Sáng 24/12/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về tiếp công dân, xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân và giám sát việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan dân cử, đại biểu dân cử.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương điều hành phiên họp. 

Trình bày Dự thảo Nghị quyết, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, dự thảo gồm 7 chương, 39 điều. Đáng chú ý, dự thảo điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm của Thường trực HĐND cấp xã theo mô hình tổ chức mới của chính quyền địa phương.

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày báo cáo tóm tắt dự thảo nghị quyết.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về tiếp công dân trực tuyến; về trách nhiệm tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Dự thảo quy định cụ thể cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin xử lý đơn, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân để đảm bảo phân cấp, phân quyền nhưng vẫn có sự liên thông trong hoạt động giám sát; bổ sung quy định về nguồn tiếp nhận đơn, điều kiện xử lý đơn... để khắc phục tình trạng đơn trùng lặp, nhiều cơ quan cùng xử lý một vụ việc.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết. 

Trình bày báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, nhiều ý kiến tán thành với quy định của dự thảo về việc cơ bản giữ thẩm quyền, quy trình tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn thư như quy định hiện hành. Phương án này có ưu điểm là công tác tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn của công dân gửi đến Quốc hội thuận lợi do được thực hiện theo quy trình ổn định, bám sát nhiệm vụ, quyền hạn theo lĩnh vực phụ trách của các cơ quan...

Một số ý kiến khác đề nghị nên đổi mới mạnh mẽ tư duy trong tiếp nhận, xử lý đơn gửi đến Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội theo hướng chuyên môn hóa cao, tập trung vào một đầu mối là Ủy ban Dân nguyện và Giám sát. Phương án này có ưu điểm là khắc phục triệt để những hạn chế, bất cập trong công tác tiếp nhận, xử lý đơn gửi đến Quốc hội.

Hạn chế của phương án này là tăng khối lượng công việc cho Ủy ban Dân nguyện và Giám sát; đồng thời, các cơ quan khác của Quốc hội do không còn thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý đơn thuộc lĩnh vực phụ trách nên không nắm bắt được kịp thời, đầy đủ thông tin để phục vụ cho công tác xây dựng pháp luật và giám sát thi hành pháp luật.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai phát biểu tại phiên họp. 

Nêu thực tiễn tại địa phương, Phó Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai cho rằng, trước đây, công tác tiếp công dân và tham mưu xử lý đơn thư chủ yếu do cơ quan thanh tra cấp huyện thực hiện. Nay theo mô hình tổ chức mới, cấp xã chỉ còn bộ phận văn phòng được phân công thực hiện nhiệm vụ này. Tại Hà Nội, việc phân cấp quản lý nhà nước được thực hiện rất mạnh mẽ, dẫn đến khối lượng nội dung liên quan đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được giao xuống chính quyền cấp xã là rất lớn.

Trong thực tiễn nhiều công dân viện dẫn các quy định của luật, nghị định thuộc thẩm quyền cấp tỉnh, thành phố, nhưng theo phân cấp quản lý nhà nước hiện hành thì nội dung giải quyết lại thuộc thẩm quyền của cấp xã. Khi đơn được chuyển về cấp xã giải quyết, không ít công dân không đồng tình với việc xác định thẩm quyền, cho rằng vụ việc phải do cấp trên xem xét.

Hiện nay, các địa phương đang căn cứ vào nghị quyết của HĐND về phân cấp quản lý nhà nước, quyết định của UBND và nội dung ủy quyền để thực hiện việc phân loại, hướng dẫn công dân gửi đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Từ thực tiễn trên, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai đề nghị, trong Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi quy định về tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn, cần bổ sung nội dung liên quan đến phân cấp quản lý nhà nước phù hợp với tình hình thực tiễn của từng địa phương. Quy định này sẽ tạo thuận lợi cho địa phương trong quá trình phân loại, xử lý đơn, đồng thời góp phần giảm bức xúc của công dân khi cho rằng thẩm quyền giải quyết thuộc cấp tỉnh, thành phố.

Theo Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai, thực tế có công dân gửi đơn đến rất nhiều nơi. Nếu xác định đơn đã được gửi đến các cơ quan có thẩm quyền và đang được giải quyết, thì không tiếp tục chuyển đơn nhằm tránh xử lý lòng vòng. Tuy nhiên, do nhiều đơn không ghi rõ đã gửi đến những đâu nên việc phân loại gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, cần sớm có phần mềm kết nối, chia sẻ thông tin để hỗ trợ công tác này.

“Hiện nay, chúng tôi mới chỉ kết nối được với phần mềm của Ban Tiếp công dân thành phố để nắm tình trạng xử lý vụ việc; trong khi đó, các đại biểu khác chưa có tài khoản truy cập, nên vẫn phải thực hiện chuyển đơn theo quy trình thông thường, chưa xử lý triệt để tình trạng chồng chéo, trùng lặp”, đồng chí Phạm Thị Thanh Mai chia sẻ...

Kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đánh giá dự thảo có bước phát triển mới, thể hiện sự đổi mới trong quy trình tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Nghị quyết với các luật có liên quan nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội xác định dự thảo Nghị quyết đủ điều kiện để biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc; giao Ủy ban Dân nguyện và Giám sát phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp hoàn thiện dự thảo.

Tại phiên họp, 100% số Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt biểu quyết thông qua Dự thảo Nghị quyết về mặt nguyên tắc.

Lượt xem: 126