Thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy Hà Nội, Đảng ủy HĐND Thành phố đã có nhiều đổi mới trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện trách nhiệm giải trình, tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng chính quyền liêm chính, trách nhiệm, vì dân phục vụ.

Thời gian qua, Đảng ủy HĐND Thành phố đã triển khai quyết liệt nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát và thực hiện trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ. Các chủ trương, quy định của Đảng và Nhà nước về trách nhiệm của người đứng đầu, về công khai, minh bạch và giải trình được Đảng ủy cụ thể hóa thành nội dung hành động cụ thể, gắn với từng vị trí lãnh đạo, từng bộ phận chuyên môn trong cơ quan HĐND Thành phố.

Thể chế hóa trách nhiệm chính trị và công vụ trong toàn hệ thống

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2020–2025, Đảng ủy HĐND Thành phố đã tham mưu xây dựng và triển khai đồng bộ các văn bản quan trọng, làm cơ sở chính trị cho công tác giải trình. Nổi bật là Đề án số 15-ĐA/TU của Thành ủy Hà Nội về nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp giai đoạn 2021–2026; tham mưu trình Ban Thường vụ Thành ủy ban hành các quy chế làm việc của Đảng đoàn HĐND Thành phố (Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Đảng bộ HĐND TP, số 01-QC/ĐU ngày 10/4/2025) theo mô hình mới; các quy chế hoạt động, quy trình nội bộ của Đảng bộ, của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HDDN Thành phố; các quy chế phối hợp với các cơ quan liên quan. Đầu năm 2025, Đảng ủy đã ban hành Nghị quyết số 01-NQ/ĐU ngày 14/3/2025 về chương trình công tác, phân công nhiệm vụ và kế hoạch kiểm tra, giám sát năm 2025. Đây là hệ thống cơ sở để triển khai nhiệm vụ giám sát, chất vấn, giải trình gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng cán bộ lãnh đạo. Các văn bản đều xác định rõ nguyên tắc lãnh đạo, cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm, gắn với nội dung giải trình trong công vụ.

Đảng ủy đã chỉ đạo lồng ghép nội dung trách nhiệm giải trình trong toàn bộ chương trình công tác hàng năm, chương trình kiểm điểm, đánh giá, sinh hoạt cấp ủy và đặc biệt là trong hoạt động của Thường trực HĐND và các Ban HĐND Thành phố.

Giám sát, chất vấn và tổ chức giải trình ngày càng thực chất

Trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, Thường trực HĐND Thành phố đã tổ chức 10 phiên giải trình, 01 phiên chất vấn giữa hai kỳ họp và hàng loạt nội dung chất vấn của HĐND Thành phố tại các kỳ họp thường lệ, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn, có tác động đến đời sống dân sinh và quản lý nhà nước như: quản lý đất đai, cải tạo chung cư cũ, đầu tư công, trật tự xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chất lượng giáo dục - đào tạo, công tác cán bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính...

Đáng chú ý, nhiều vấn đề được đưa ra giải trình tiếp tại kỳ họp HĐND chính thức nhằm tăng tính truy xét, yêu cầu trách nhiệm cụ thể, gắn với khắc phục và kết quả thực thi. Thường trực HĐND Thành phố cũng ban hành kết luận cụ thể, giao thời hạn thực hiện, đồng thời theo dõi sát tiến độ và báo cáo kết quả trước cử tri và nhân dân Thủ đô.

Công tác giám sát chuyên đề của HĐND Thành phố trong thời gian qua được triển khai ngày càng bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những vấn đề dân sinh bức xúc và những lĩnh vực then chốt trong quản lý nhà nước. Các nội dung giám sát được HĐND Thành phố xác định chú trọng đến hoạt động công vụ, đặc biệt là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và người đứng đầu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Trong đó, nhiều chủ đề giám sát trọng tâm đã được triển khai như: công tác cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ; quản lý, đầu tư và vận hành công viên, vườn hoa, cây xanh công cộng; tiến độ giải ngân và hiệu quả của đầu tư công; việc phân cấp quản lý, phân cấp đầu tư; thực hiện cải cách hành chính và cung ứng dịch vụ công tại cấp cơ sở…

Các đoàn giám sát đều xây dựng đề cương chặt chẽ, tổ chức khảo sát thực tế trước khi làm việc với đơn vị được giám sát, đồng thời mời đại diện UBND Thành phố và sở, ngành cùng tham gia. Mỗi kiến nghị đều gắn với mốc thời gian thực hiện cụ thể và được phân công theo dõi kết quả. Một số nội dung chưa thực hiện đầy đủ đã được tổ chức tái giám sát. Qua đó, tạo chuyển biến rõ rệt trong việc khắc phục tồn tại, nâng cao hiệu lực của hoạt động giám sát HĐND và củng cố niềm tin của cử tri.

