Đoàn ĐBQH TP Hà Nội: Tích cực bài bản, chất lượng trong xây dựng luật

Đoàn ĐBQH và các vị ĐBQH thành phố Hà Nội xác định công tác xây dựng pháp luật, trước hết là trực tiếp tham gia thảo luận xây dựng các dự án luật tại các kỳ họp Quốc hội và tại địa phương là một nhiệm vụ chính trị, công tác trọng tâm trong toàn bộ hoạt động của Đoàn, nhằm góp phần cùng với Quốc hội thể chế hoá đường lối của Đảng và Nhà nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trải qua các năm của nhiệm kỳ thứ XIII Quốc hội, Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực nghiên cứu và có những đóng góp thiết thực, hiệu quả trong công tác lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, phát huy tối đa tinh thần trách nhiệm của đại biểu dân cử.

Đoàn ĐBQH và các vị ĐBQH thành phố Hà Nội xác định công tác xây dựng pháp luật, trước hết là trực tiếp tham gia thảo luận xây dựng các dự án luật tại các kỳ họp Quốc hội và tại địa phương là một nhiệm vụ chính trị, công tác trọng tâm trong toàn bộ hoạt động của Đoàn, nhằm góp phần cùng với Quốc hội thể chế hoá đường lối của Đảng và Nhà nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đoàn cùng các vị ĐBQH tham gia hội nghị lấy ý kiến đóng góp vào dự án luật.

Hoạt động đóng góp xây dựng luật được thực hiện dưới nhiều hình thức như: Tổ chức hội nghị lấy ý kiến đóng góp vào các dự án luật; gửi công văn đề nghị các cơ quan, đơn vị, chuyên gia góp ý bằng văn bản ; lấy ý kiến góp ý qua các cuộc tiếp xúc cử tri chuyên đề; tham vấn ý kiến các đối tượng có liên quan...

Căn cứ Nghị quyết xây dựng luật, pháp lệnh hàng năm của Quốc hội, Đoàn ĐBQH Hà Nội đã triển khai lấy ý kiến đóng góp vào các dự thảo Luật theo yêu cầu của Văn phòng Quốc hội. Phương thức chính là tổ chức các hội nghị, hội thảo lấy ý kiến đóng góp xây dựng luật, thành phần chủ yếu là các chuyên gia, các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp và gián tiếp của dự thảo luật sẽ được ban hành. Ngoài ra, một số dự án luật có liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân được Đoàn gửi tới cử tri tại các cuộc TXCT chuyên đề, tạo điều kiện thuận lợi để cử tri tham gia đóng góp cụ thể vào nội dung của các dự thảo luật.

Mỗi cuộc hội nghị, hội thảo lấy ý kiến đóng góp xây dựng luật, Đoàn mời khoảng 30 đại biểu tham dự, với thành phần đảm bảo cân đối giữa các đối tượng là cơ quan quản lý nhà nước, đại diện các đoàn thể, giới luật gia, luật sư, các nhà khoa học, các chuyên gia. Đối với các dự án luật có tính chuyên môn sâu như thì số lượng đại biểu được mời là các chuyên gia, nhà khoa học tăng lên.

Ngay khi có kế hoạch tổ chức hội nghị, hội thảo và phát hành giấy mời, lãnh đạo Đoàn đã chỉ đạo Văn phòng đăng tải văn bản dự án luật và tài liệu có liên quan lên Trang thông tin điện tử của Đoàn ĐBQH và HĐND mời đóng góp ý kiến. Đồng thời đề nghị các chuyên gia, các đơn vị hữu quan viết bài tham luận, góp ý cho từng nội dung cụ thể, đặt hàng một số tham luận có tính chất nòng cốt.

Tại hội nghị, nội dung lấy ý kiến được chủ trì là lãnh đạo chuyên trách của Đoàn định hướng tập trung vào những vấn đề lớn, quan trọng của dự án luật; các khái niệm khoa học và chuyên môn; các mối quan hệ liên ngành cần xác định trong luật; quyền hạn, trách nhiệm của các bên có liên quan…

Tại mỗi cuộc hội thảo, lãnh đạo Đoàn và một số ĐBQH tham dự đã lắng nghe ý kiến đóng góp, tổng hợp, tiếp thu từ Hội thảo và làm nòng cốt chuẩn bị nội dung tham gia phát biểu tại Hội trường khi Quốc hội thảo luận, thông qua dự án luật.

