Tại hội nghị, đa số ý kiến nhất trí sự cần thiết ban hành Luật Điều ước Quốc tế. Dự Luật Điều ước Quốc tế đã thể hiện được đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp năm 2013, Dự luật đã cụ thể hóa thể hiện được nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng cùng có lợi ; tuân thủ Hiến chương Liên hiệp quốc và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa là thành viên …

Chiều ngày 23/2/2016, Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị lấy ý kiến góp ý vào dự thảo Luật Điều ước quốc tế. Tham dự hội nghị có một số ĐBQH trong Đoàn, đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Tại hội nghị, đa số ý kiến nhất trí sự cần thiết ban hành Luật Điều ước Quốc tế. Dự Luật Điều ước Quốc tế đã thể hiện được đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp năm 2013, Dự luật đã cụ thể hóa thể hiện được nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng cùng có lợi ; tuân thủ Hiến chương Liên hiệp quốc và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa là thành viên … Với phương trâm của Đảng là Việt Nam làm bạn với tất cả các nước, việc nước ta mở rộng quan hệ quốc tế song phương và đa phương với tất cả các quốc gia trên thế giới là phù hợp với quy luật và nhu cầu phát triển và hội nhập trong quan hệ chính trị và phát triển kinh tế. Dự luật cũng đã khắc phục được những thiếu sót, bật cập cần sửa đổi cho phù hợp với tình hình quốc tế và điều kiện hiện nay của đất nước trong thời kỳ hội nhập và phát triển, quy định những chế định mới như chương V: về thủ tục đối ngoại, chương VI: về trình tự, thủ tục rút gọn…

Theo ý kiến của bà Tô Thị Thanh Hương-Hội Luật gia Thành phố góp ý về nguyên tắc ký kết và thực hiện điều ước quốc tế quy định tại Điều 3, quy định như khoản 1 “1. Không trái với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” có thể hiểu nếu các điều khoản trong điều ước quốc tế có nội dung trái với Hiến pháp là Nhà nước Việt Nam không tham gia; Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, do thể chế chính trị khác nhau nên việc có điều khoản của điều ước quốc tế trái với Hiến pháp năm 2013 là có thể xảy ra, vì vậy đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, cần có phương pháp xử lý vấn đề này để Việt Nam không bị mất cơ hội  làm bạn với tất cả các nước  mà vẫn  giữ được độc lập chủ quyền quốc gia. Ngoài ra, tại Mục 2 Chương II, bà Hương đề nghị bổ sung quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan khi được các cơ quan đề xuất ký điều ước quốc tế lấy ý kiến (như quy định tại Điều 19 về trách nhiệm của Bộ Ngoại giao trong việc kiểm tra điều ước quốc tế, Điều 21 về trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc thẩm định điều ước quốc tế) với lý do cần luật hóa quy định này, để khẳng định đây là quy định bắt buộc là phải lấy ý kiến của các đối tượng bị tác động trực tiếp khi điều ước quốc tế được ký kết (đặc biệt đối tượng bị tác động là doanh nghiệp) và trách nhiệm của các đối tượng này khi được lấy ý kiến…

Theo ý kiến của ông Nguyễn Văn Chiến-Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Thành phố, cho rằng dự thảo Luật chưa phản ánh hết được nội dung và tinh thần của Hiến pháp năm 2013. Với vị trí và vai trò của điều ước quốc tế, hoạt động đàm phán, ký, gia nhập điều ước quốc tế cần bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch, vì vậy việc xây dựng điều ước quốc tế cần tiến hành cơ bản quy trình như xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, trong đó, cần quy định cụ thể đối tượng, nội dung, thời hạn, phạm vi, trình tự, thủ tục, hình thức tham gia góp ý; Ngoài ra, dự thảo Luật chưa đề cập đến vấn đề trưng cầu ý dân trong khi Quốc hội đã thông qua Luật Trưng cầu ý dân, đặc biệt là những điều ước quốc tế liên quan đến chiến tranh hay hòa bình.

Liên quan đến một số điều ước quốc tế đặc thù, đặc biệt là các điều ước quốc tế về vay vốn ODA, ông Chiến cho rằng quy định tại khoản 1 Điều 2 của dự thảo là thỏa thuận bằng văn bản được ký kết nhân danh Nhà nước hoặc nhân danh Chính phủ với bên ký kết nước ngoài, làm phát sinh, thay đổi quyền, nghĩa vụ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo pháp luật quốc tế. Hiện nay, các điều ước quốc tế về ODA và vay ưu đãi của các nhà tài trợ chiếm tỷ trọng không nhỏ trong các điều ước quốc tế của Việt Nam; Đây là một nhóm điều ước quốc tế đặc thù, thường theo mẫu chung đối với mỗi nhà tài trợ nhất định, phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội cụ thể nhưng quy trình ký kết điều ước quốc tế theo quy định chung tại luật về điều ước quốc tế hiện hành chưa đồng bộ với quy trình phê duyệt các dự án ODA và các dự án vay khác. Vì vậy, để tạo điều kiện cho việc ký kết điều ước quốc tế nhân danh Chính phủ đối với khoản vay cụ thể, dự thảo Luật cần đưa ra một số quy định theo hướng đơn giản hóa về thủ tục cho việc ký kết các điều ước quốc tế này, góp phần đồng bộ hóa với quy trình phê duyệt khoản vay của cơ quan có thẩm quyền.

Đại diện Sở Ngoại vụ Thành phố, ông Vũ Đăng Định-Phó Giám đốc khẳng định việc sửa đổi một cách toàn diện Luật Ký kết, gia nhập và thực hiện điều ước quốc tế năm 2005 là nhu cầu cấp thiết, nhằm triển khai thực hiện Hiến pháp năm 2013, đảm bảo tính hợp hiến, tính chặt chẽ nhưng cũng đảm bảo tính linh hoạt, phục vụ chủ trương chủ động, tích cực hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước ta. Ông Định góp ý vào một số nội dung cụ thể như sau: Quy định về chuẩn bị đàm phán điều ước quốc tế còn mang tính chung chung, đề nghị bổ sung thêm các quy định cụ thể về việc xây dựng phương án đàm phán, cơ chế phân công nhiệm vụ và phối hợp giữa các cơ quan liên quan tham gia vào quá trình đàm phán. Về Danh nghĩa ký kết điều ước quốc tế: đề nghị làm rõ chính quyền địa phương (UBND cấp tỉnh) ký kết với tổ chức nước ngoài, chính quyền nước ngoài hay ký kết về việc thành lập, tham gia tổ chức quốc tế và khu vực có được xem là điều ước quốc tế hay không vì sẽ làm phát sinh trách nhiệm và nghĩa vụ từ các ký kết này…

Kết thúc hội nghị, đồng chí Nguyễn Thị Hồng Hà-Phó Trưởng Đoàn ĐBQH Hà Nội thay mặt Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội tiếp thu toàn bộ ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự Hội nghị; sẽ tổng hợp để trình Ủy ban thường vụ Quốc hội./.

Thanh Hà 

Lượt xem: 208