Minh bạch hóa thông tin, nâng cao vai trò giám sát của cử tri và xã hội

Một điểm nhấn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy là yêu cầu minh bạch hóa toàn bộ thông tin chất vấn, giải trình, kết luận giám sát. Đảng ủy chỉ đạo công khai toàn bộ kết luận giám sát, nội dung phiên chất vấn – giải trình lên Trang thông tin điện tử của Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố, các cơ quan thông tấn báo chí của Thủ đô, đồng thời gửi tới các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện và báo cáo kết quả. Nội dung theo dõi được tích hợp vào hệ thống phần mềm quản lý thi đua, đánh giá kết quả thực hiện gắn trách nhiệm người đứng đầu. Việc minh bạch hóa thông tin góp phần củng cố vai trò giám sát xã hội của cử tri và Nhân dân, giúp tăng áp lực hoàn thành nhiệm vụ.

Chủ động phối hợp, tăng cường hậu giám sát và theo dõi kết quả thực hiện

Đảng ủy đã lãnh đạo chặt chẽ công tác phối hợp giữa HĐND và UBND, Ủy ban MTTQ và các sở, ngành trong xây dựng nghị quyết, tổ chức phiên giải trình, giám sát và theo dõi kết quả khắc phục. Các Ban của HĐND Thành phố chủ động vào cuộc từ sớm, từ xa và phối hợp chặt chẽ với sở, ngành tương ứng để xác định rõ vai trò của từng cơ quan trong việc thẩm tra, kiến nghị, giải trình. Việc tiếp công dân, giải quyết kiến nghị cử tri, giám sát việc thực hiện kiến nghị sau kiểm tra, khảo sát… đều gắn với trách nhiệm cụ thể của cơ quan được giám sát và cá nhân người đứng đầu.

Đảng ủy HĐND Thành phố đã chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các nội dung sau giám sát và chất vấn, phân công theo dõi và tổ chức tái giám sát khi cần thiết. Từ đầu năm 2025 đến nay, đã tổ chức tái giám sát 7 nội dung tại các đơn vị chưa thực hiện đầy đủ kiến nghị sau giám sát giai đoạn 2021–2024. Đơn cử như: Việc thực hiện kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm trong thực thi công vụ tại các sở, ngành chủ quản và một số quận nội thành, gắn với nội dung đã chất vấn trong kỳ họp thứ 17 năm 2024; Giải quyết kiến nghị cử tri trước và sau kỳ họp giữa năm và cuối năm 2024, có nhiều đơn vị chậm báo cáo tiến độ hoặc không thực hiện đúng cam kết; Việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý thu các khoản nợ thuế giai đoạn 2021-2023, tái giám sát tại các chi cục thuế quận, huyện còn nợ đọng cao; Xử lý vi phạm về trật tự xây dựng và quy hoạch đô thị, đặc biệt là tại các khu vực ngoài đê, bãi sông; Giám sát công tác quản lý các cụm công nghiệp, do nhiều cụm chưa đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, môi trường như kiến nghị từ năm 2023…

Thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, chủ động kiến nghị đổi mới

Bên cạnh những kết quả nổi bật, Đảng ủy HĐND Thành phố cũng thẳng thắn đánh giá những tồn tại: Việc theo dõi một số kết luận giám sát chưa đến cùng; cơ chế kiểm tra, đánh giá độc lập còn thiếu; một số đơn vị thực hiện còn chậm, chưa báo cáo đầy đủ; còn hiện tượng nể nang, né tránh khi chất vấn trực tiếp.

Từ đó, Đảng ủy xác định các nhóm giải pháp rõ ràng: tiếp tục quán triệt sâu các quy định về giải trình; đổi mới nội dung chất vấn – giám sát theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ thời hạn”; tăng cường hậu giám sát và tái giám sát với những nội dung chưa thực hiện đầy đủ; đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy bổ sung tiêu chí về kết quả thực hiện trách nhiệm giải trình vào đánh giá cán bộ, thi đua khen thưởng hằng năm.

Với quyết tâm chính trị cao và hệ thống giải pháp đồng bộ, Đảng ủy HĐND Thành phố Hà Nội đã và đang phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, định hướng cho hoạt động của HĐND Thành phố theo hướng chuyên nghiệp, hiệu lực và hiệu quả. Trách nhiệm giải trình không còn là yêu cầu hình thức, mà đã trở thành nguyên tắc trong quản trị nhà nước, thể hiện rõ vai trò nêu gương, công khai, minh bạch, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền đô thị hiện đại, liêm chính và phục vụ.

Lượt xem: 345