Thực hiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Đoàn giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế giai đoạn 2009 - 2012”, Đoàn giám sát đã tiến hành giám sát tại thành phố Hà Nội. Báo cáo số 720/BC-ĐGS ngày 16/5/2013 của Đoàn giám sát đã chỉ rõ: Hà Nội cần nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT.

Thực hiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Đoàn giám sát về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế giai đoạn 2009 - 2012”, Đoàn giám sát đã tiến hành giám sát tại thành phố Hà Nội. Báo cáo số 720/BC-ĐGS ngày 16/5/2013 của Đoàn giám sát đã chỉ rõ: Hà Nội cần nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT.

Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm việc với thành phố Hà Nội ngày 6/3/2013 

Đánh giá của Đoàn giám sát cho thấy, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai thực hiện Luật BHYT bắt đầu được triển khai thực hiện từ 01/01/2010. Hàng năm, Thành phố đã kịp thời hỗ trợ ngân sách để mua BHYT cho một số nhóm đối tượng, kinh phí tăng dần qua các năm, từ 128 tỷ đồng lên 390 tỷ và 554 tỷ (năm 2012). Tỷ lệ dân số tham gia BHYT qua các năm 2009, 2010, 2011, 2012 lần lần là 51,3%, 65%, 68,3% và 68,9% dân số. Đến cuối năm 2012, số người có thẻ BHYT là gần 4,8 triệu, trong đó có tới 99% số trẻ em dưới 6 tuổi có thẻ BHYT (tỷ lệ cả nước là trên 80%).

Việc thanh toán chi BHYT, Hà Nội thực hiện cả 3 hình thức thanh toán quỹ BHYT cho các bệnh viên như: Thanh toán theo phí dịch vụ, khoán chi theo định suất và thí điểm thanh toán trọn gói theo ca bệnh. Việc thực hiện khám chữa bệnh (KCB) theo BHYT được thực hiện rộng khắp ở các cơ sở y tế, theo quy trình tạo thuận lợi tối đa cho người có thẻ BHYT. 100% số Trạm y tế xã của Hà Nội đã tham gia KCB BHYT theo định suất (thông qua Trung tâm Y tế cấp huyện ký hợp đồng với cơ quan BHXH). Riêng phương thức thanh toán trọn gói theo ca bệnh được thực hiện thí điểm tại 2 bệnh viên: Thanh Nhàn và huyện Ba Vì với 4 bệnh: Viêm ruột thừa, viêm phổi trẻ em, viêm phổi người lớn và đẻ thường. Kết quả cho thấy, phương thức trọn gói áp dụng thuận lợi, đơn giản, dễ triển khai và tiết kiệm được nhân lực y tế, nhân lực giám định phí, đang được nghiên cứu để triển khai rộng rãi hơn.

Việc tạm ứng, thanh quyết toán được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về BHYT, thời gian quyết toán trung bình của toàn Thành phố rút xuống còn 35 ngày (so với 75 ngày theo Luật BHYT), tạo điều kiện thuận lợi cho công tác KCB.

Về quỹ BHYT, năm 2012, tổng số thu BHYT toàn Thành phố là gần 4.000 tỷ đồng, ngoài phần trích lập dự phòng theo quy định, quỹ KCB BHYT là 3.580 tỷ đồng. Chi KCB BHYT bình quân cho điều trị nội trú là 4,5 triệu đồng/lần tại bệnh viên tuyến Trung ương, 1,5 triệu đồng/lần bệnh viện tuyến Thành phố và 0,83 triệu đồng/lần tuyến huyện; bình quân chi điều trị ngoại trú là 0,5 triệu đồng/lần tuyến Trung ương và giảm dần, tới tuyến xã là 60 ngàn đồng/lần. Đã có nhiều lượt bệnh nhân được BHYT thanh toán hàng trăm triệu đồng, gần 80 trường hợp được thanh toán trên 200 triệu đồng/năm.

Thông qua giám sát trực tiếp tại các đơn vị: BHXH Thành phố, Sở Giáo dục - Đào tạo, Bệnh viện Thanh Nhàn, Bệnh viện Phổi, các huyện Ứng Hòa, Đông Anh và UBND thành phố Hà Nội, Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá công tác cung ứng dịch vụ KCB cho người tham gia BHYT trên địa bàn có nhiều đặc thù. Tỷ lệ KCB đối với người có thẻ BHYT của Hà Nội thấp hơn trung bình cả nước, mới đạt 1,29 lần/thẻ/năm so với cả nước là 2,04 lần/thẻ/năm và mới bằng khoảng 40% so với thành phố Hồ Chí Minh. Việc đăng ký KCB lần đầu được phân bổ hợp lý ở cả 4 tuyến: Trung ương, thành phố, huyện, xã. Tuy nhiên, số người có thẻ BHYT đăng ký KCB lần đầu tại cơ sở y tế tuyến xã và y tế cơ quan là 26% nhưng số lần KCB chỉ chiếm 11% tổng số lần KCB và chi phí không đáng kể, chỉ chiếm 1,45% tổng chi quỹ KCB BHYT (tỷ lệ cả nước là 5%).

