Cùng một đối tượng là công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài, khi kết hôn thì phải đến UBND cấp tỉnh. Nếu cấp lại bản chính hay bản sao giấy tờ hộ tịch lại thuộc thẩm quyền của Sở tư pháp. Nhưng nếu đăng ký khai sinh cho con thì thuộc UBND cấp xã. Để giải quyết bất cập này, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội Hồ Xuân Hương đề xuất xây dựng mô hình cơ quan đăng ký hộ tịch theo 2 cấp: Huyện và xã.

Chiều ngày 12- 4, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội phối hợp với Ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố Hà Nội tiếp xúc cử tri chuyên đề “Xây dựng chính sách pháp luật về hòa giải ở cơ sở; về hộ tịch”.

Cử tri đại diện ngành tư pháp đã phản ánh, các văn bản pháp luật về hộ tịch hiện nay quy định quá nhiều cấp có thẩm quyền đăng ký hộ tịch, gồm UBND cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã và Sở Tư pháp thành phố Hà Nội. Bất cập này khiến dữ liệu hộ tịch bị phân tán nhiều nơi, dẫn đến khó kiểm soát. Đặc biệt, cả người dân và cơ quan chức năng đều lâm vào cảnh khó phân định thẩm quyền đơn vị giải quyết. Đơn cử, cùng một đối tượng là công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài, khi kết hôn thì phải đến UBND cấp tỉnh. Nếu cấp lại bản chính hay bản sao giấy tờ hộ tịch từ sổ hộ tịch lại thuộc thẩm quyền của Sở tư pháp. Nhưng nếu đăng ký khai sinh cho con thì thuộc UBND cấp xã. Để giải quyết bất cập này, Phó giám đốc Sở Tư pháp thành phố Hà Nội Hồ Xuân Hương đề xuất xây dựng mô hình cơ quan đăng ký hộ tịch theo 2 cấp (huyện và xã). Trong đó, cấp xã chủ yếu thực hiện công tác đăng ký hộ tịch trong nước. Cấp huyện thanh kiểm tra công tác hộ tịch cấp xã và trực tiếp giải quyết đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài. Cấp tỉnh chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cơ sở.

 Ông Lê Văn Khiên đại diện Phòng Tư pháp huyện Từ Liêm cho rằng công tác đăng ký, quản lý hộ tịch là một hoạt động chuyên môn mang tính chuyên sâu, đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao và được thực hiện chủ yếu bởi các công chức chuyên môn. Do vậy, việc quy định chức danh Hộ tịch viên theo hướng chuyên nghiệp hóa như trong dự thảo Luật hộ tịch là hết sức cần thiết, phù hợp với thực tiễn. Đồng thời ông cũng đề nghị chỉ nên thực hiện việc cấp mã số cá nhân cho những trường hợp đăng ký khai sinh mới kể từ thời điểm Luật có hiệu lực thi hành. Vì trên thực tế hiện nay có một số loại mã số cá nhân đang được áp dụng ở nước ta để phục vụ cho hoạt động quản lý của một số ngành như số chứng minh thư nhân dân, số hộ chiếu, mã số thuế cá nhân, mã bảo hiểm xã hội…. Trong đó, mã chứng minh nhân dân là phổ biến nhất nhưng mã số này chỉ quản lý được người đủ từ 14 tuổi trở lên. Vì vậy, cần phải nghiên cứu kỹ để tránh tình trạng không minh bạch khi cấp mã số cho công dân.

Ông Đào Hiến Chương đại diện Phòng Tư pháp thị xã Sơn Tây cho rằng cần phân loại về tiêu chuẩn Hộ tịch viên theo đặc điểm của từng tỉnh thành để có tiêu chuẩn phù hợp. Với những thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh… thì cần quy định tiêu chuẩn Hộ tịch viên cao hơn như phải có trình độ đại học, có kinh nghiệm công tác trong ngành Tư pháp, đặc biệt là nên tính qua công tác hộ tịch từ 3 đến 5 năm, vì đặc thù công tác hộ tịch là rất quan trọng, liên quan nhiều đến công dân.

Về công tác hòa giải ở cơ sở: Ông Nguyễn Đức Oai - Hòa giải viên xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì nêu ra những khó khăn, tồn tại trong công tác hòa giải đó là Pháp lệnh về tổ chức hòa giải ở cơ sở không có điều nào quy định về nguồn tài chính hỗ trợ công tác hòa giải; Nghị định 160/1999/NĐ- CP chỉ quy định “Căn cứ tình hình cụ thể và khả năng ngân sách địa phương, UBND các cấp tạo điều kiện hỗ trợ về kinh phí cho việc kiện toàn tổ chức, bồi dưỡng thi đua, khen thưởng nhằm nâng cao hoạt động hòa giải ở địa phương”. Văn bản pháp luật hiện hành quy định như vậy mang tính “tùy nghi”, thiếu sự thống nhất, gây khó khăn cho công tác hòa giải ở cơ sở. Mặc dù trên thực tế thì Thông tư số 73/2010/TTLT-BTC-BTP của liên Bộ Tài chính - Bộ Tư pháp hướng dẫn về lập, quản lý và quyết toán kinh phí đảm bảo cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật, trong đó đã quy định tiền thù lao cho Hòa giải viên từ 50.000 đến 100.000đ/1 vụ việc, nhưng do chưa có hướng dẫn cụ thể về mục chi, khoản chi, hồ sơ vụ việc phục vụ thanh toán… nên rất khó thực hiện trong thực tế. Cùng với đó là cấp ủy, chính quyền ở cơ sở chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác hòa giải ở đơn vị mình, Ban Tư pháp cơ sở chưa chủ động trong công tác tham mưu, đề xuất để đẩy mạnh công tác hòa giải cũng như như nâng cao vai trò, vị trí của công tác hòa giải nên các Hòa giải viên chưa được quan tâm đúng mức. Phần lớn Hòa giải viên chưa có trình độ nghiệp vụ pháp lý cần thiết, do vậy gặp khó khăn trong công tác hòa giải.

Qua 9 lượt của tri phát biểu, các ý kiến tập trung đánh giá nội dung đặt ra tại buổi tiếp xúc cử tri rất thiết thực, những vấn đề cần phải được Nhà nước quan tâm khắc phục trong thời gian tới đó là việc sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế những văn bản cũ, cần quan tâm đến việc xây dựng một đạo luật chung nhằm điều chỉnh, thống nhất trong lĩnh vực hộ tịch, hòa giải ở cơ sở. Đồng thời các cấp phải thường xuyên mở các lớp tập huấn cho cán bộ tư pháp - hộ tịch, cán bộ Hòa giải ở cơ sở để kịp thời giải đáp những vướng mắc trong quá trình thực hiện cũng như nắm bắt các văn bản mới. Có chính sách, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ và các Hòa giải viên và những quy định rõ ràng của pháp luật để bảo vệ danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng của Hòa giải viên khi thực hiện nhiệm vụ ...

 Thay mặt Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội, ông Chu Sơn Hà, Phó trưởng Đoàn đã ghi nhận những ý kiến đóng góp tâm huyết của các đại biểu cử tri Thành phố và mong muốn luôn nhận được sự quan tâm, đóng góp ý kiến của các cán bộ làm công tác hộ tịch và hòa giải ở cơ sở trên địa bàn Thành phố.Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố sẽ xem xét, chọn lọc các nội dung ý kiến đề xuất, kiến nghị của cử tri để đưa ra thảo luận tại các kỳ họp của Quốc hội nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở và về quản lý, đăng ký hộ tịch.

                                                                        Đình Hoàng – Thanh Hà

Lượt xem: 438