Trong nhiệm kỳ 2011 - 2016, Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến vào 93 dự thảo Luật, Nghị quyết. Đáng chú ý là Đoàn đã phối hợp với Thường trực HĐND, UBND Thành phố tổ chức lấy ý kiến sâu rộng trong nhân dân vào dự thảo Hiến pháp và các dự thảo bộ luật, luật quan trọng như Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Dân sự (sửa đổi); Luật Đất đai, Luật Tổ chức chính quyền địa phương... Đoàn cũng đã phối hợp có hiệu quả với các cơ quan ở Trung ương và Thành phố trong việc hoàn thiện dự thảo và biểu quyết thông qua Luật Thủ đô làm cơ sở cho việc xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.

Ngoài các hoạt động chung do Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội tổ chức, nhiều vị ĐBQH trong Đoàn đã chủ động tổng hợp ý kiến của cử tri qua các hoạt động TXCT, hợp tác với các chuyên gia nghiên cứu, tư vấn nhiều nội dung liên quan góp ý vào các dự thảo luật và các nội dung quan trọng khác. Thông qua đó, Đoàn ĐBQH Thành phố một mặt ghi nhận được nhiều ý kiến tâm huyết của nhân dân đóng góp cho dự án luật, mặt khác tuyên truyền và phổ biến kịp thời đến nhân dân các nội dung lớn trong chính sách pháp luật hiện hành liên quan đến nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội.

Các ĐBQH trong Đoàn là thành viên của các Ủy ban của Quốc hội, ĐBQH chuyên trách đã tích cực tham gia các cuộc họp của các Ủy ban để thẩm tra và góp ý kiến vào các dự thảo Luật, Nghị quyết, các báo cáo trước Quốc hội, báo cáo thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội trình Quốc hội tại các kỳ họp, thể hiện trách nhiệm cao khi tham gia đóng góp xây dựng nội dung dự thảo luật.

Với phương thức tổ chức lấy ý kiến xây dựng luật như trên, đã tập hợp được nhiều tư liệu và tài liệu tham khảo cung cấp cho ĐBQH, qua đó, đại biểu có thể nghiên cứu, chắt lọc, tham gia đóng góp xây dựng luật tại các kỳ họp Quốc hội có chất lượng. Nhiều ý kiến đã được các vị ĐBQH trong Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội phát biểu trên diễn đàn Quốc hội, được đánh giá là có thực tiễn, khả thi và được tiếp thu trong các dự thảo luật, góp phần vào kết quả của công tác lập pháp của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XIII.

 QUỐC THỊNH

Lượt xem: 463

Bình luận bài viết

Chưa có bình luận nào.

Xem nhiều nhất

Cần thiết quyền chất vấn của HĐND cấp tỉnh đối với TAND và Viện KSND tỉnh và khu vực

