Đoàn ĐBQH TP lấy ý kiến đóng góp hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô

Chiều 11/10, dự thảo Luật Thủ đô mới nhất đã được Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội đưa ra lấy ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội, đại diện lãnh đạo các sở, ngành của thành phố. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long tham dự Hội nghị.

Dự thảo Luật Thủ đô đã được Quốc hội khóa XIII cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 và dự kiến xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 9 (tháng 3/2011). Tuy nhiên, do một số quy định về cơ chế, chính sách đặc thù đối với Thủ đô chưa đạt được sự đồng thuận cao, nên không được Quốc hội thông qua. Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XIII đã quyết định đưa dự án Luật Thủ đô vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2012 và dự kiến trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 4 (tháng 10/2012).

Được sự ủy quyền của Ban soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã trình bày Dự thảo Luật Thủ đô mới nhất. Theo đó, Dự thảo giữ nguyên 4 chương với 28 điều quy định về vị trí, vai trò của Thủ đô, chính sách, trách nhiệm xây dựng phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Lê Thành Long cũng giới thiệu những điểm bổ sung, chỉnh sửa quan trọng trong dự thảo luật được trình lần này. So với dự thảo đã trình Quốc hội khóa 12, chương 1 của dự thảo Luật Thủ đô lần này cơ bản giữ lại các điều khoản với nội dung đã trình. Chỉ có một số điểm mới là giải thích kỹ hơn về khái niệm Vùng Thủ đô là khu vực không gian liên kết phát triển kinh tế xã hội, gồm Thủ đô là trung tâm và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định của Chính phủ.

Chương 2 của Dự thảo từ Điều 8 đến Điều 21 quy định về chính sách xây dựng, phát triển và Quản lý Thủ đô được xem là chương quan trọng nhất và đã có nhiều sửa đổi, gọn và rà soát kỹ về nội dung, kỹ thuật lập pháp. Điểm mới được chỉnh lý, bổ sung trong từng điều luật cụ thể quy định về quy hoạch chung xây dựng thủ đô, quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan và trật tự xây dựng Thủ đô, Bảo tồn và phát triển văn hóa, quản lý đất đai, quản lý nhà ở, dân cư, chính sách cơ chế về tài chính đã được Thứ trưởng Bộ tư pháp giải trình chi tiết. Liên quan đến lĩnh vực phát triển quản lý giao thông vận tải, Dự thảo Luật Thủ đô quy định mức thu phí ở nội thành cao hơn, nhưng không quá 2 lần so với mức thu do Chính phủ và Bộ Tài chính quy định đối với một số khoản thu phí thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND thành phố Hà Nội trong lĩnh vực giao thông vận tải. Đối với vấn đề quản lý dân cư, một vấn đề nhạy cảm được dư luận xã hội quan tâm quy định tại Điều 19 Dự thảo Luật. Theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban pháp luật Quốc hội, việc bổ sung các điều kiện đăng ký nhập hộ khẩu vào nội thành Hà Nội đối với một số đối tượng chặt chẽ hơn tuy chưa phải là giải pháp tối ưu để quản lý dân cư nhưng cũng là một trong những giải pháp cần thiết kết hợp với các giải pháp khác nhằm giãn bớt số lượng dân cư cư trú trong nội thành. Do đó, Ủy ban pháp luật tán thành với quy định về điều kiện đăng ký thường trú (nhập hộ khẩu) của công dân ở nội thành Hà Nội như quy định tại điểm b khoản 4 Điều 19 của dự thảo Luật.

Đóng góp ý kiến vào Dự thảo Luật Thủ đô, đại diện các sở, ngành của thành phố nhất trí cao với Dự thảo Luật sẽ được trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 4 sắp tới. Việc các kỳ trước Quốc hội chưa thông qua Luật Thủ đô, theo các đại biểu do 3 điểm, đó là việc xử phạt hành chính, quản lý dân cư và chính sách cơ chế, tài chính. Vì vậy cần tách ra từng điều và phải làm rõ điểm nhấn đây là Luật cho Thủ đô chứ không phải luật cho Thành phố Hà Nội, bởi Thủ đô chỉ có một. Các đại biểu thống nhất điều kiện nhập hộ khẩu như trong Dự thảo, đồng thời, nên đưa thêm tiêu chuẩn ngoài nhà ở, đăng ký tạm trú cần có việc làm ổn định. Cùng với đó, nên đưa các đối tượng vào xét đặc cách như người có thành tích đặc biệt của Nhà nước, tiêu chuẩn xét duyệt nên giao cho Bộ Công an quy định. Các đại biểu cũng lưu ý, Luật Thủ đô cần có nguyên tắc khi thu hồi đất hai bên đường làm giao thông và nên tách riêng mục tiêu xây dựng giao thông. Một số tiêu chí về môi trường, nước sạch… đang cao hơn so với chuẩn trong khu vực, do đó cần đưa ra một quy định chuẩn chung cho cả nước để thực hiện.

Tiếp thu các ý kiến tại hội nghị, Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP Chu Sơn Hà cho rằng, các quy định được đưa ra trong dự thảo Luật lần này có cơ sở lý luận và thực tiễn, có tính khả thi hơn. Các ý kiến đóng góp đã giúp các đại biểu quốc hội Hà Nội nắm bắt đầy đủ hơn thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước ở từng ngành, lĩnh vực, những bất cập, hạn chế cần được khắc phục. Việc ban hành Luật Thủ đô là rất cần thiết nhằm tạo cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng, phát triển quản lý và bảo vệ Thủ đô. Đoàn ĐBQH TP sẽ tiếp thu các ý kiến và hoàn thiện Dự thảo Luật Thủ đô để trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp tới.


