Mái tam quan chùa Vân Gia - phường Trung Hưng, thị xã Sơn Tây bị sập; Chùa Ngọc Kiên xã Cổ Đông, thị xã Sơn Tây xuống cấp nghiêm trọng, tượng Phật đã phải di chuyển; Chùa Sổ, xã Tân Ước, huyện Thanh Oai cũng trong tình trạng nghiêm trọng, phải dùng hệ thống cột kèo chống đỡ...

Sập mái tam quan chùa Vân Gia - phường Trung Hưng, thị xã Sơn Tây

Chùa Vân Gia, còn gọi là Viên Quang Tự thuộc thôn Vân Gia, phường Trung Hưng (thị xã Sơn Tây) được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố từ năm 2006. 

Tam quan chùa là dãy nhà ngang 3 gian, 2 chái làm theo kiểu "chồng diêm bát mái" (2 tầng) nằm trong quần thể di tích (gồm tam quan gác chuông, chùa chính, nhà tổ, nhà khách). Trên tầng hai tam quan một bên treo chuông, một bên treo khánh. Trải qua thời gian dài tồn tại, hiện nay tòa tam quan đã xuống cấp nghiêm trọng. Quan sát thực tế cho thấy, đầu đao mái tầng hai góc tây bắc và góc đông bắc của tam quan đã bị sập, ngói tụt xuống phần mái tầng một, gây dột nặng. Toàn bộ hệ thống vì, kèo, cột cái, cột quân, cột con, cột chốn bị mối mọt ăn rỗng gần hết, hai đầu hồi, tường hồi, bít đốc bị lún, nứt, xiêu vẹo, có nguy cơ đổ bất cứ lúc nào. Các cấu kiện gỗ phần lớn bị mục mọt, nấm mốc xâm thực, mất khả năng chịu lực. Để chống sập, hàng chục chiếc cột gỗ đã được Ban Quản lý di tích phường Trung Hưng và nhà chùa sử dụng. Trụ trì chùa Vân Gia, sư thầy Thích Minh Tĩnh cho biết, kể từ khi mái tầng hai tam quan chùa bị sập đến nay, nhằm bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân và du khách thập phương khi đến lễ bái, nhà chùa phải niêm phong, không cho đi qua tam quan. Do thường xuyên bị thấm dột khi trời mưa nên việc bảo quản hai cổ vật là chuông và khánh treo tại tam quan gặp rất nhiều khó khăn. 

Hình ảnh "tang thương" mái tam quan chùa Vân Gia

Được biết, sau khi tam quan chùa Vân Gia bị sập, căn cứ theo đề nghị của UBND phường Trung Hưng, UBND thị xã Sơn Tây giao cho phường Trung Hưng làm chủ đầu tư thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo tam quan chùa Vân Gia. UBND phường Trung Hưng đã hoàn tất công tác chuẩn bị đầu tư. Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn chưa được phê duyệt. Nhằm bảo vệ di tích lịch sử đang bị xuống cấp, đặc biệt là tam quan chùa đã bị sập, đề nghị UBND thị xã Sơn Tây sớm có kế hoạch bố trí kinh phí triển khai dự án tu bổ, tôn tạo hạng mục tam quan chùa Vân Gia.

Chùa Ngọc Kiên xã Cổ Đông, thị xã Sơn Tây – Chờ kinh phí

Dù đã hoàn thiện thủ tục pháp lý cần thiết, được cơ quan chức năng đồng ý tu bổ, tôn tạo từ năm 2010 nhưng do chưa được cấp kinh phí, "sự sống" của chùa Ngọc Kiên, xã Cổ Đông, Sơn Tây, di tích quốc gia có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cao của xứ Đoài đang bị đe dọa. 

Có mặt tại chùa Ngọc Kiên (Trung Kiên Tự) vào một ngày giữa tháng 6, phóng viên Báo Hànộimới ghi nhận ngôi chùa có giá trị đặc biệt này đã xuống cấp trầm trọng. Cổng cổ dẫn vào di tích mang kiến trúc đặc thù chùa xứ Đoài, phải chống đỡ bằng các thanh gỗ tạm bợ, buộc dây chằng chịt. Hai cánh, tường rêu mốc, có thể sập bất cứ lúc nào. Để có lối vào, nhà chùa và nhân dân thôn Ngọc Kiên phải dựng tạm cổng bên cạnh. Bên trong chùa, tòa tam bảo trống hơ hoác chẳng khác nhà hoang là mấy. Từ cửa chính cho tới vì kèo, cột, mái… bị "băng bó" chằng chịt bằng gỗ, tre. Đứng trong tòa tam bảo, du khách có thể ngắm bầu trời qua khoảng trống do ngói vỡ. Trên các bệ thờ, mối đùn thành đống to như chiếc nón úp… Hằng ngày, chỉ có những người được giao hương khói mới vào tam bảo, còn người dân, vì sợ ảnh hưởng tới tính mạng nên phải hương khói ở nhà khách, ngoài sân vườn. Học sinh Trường Tiểu học Cổ Đông tham gia chăm sóc di tích cũng không dám vào chùa chính. 

