Xây dựng cơ chế vượt trội, khơi thông nguồn lực phát triển Thủ đô
Sau hơn một năm triển khai, việc sửa đổi Luật Thủ đô được đặt trong yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, trao quyền mạnh mẽ hơn cho Hà Nội nhằm huy động, khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển. Phiên họp tham vấn chuyên gia kinh tế, đầu tư về Luật Thủ đô (sửa đổi) diễn ra chiều 9/2 tiếp tục làm rõ định hướng xây dựng những cơ chế, chính sách vượt trội, đủ mạnh để Thủ đô phát huy vai trò đầu tàu của cả nước.
Chiều 09/02/2026, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì Phiên họp tham vấn chuyên gia kinh tế, đầu tư về Luật Thủ đô (sửa đổi). Tham dự phiên họp có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu; Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Phạm Thị Thanh Mai cùng các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học, đại diện cơ quan quản lý.
Phát biểu mở đầu phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cần thể hiện rõ tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và tạo lập được một cơ sở pháp lý đủ mạnh cho sự phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhắc lại ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, trong đó yêu cầu Luật Thủ đô (sửa đổi) phải thực sự vượt trội, tạo đột phá, đáp ứng yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, Hà Nội được xác định là địa phương đi đầu, thí điểm những cơ chế, chính sách mới để từ đó nhân rộng ra cả nước. Vì vậy, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ dừng ở việc bổ sung, hoàn thiện các quy định hiện hành mà phải mở ra không gian thể chế mới, thuận lợi nhất để thu hút và huy động các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính cho phát triển Thủ đô.
Từ tinh thần đó, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, cho ý kiến thẳng thắn, thực chất về những giải pháp mang tính đột phá, những cơ chế chưa từng có hoặc chưa được quy định đầy đủ trong hệ thống pháp luật hiện hành, nhằm tạo nền tảng pháp lý cho Hà Nội phát triển nhanh và bền vững hơn trong thời gian tới.
Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, để tạo được nguồn lực đủ mạnh cho sự phát triển của Thủ đô, cần nhìn nhận tổng thể trên ba trụ cột lớn về thể chế và định hướng phát triển.
Theo đó, ba trụ cột gồm: Luật Thủ đô (sửa đổi); Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; và Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Ba trụ cột này có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, trong đó Luật Thủ đô (sửa đổi) giữ vai trò then chốt trong việc tạo lập cơ chế, chính sách và trao thẩm quyền cho Hà Nội để quản trị và phát triển.
Nhấn mạnh trọng tâm của Luật Thủ đô (sửa đổi), Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, vấn đề cốt lõi là thiết kế các cơ chế giao quyền quyết định nhiều hơn cho Thủ đô, đi đôi với trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, Hà Nội mới có thể chủ động khai thác, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu chỉ ra các nền tảng quan trọng để xây dựng cơ chế, chính sách trong Luật Thủ đô (sửa đổi). Đó là nền tảng về tài chính, ngân sách và tín dụng; nền tảng về tài sản, bao gồm tài sản công - tư, hợp tác đầu tư công - khai thác tư, đầu tư tư - sử dụng công; nền tảng về tài nguyên; và nền tảng về thẩm quyền quyết định của thành phố Hà Nội trong phát triển Thủ đô.
“Quan điểm xuyên suốt là xây dựng cơ chế, chính sách theo hướng những gì xã hội làm được thì chính quyền thành phố Hà Nội không làm nữa, những gì máy móc làm được thì con người không làm nữa” - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nêu rõ. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, cơ chế tài chính, ngân sách và nguồn lực phát triển Thủ đô phải được thiết kế theo hướng tạo ra thật nhiều việc làm cho xã hội, thúc đẩy các hoạt động kinh tế năng động, hiệu quả.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cũng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một mô hình Hà Nội phát triển yên bình, giàu bản sắc văn hóa nhưng đồng thời rất sôi động về kinh tế. Trong mô hình đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tạo ra cơ chế và điều kiện để xã hội phát huy tối đa nguồn lực, còn Hà Nội sẽ ngày càng đóng góp nhiều hơn cho ngân sách Trung ương.
Tại phiên họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đề nghị các chuyên gia, đại biểu tập trung đề xuất những cơ chế mới, thực sự đột phá, đặc biệt là những nội dung hiện chưa được quy định hoặc còn vướng mắc trong pháp luật, nhằm khơi thông các nguồn lực phát triển Thủ đô. Đồng thời cho biết, TP Hà Nội đã chủ động chuẩn bị các văn bản cần thiết, trong đó có các Nghị quyết của HĐND TP, để khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua có thể nhanh chóng triển khai vào thực tiễn.
Tại phiên họp, các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học đã tập trung thảo luận và đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển Thủ đô, nhất là trong lĩnh vực tài chính, ngân sách.
TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, cần đặc biệt quan tâm đến bốn nguồn lực lớn. Trong đó bao gồm: nguồn vốn tín dụng ngân hàng; các loại trái phiếu như trái phiếu công trình, trái phiếu chính quyền địa phương và trái phiếu xanh; nguồn ngân sách cả Trung ương và địa phương; cùng với nguồn lực quốc tế.
Theo TS Cấn Văn Lực, việc thiết kế các cơ chế phù hợp để khai thác hiệu quả các nguồn lực này sẽ góp phần tạo dư địa tài chính lớn hơn cho Hà Nội trong đầu tư phát triển, nhất là đầu tư cho hạ tầng, môi trường và các lĩnh vực ưu tiên.
Ở góc nhìn khác, PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nhấn mạnh vai trò của nguồn lực con người. PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, Hà Nội phải là nơi hội tụ tinh hoa, do đó cần có các cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút, trọng dụng nhân tài, xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm khơi thông nguồn lực từ đất đai, không gian ngầm, tài sản công, khoa học - công nghệ; phát triển các dự án theo mô hình TOD; thúc đẩy tiết kiệm năng lượng; tăng cường phân cấp, ủy quyền gắn với năng lực thực hiện của từng cấp, từng ngành.
Những ý kiến, đề xuất tại phiên họp được kỳ vọng góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), đáp ứng yêu cầu đổi mới thể chế cho phát triển Thủ đô, đồng thời hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược và tầm nhìn phát triển mới của Hà Nội trong giai đoạn tới./.
Lượt xem: 11