 

Lượt xem: 351

Bình luận bài viết

Chưa có bình luận nào.

Xem nhiều nhất

Cần thiết quyền chất vấn của HĐND cấp tỉnh đối với TAND và Viện KSND tỉnh và khu vực

Xây dựng pháp luật 1 ngày trước

Đề nghị xem xét sửa khoản 2, Điều 115 theo hướng: “Đại biểu HĐND cấp tỉnh có quyền chất vấn Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và khu vực”. Bởi nếu đại biểu HĐND không có quyền chất vấn các cơ quan tư pháp này thì sẽ dẫn đến khoảng trống trong giám sát quyền lực tại địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong Hiến pháp... Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 đã thể hiện bước tiến trong việc tái khẳng định vai trò của chính quyền địa phương. Theo đó, chính quyền địa phương gồm HĐND và UBND sẽ được tổ chức tại các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm đô thị, nông thôn, hải đảo... Tuy nhiên, cần quy định rõ hơn ranh giới giữa “tổ chức chính quyền địa phương đầy đủ HĐND và UBND” và “mô hình không tổ chức HĐND”. Cần bổ sung các tiêu chí, điều kiện rõ ràng để xác định đơn vị hành chính nào được tổ chức HĐND, tránh tùy tiện và bảo đảm đồng bộ giữa các cấp chính quyền. Thay vì đưa ra quy định cụ thể mang tính chi tiết trong Hiến pháp, nội dung về điều kiện tổ chức HĐND nên được xác lập ở cấp luật, bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với từng giai đoạn và đặc điểm phát triển của từng địa phương. Hiến pháp chỉ nên khẳng định nguyên tắc tổ chức chính quyền địa phương trên cơ sở bảo đảm tính đại diện, tự chủ, hiệu lực và hiệu quả, còn việc quyết định cụ thể mô hình tổ chức và tiêu chí áp dụng nên do Quốc hội quy định bằng luật. Về cấu trúc đơn vị hành chính, việc bỏ quy định cố định ba cấp hành chính trong Hiến pháp là phù hợp xu hướng tinh gọn và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Tuy nhiên, để bảo đảm tính ổn định, cần giữ quy định về trình tự, thủ tục sắp xếp đơn vị hành chính và đặc biệt là yêu cầu lấy ý kiến Nhân dân là bắt buộc, nên ghi cả trong Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương để khẳng định nguyên tắc “dân là chủ”. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) hiện đang được triển khai trên phạm vi toàn quốc theo tinh thần các nghị quyết, kết luận và chỉ đạo gần đây của Trung ương về tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong điều kiện không còn cấp hành chính trung gian về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thực tế triển khai mô hình hai cấp cho thấy có nhiều ưu điểm như tinh giản đầu mối, rút ngắn quy trình xử lý hành chính, tăng cường hiệu quả điều hành của cấp tỉnh và nâng cao tính tự chủ của cấp xã. Tuy nhiên, việc không tổ chức chính quyền cấp huyện cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về phân định trách nhiệm, cơ chế phối hợp, giám sát và đặc biệt là bảo đảm sự kết nối giữa cấp tỉnh và cơ sở. Vì vậy, Hiến pháp sửa đổi cần ghi nhận rõ mô hình chính quyền hai cấp như một hình thức tổ chức phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước, đồng thời trao quyền cho Quốc hội cụ thể hóa mô hình này trong luật để vừa bảo đảm linh hoạt, vừa giữ ổn định hệ thống chính trị và hành chính quốc gia. Liên quan đến quyền chất vấn của đại biểu HĐND, đề nghị xem xét sửa khoản 2, Điều 115 theo hướng: “Đại biểu HĐND cấp tỉnh có quyền chất vấn Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và khu vực”. Bởi nếu đại biểu HĐND không có quyền chất vấn các cơ quan tư pháp này thì sẽ dẫn đến khoảng trống trong giám sát quyền lực tại địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong Hiến pháp. Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, không còn cấp huyện. Khi đó, hệ thống tòa án và viện kiểm sát được tổ chức theo cụm, khu vực liên huyện, đặt ra yêu cầu phải xác lập thẩm quyền giám sát mới cho đại biểu HĐND cấp tỉnh – cơ quan dân cử đại diện cho cử tri địa phương. Việc bảo đảm quyền chất vấn của đại biểu HĐND cấp tỉnh không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát mà còn thể hiện vai trò đại diện của HĐND trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Đây cũng là một cơ sở pháp lý quan trọng để HĐND có thể xem xét, kiến nghị, hoặc yêu cầu giải trình các vụ việc liên quan đến hoạt động xét xử, truy tố tại địa phương – những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến đời sống pháp lý và niềm tin công lý của người dân. Nếu Hiến pháp không quy định rõ ràng, rất có thể sẽ dẫn đến xu hướng hành chính hóa quan hệ giữa cơ quan dân cử và cơ quan tư pháp, làm suy yếu vai trò giám sát dân chủ trong thực tiễn. Tổng thể, các nội dung sửa đổi trong Dự thảo đã thể hiện nhiều bước tiến về tổ chức, lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, cần tiếp tục làm rõ hơn về cơ chế giám sát thực chất của HĐND, đặc biệt trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và sáp nhập đơn vị hành chính. Cần đảm bảo không hình thức hóa vai trò của cơ quan dân cử ở địa phương, đồng thời tăng cường phân quyền, phân cấp hợp lý giữa trung ương và địa phương để nguyên tắc Nhân dân là chủ thực sự được bảo đảm trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước./.