Bệ thờ chùa Ngọc Kiên bị mối xông, xuống cấp, tượng Phật phải di chuyển

Sư trụ trì chùa Thích Đàm Thuần cho biết, các hạng mục chính của chùa Ngọc Kiên hiện ở trong tình trạng nắng xuyên thấu, mưa là dột. "Mấy năm gần đây, nhà chùa cùng nhân dân đã căng bạt phủ kín mái để tránh dột. Nhưng, hiện nay, ngói xô quá nhiều nên những tấm bạt không còn tác dụng".

Trước sự xuống cấp đã đến hồi khó cứu vãn, được sự đồng ý của UBND thị xã Sơn Tây, nhà chùa và nhân dân Ngọc Kiên đã chụp ảnh hiện trạng, lập hồ sơ từng hiện vật và chuyển toàn bộ tượng thờ, chuông, khánh và các hiện vật giá trị xuống nhà khách từ tháng 11-2012. "Thay đổi vị trí thờ tự là điều không ai mong muốn, nhưng trong tình thế cấp bách, nhà chùa không có cách nào khác" - sư trụ trì Thích Đàm Thuần nói.

Nhận thấy chùa Ngọc Kiên bị xuống cấp nghiêm trọng, từ tháng 5-2010, BQL di tích chùa Ngọc Kiên và xã Cổ Đông đã có đơn, tờ trình đề nghị các cơ quan chức năng hỗ trợ kinh phí tu bổ cấp thiết. UBND thị xã Sơn Tây có văn bản số 105 ngày 22-5-2010 báo cáo về hiện trạng xuống cấp nghiêm trọng của chùa Ngọc Kiên, nêu rõ: "Chùa Ngọc Kiên đã xuống cấp nghiêm trọng. Qua kiểm tra thực tế, 90% các hạng mục đã hư hại". Trên cơ sở đó, ngày 22-7-2010, Sở VH,TT&DL Hà Nội có văn bản số 1987 gửi Cục Di sản văn hóa (Bộ VH,TT&DL), xin ý kiến thỏa thuận dự án tu bổ chùa Ngọc Kiên và đã được Bộ VH,TT&DL thỏa thuận tu bổ ở các hạng mục: Tôn tạo tam bảo, xây mới tam quan, nhà mẫu, nhà tổ, lầu cô, lầu cậu, hạ tầng kỹ thuật, sân vườn, tường rào, cổng phụ, xây mới nhà vệ sinh (văn bản số 3019/ BVHTTDL- DSVH ngày 31-8-2010). Cũng tại văn bản này, Bộ VH,TT&DL yêu cầu trong quá trình thực hiện dự án tu bổ chùa Ngọc Kiên cần phải tận dụng tối đa chân tảng, ngói lợp còn khả năng sử dụng của tam bảo cũ để tôn tạo, xây dựng tam bảo mới; tam quan làm theo mẫu truyền thống; đặc biệt, cần chú ý bảo vệ chuông và khánh đồng có niên đại thế kỷ XVII-XVIII. Ngày 17-9-2010, UBND TP Hà Nội có văn bản số 7465/UBND-KH&ĐT thống nhất chủ trương đầu tư dự án tu bổ, tôn tạo chùa Ngọc Kiên với tổng mức đầu tư dự kiến 20 tỷ đồng, trong đó ngân sách Thành phố hỗ trợ 60%, ngân sách thị xã Sơn Tây 40%, thời gian thực hiện dự án trong năm 2011-2012. 

Như vậy, dự án tu bổ chùa Ngọc Kiên đã hoàn thiện thủ tục pháp lý cần thiết từ năm 2010, chỉ đợi kinh phí. Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, sở dĩ dự án tu bổ chùa Ngọc Kiên triển khai chậm do tình hình kinh tế khó khăn, chưa thể bố trí được nguồn kinh phí.