Xây dựng pháp luật 1 ngày trước

Đề nghị xem xét sửa khoản 2, Điều 115 theo hướng: “Đại biểu HĐND cấp tỉnh có quyền chất vấn Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và khu vực”. Bởi nếu đại biểu HĐND không có quyền chất vấn các cơ quan tư pháp này thì sẽ dẫn đến khoảng trống trong giám sát quyền lực tại địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong Hiến pháp... Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 đã thể hiện bước tiến trong việc tái khẳng định vai trò của chính quyền địa phương. Theo đó, chính quyền địa phương gồm HĐND và UBND sẽ được tổ chức tại các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm đô thị, nông thôn, hải đảo... Tuy nhiên, cần quy định rõ hơn ranh giới giữa “tổ chức chính quyền địa phương đầy đủ HĐND và UBND” và “mô hình không tổ chức HĐND”. Cần bổ sung các tiêu chí, điều kiện rõ ràng để xác định đơn vị hành chính nào được tổ chức HĐND, tránh tùy tiện và bảo đảm đồng bộ giữa các cấp chính quyền. Thay vì đưa ra quy định cụ thể mang tính chi tiết trong Hiến pháp, nội dung về điều kiện tổ chức HĐND nên được xác lập ở cấp luật, bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với từng giai đoạn và đặc điểm phát triển của từng địa phương. Hiến pháp chỉ nên khẳng định nguyên tắc tổ chức chính quyền địa phương trên cơ sở bảo đảm tính đại diện, tự chủ, hiệu lực và hiệu quả, còn việc quyết định cụ thể mô hình tổ chức và tiêu chí áp dụng nên do Quốc hội quy định bằng luật. Về cấu trúc đơn vị hành chính, việc bỏ quy định cố định ba cấp hành chính trong Hiến pháp là phù hợp xu hướng tinh gọn và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Tuy nhiên, để bảo đảm tính ổn định, cần giữ quy định về trình tự, thủ tục sắp xếp đơn vị hành chính và đặc biệt là yêu cầu lấy ý kiến Nhân dân là bắt buộc, nên ghi cả trong Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương để khẳng định nguyên tắc “dân là chủ”. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) hiện đang được triển khai trên phạm vi toàn quốc theo tinh thần các nghị quyết, kết luận và chỉ đạo gần đây của Trung ương về tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong điều kiện không còn cấp hành chính trung gian về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thực tế triển khai mô hình hai cấp cho thấy có nhiều ưu điểm như tinh giản đầu mối, rút ngắn quy trình xử lý hành chính, tăng cường hiệu quả điều hành của cấp tỉnh và nâng cao tính tự chủ của cấp xã. Tuy nhiên, việc không tổ chức chính quyền cấp huyện cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về phân định trách nhiệm, cơ chế phối hợp, giám sát và đặc biệt là bảo đảm sự kết nối giữa cấp tỉnh và cơ sở. Vì vậy, Hiến pháp sửa đổi cần ghi nhận rõ mô hình chính quyền hai cấp như một hình thức tổ chức phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước, đồng thời trao quyền cho Quốc hội cụ thể hóa mô hình này trong luật để vừa bảo đảm linh hoạt, vừa giữ ổn định hệ thống chính trị và hành chính quốc gia. Liên quan đến quyền chất vấn của đại biểu HĐND, đề nghị xem xét sửa khoản 2, Điều 115 theo hướng: “Đại biểu HĐND cấp tỉnh có quyền chất vấn Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và khu vực”. Bởi nếu đại biểu HĐND không có quyền chất vấn các cơ quan tư pháp này thì sẽ dẫn đến khoảng trống trong giám sát quyền lực tại địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong Hiến pháp. Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, không còn cấp huyện. Khi đó, hệ thống tòa án và viện kiểm sát được tổ chức theo cụm, khu vực liên huyện, đặt ra yêu cầu phải xác lập thẩm quyền giám sát mới cho đại biểu HĐND cấp tỉnh – cơ quan dân cử đại diện cho cử tri địa phương. Việc bảo đảm quyền chất vấn của đại biểu HĐND cấp tỉnh không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát mà còn thể hiện vai trò đại diện của HĐND trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Đây cũng là một cơ sở pháp lý quan trọng để HĐND có thể xem xét, kiến nghị, hoặc yêu cầu giải trình các vụ việc liên quan đến hoạt động xét xử, truy tố tại địa phương – những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến đời sống pháp lý và niềm tin công lý của người dân. Nếu Hiến pháp không quy định rõ ràng, rất có thể sẽ dẫn đến xu hướng hành chính hóa quan hệ giữa cơ quan dân cử và cơ quan tư pháp, làm suy yếu vai trò giám sát dân chủ trong thực tiễn. Tổng thể, các nội dung sửa đổi trong Dự thảo đã thể hiện nhiều bước tiến về tổ chức, lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, cần tiếp tục làm rõ hơn về cơ chế giám sát thực chất của HĐND, đặc biệt trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và sáp nhập đơn vị hành chính. Cần đảm bảo không hình thức hóa vai trò của cơ quan dân cử ở địa phương, đồng thời tăng cường phân quyền, phân cấp hợp lý giữa trung ương và địa phương để nguyên tắc Nhân dân là chủ thực sự được bảo đảm trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước./.