Tại buổi làm việc với Đoàn giám sát ngày 6/3/2013, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thị Bích Ngọc đã đánh giá: Quỹ BHYT trong 3 năm qua đều có kết dư, cụ thể năm 2010: 571 tỷ đồng, năm 2011: 319,6 tỷ đồng, năm 2012 là 871 tỷ đồng; nhưng thực tế, bệnh nhân có BHYT vẫn phải bỏ tiền túi khám bệnh. Bởi bệnh nhân có BHYT tuyến dưới đã "vượt tuyến" khám bệnh, nên chỉ được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh BHYT 70% tại bệnh viện hạng III, 50% tại bệnh viện hạng II, 30% bệnh viện hạng I (theo quy định của Bộ Y tế). Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi người bệnh, mà còn gây quá tải bệnh viện tuyến trên. Hiện nay, công suất sử dụng giường bệnh ở nhiều bệnh viện Hà Nội lên đến 140%. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do đặc thù của Hà Nội có nhiều cơ sở KCB lớn của Trung ương và của thành phố, người dân Hà Nội cũng có điều kiện kinh tế khá hơn nên tình trạng vượt tuyến là phổ biến. Nhìn chung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động không muốn đăng ký KCB ban đầu tại Trạm y tế xã và nếu có đăng ký tại đây thì họ cũng sẵn sàng vượt tuyến, chấp nhận cùng chi trả.

Người dân thực hiện các thủ tục BHYT tại Hà Nội

Đối với việc hỗ trợ ngân sách mua thẻ BHYT đối với các đối tượng chính sách theo quy định gồm: Hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, học sinh, sinh viên của Hà Nội đã tăng dần qua các năm và có giá trị cao (năm 2012 là 554 tỷ đồng) nhưng theo so sánh của Đoàn giám sát thì mới chỉ chiếm 14% tổng thu quỹ BHYT, thấp hơn nhiều so với mức bình quân chung cả nước là 40%. Ngoài các chính sách chung theo quy định, Hà Nội chưa ban hành chủ trương gì đặc biệt hỗ trợ các nhóm đối tượng tham gia BHYT và hiện mới chỉ có quận Long Biên bố trí kinh phí hỗ trợ hộ cận nghèo mua thẻ BHYT.

Tỷ lệ người tự nguyện tham gia BHYT ở Hà Nội mới chiếm 5,1% tổng số thẻ BHYT, thấp hơn so với trung bình cả nước là 9,3%. Nhiều huyện ngoại thành có tỷ lệ người tham gia BHYT khá thấp, trong đó các huyện: Đông Anh, Từ Liêm, Ba Vì, Phúc Thọ, Đan Phượng, Hoài Đức, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thường Tín, Mỹ Đức tỷ lệ đạt dưới 50%. Qua đó cho thấy công tác tuyên truyền vận động nhân dân tham gia BHYT còn chưa phát huy hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Giám đốc BHXH Hà Nội cho biết, tỷ lệ tham gia BHYT vẫn ở mức thấp chủ yếu rơi vào nhóm lao động ngoài quốc doanh. Bởi BHXH Hà Nội không thể điều tra được TP có bao nhiêu doanh nghiệp (DN) hoạt động thực sự. Hơn nữa, do mức phạt DN nợ đọng BHYT thấp (cao nhất 30 triệu đồng), nên không đủ sức răn đe, dẫn đến số DN trốn đóng, nợ đọng BHYT còn cao. 

Để mở rộng độ bao phủ BHYT, ông Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, thời gian qua Hà Nội đã thực hiện rất nhiều giải pháp, nhưng, để tăng tỷ lệ tham gia BHYT không dễ dàng, nhất là các đối tượng BHYT tự nguyện. Do đó, trong thời gian tới Hà Nội sẽ tiếp tục tập trung khắc phục quá tải bệnh viện, nâng cao chất lượng KCB tại tất cả các tuyến để huy động người dân tham gia BHYT. Hà Nội cũng sẽ chú trọng tuyên truyền, động viên người dân tham gia BHYT cũng như tăng cường quản lý nhà nước, hỗ trợ các đối tượng khó khăn khi tham gia BHYT.

Phát biểu tại buổi làm việc với thành phố Hà Nội ngày 6/3/2013, Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng yêu cầu chính quyền thành phố quan tâm hơn nữa để nâng tỷ lệ người tham gia BHYT tự nguyện vì tỷ lệ này của Hà Nội thấp hơn mức bình quân chung của cả nước; có chính sách, hình thức phù hợp để thu hút đối tượng cận nghèo tham gia góp phần thực hiện lộ trình BHYT toàn dân. Đồng thời quản lý quỹ BHYT đúng quy định và hợp lý, không vì mục tiêu kết dư quỹ mà siết chặt thanh toán cho người bệnh.

Báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát cũng đã cụ thể hóa, đề nghị Hà Nội quan tâm, có giải pháp mở rộng diện bao phủ của BHYT; thường xuyên giám sát, đôn đốc sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện có hiệu quả chính sách pháp luật về BHYT. Ngoài ra, đề nghị HĐND Thành phố sớm xem xét, ban hành giá dịch vụ KCB mới trên địa bàn theo Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-BYT-BTC để đảm bảo quyền lợi của người tham gia BHYT và các cơ sở y tế./.

HÀ QUỐC

Lượt xem: 352