Việc huy động nguồn kinh phí xã hội hóa để trùng tu chùa Ngọc Kiên cũng đã được tính đến, nhưng Sơn Tây không có nhiều doanh nghiệp lớn, nguồn tiền công đức không đáng kể nên số tiền thu được không đáng là bao so với nguồn kinh phí dự kiến. "Kinh phí xã hội hóa ít nên chuyện vượt rào tu bổ di tích như ở chùa Trăm Gian sẽ không xảy ra. Nhưng, nếu tình trạng này kéo dài thì chùa có thể sập bất cứ lúc nào", ông Hứa Đức Thịnh, Trưởng phòng VH-TT thị xã Sơn Tây lo lắng. 

Chùa Ngọc Kiên được xây dựng hàng trăm năm nay trên thế đất cao ráo, rộng khoảng 2.500m2. Ngoài giá trị lịch sử văn hóa, kiến trúc, cảnh quan, chùa Ngọc Kiên hiện còn lưu giữ được nhiều di vật quý như: bia đá ghi "Hậu phật bi ký" niên đại Thành Thái Bát niên (1896); khánh đồng niên đại Cảnh Hưng (1783); chuông đồng niên đại Chính Hòa (1678)… Chùa được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 51/2008/QĐ-BVHTTDL của Bộ VH,TT&DL ngày 17-7-2008.

Chùa Sổ, xã Tân Ước, huyện Thanh Oai: Di tích quốc gia bị xuống cấp nghiêm trọng

Chùa Sổ tại thôn Ước Lễ, xã Tân Ước (Thanh Oai) - di tích lịch sử về nghệ thuật kiến trúc được xếp hạng cấp quốc gia - hiện đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

Nhiều hạng mục Chùa Sổ đã bị xuống cấp nghiêm trọng

Chùa Sổ được xây dựng trên diện tích đất rộng gần 5.000m2, từ thời nhà Mạc. Trước đây, chùa vốn là Hội Linh quán, năm 1634 được quận công Đào Quang Hoa hưng công tu sửa, đúc chuông, tạc thêm 20 pho tượng phật… trở thành nơi thờ cúng, sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương và khu vực lân cận. Chùa Sổ được xây bằng gạch đất nung thời Mạc, hiện còn lưu giữ được phong cách kiến trúc độc đáo, hoa văn tinh tế. Năm 1991, chùa được công nhận là di tích lịch sử kiến trúc cấp quốc gia. Trải qua biến động của thời gian, ảnh hưởng của bom đạn chiến tranh lại không được tu sửa kịp thời nên nhiều hạng mục trong khuôn viên chùa hiện đang bị xuống cấp, hư hỏng nặng. Theo quan sát của phóng viên: Từ ngoại tự cho đến nội tự, gác chuông, hệ thống cửa và tường bao quanh chùa đã bị vỡ nứt, bong tróc. Gần như toàn bộ hệ thống rui kèo, cột chống bị mối mọt ăn xuyên tâm khiến cho mái ngói chỗ thì xô lệch, chỗ thì võng thủng… có thể sụp đổ bất cứ lúc nào. 

Được biết, tháng 3-2010, Ban Quản lý di tích và danh thắng Hà Nội cùng Phòng VHTT huyện Thanh Oai đã kiểm tra hiện trạng và kết luận "Di tích lịch sử quốc gia đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng". Tuy nhiên, từ đó đến nay vẫn không được huyện Thanh Oai và các cơ quan chức năng quan tâm, đầu tư kinh phí duy tu, sửa chữa. Ông Nguyễn Đức Toàn, Chủ tịch UBND xã Tân Ước cho biết thêm: Để tránh sự xuống cấp của di tích có thể gây nguy hiểm, ảnh hưởng đến tính mạng khách tham quan, vãng cảnh, từ năm 2010 đến nay, chính quyền đã nhiều lần có công văn đề nghị Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hà Nội, Sở Kế hoạch - Đầu tư quan tâm, xem xét. Thế nhưng, lần nào cũng vậy các cơ quan trên lại có công văn ngược về, giao cho UBND huyện Thanh Oai kiểm tra, giải quyết. Sau đó huyện lại chỉ đạo xã tìm biện pháp khắc phục, chống xuống cấp tạm thời… Xã không có kinh phí sửa chữa đành phải dùng cột kèo chống đỡ, nhìn rất mất mỹ quan và nguy hiểm! 

Với cách giải quyết lòng vòng này không biết đến bao giờ di tích lịch sử quốc gia mới được đầu tư kinh phí để trùng tu, sửa chữa, đáp ứng nguyện vọng tín ngưỡng của người dân.

Nguồn báo Hà Nội mới

Lượt xem: 644