Mặc dù Ban chỉ đạo 09 đã cố gắng, song kết quả thực hiện chưa đạt so với yêu cầu, nhất là đối với các cơ sở nhà, đất do Công ty Quản lý và Phát triển Nhà được giao quản lý (1.075 cơ sở nhà đất với khoảng 189.000m2 nhà và 16,6 ha đất nhưng đến nay chưa được phê duyệt phương án). Chất lượng của một số phương án sắp xếp còn chưa cao, chưa tính đến yếu tố đặc thù phù hợp với tích chất hoạt động của từng đơn vị, có nội dung thiếu tính khả thi...

Thực hiện Chương trình giám sát năm 2014, Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND Thành phố tiến hành giám sát tình hình, kết quả thực hiện việc sắp xếp lại, xử lý nhà đất thuộc sở hữu nhà nước theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg ngày 19/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, công ty nhà nước của thành phố Hà Nội, trong đó có tái giám sát việc thực hiện kiến nghị của Đoàn giám sát HĐND Thành phố tại báo cáo số 53/BC-HĐND ngày 20/9/2012 về quản lý quỹ nhà chuyên dùng.

Sau 7 năm thực hiện Quyết định số 09, tính đến hết tháng 6/2014, hầu hết các cơ quan, đơn vị của Thành phố đã thực hiện kê khai, lập phương án sắp xếp lại, xử lý 10.633 cơ sở nhà, đất với diện tích hơn 9,4 triệu m² nhà, khoảng 3.513 ha đất (đạt 95% trên Tổng số cơ sở nhà, đất cần sắp xếp: 11.166 cơ sở, với diện tích khoảng 9,5 triệu m2 nhà, 3.624 ha đất). Ban chỉ đạo 09 đã trình UBND Thành phố ban hành 140 quyết định phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của Thành phố.

Qua rà soát, sắp xếp, công tác quản lý, sử dụng nhà, đất của Thành phố đã được quan tâm, bài bản, chặt chẽ hơn; trụ sở các cơ quan hành chính được sử dụng đúng mục đích; việc sử dụng cơ sở nhà, đất sai mục đích ở khối đơn vị sự nghiệp công lập đã giảm dần; phần lớn công ty nhà nước đã sử dụng cơ sở nhà, đất tiết kiệm hơn. Đối với một số đơn vị sử dụng vượt định mức hoặc kém hiệu quả, Ban chỉ đạo 09 đã thông qua phương án xử lý điều chuyển 55 cơ sở, thu hồi 84 cơ sở, chuyển mục đích sử dụng theo quy hoạch 42 cơ sở, bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất 248 cơ sở...

Với khối lượng cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước lớn cả về quy mô và giá trị, qua sắp xếp lại, Thành phố đã bước đầu huy động nguồn lực tăng thu ngân sách địa phương phục vụ đầu tư phát triển, hiện đại hóa công sở, tái đầu tư cho các công ty phục vụ sản xuất kinh doanh. Tính đến hết ngày 30/6/2014, số tiền thu được từ bán tài sản, chuyển nhượng quyền sử dụng đất sau khi sắp xếp lại, xử lý theo Quyết định 09 của Thành phố khoảng 4.327 tỷ đồng.

Sau khi phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất được phê duyệt, một số cơ quan, đơn vị đã rà soát, lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tính đến nay, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thẩm định và cấp 2.100 giấy chứng nhận.

Ban chỉ đạo 09 Thành phố thường xuyên phối hợp với thường trực Ban chỉ đạo 09 khối cơ quan Trung ương, đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra, thẩm định phương án sắp xếp, xử lý nhà đất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp của các cơ quan Trung ương.

Mặc dù Ban chỉ đạo 09 đã cố gắng, song kết quả thực hiện Quyết định số 09 chưa đạt so với kế hoạch yêu cầu, nhất là đối với các cơ sở nhà, đất do Công ty Quản lý và Phát triển Nhà được giao quản lý (1.075 cơ sở nhà đất với khoảng 189 nghìn m2 nhà và 16,6 ha đất nhưng đến nay chưa được phê duyệt phương án). Chất lượng của một số phương án sắp xếp còn chưa cao, chưa tính đến yếu tố đặc thù phù hợp với tích chất hoạt động của từng đơn vị, có nội dung thiếu tính khả thi, không đủ điều kiện để thực hiện, phần lớn dựa trên hiện trạng sử dụng, đối với khối công ty nhà nước, một số phương án sắp xếp chưa gắn kết với quy hoạch ngành, chiến lược phát triển ngành, với kế hoạch cổ phần hóa, sắp xếp doanh nghiệp.

Việc tổ chức thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trên thực tế diễn ra chậm, Sở Tài chính ước tính chỉ thực hiện được khoảng 40% và kết quả chưa được liên ngành tổng hợp, báo cáo chung. Nhiều vi phạm cho thuê, liên doanh, liên kết, sử dụng không đúng mục đích phát hiện qua rà soát, sắp xếp, phải thu hồi nhưng vẫn chưa được xử lý dứt điểm, như Sở VHTTDL có một số đơn vị sự nghiệp cho thuê diện tích kinh doanh chưa được cấp có thẩm quyền cho phép, một số hộ dân lấn chiếm sử dụng làm nhà ở vẫn chưa được lập phương án di dời...; Thành Đoàn Hà Nội quản lý Cung Thanh niên cho thuê một phần diện tích số 3 Tăng Bạt Hổ làm nhà hàng diễn ra từ nhiều năm song không được xem xét, xử lý theo quy định; Công ty Quản lý và Phát triển Nhà có 152 điểm nhà đất bị sử dụng sai mục đích, vi phạm quy định (cho thuê lại 46 điểm, chuyển ở một phần hoặc toàn bộ 89 điểm, chây ỳ nợ tiền thuê 17 điểm); Tổng công ty Thương mại Hà Nội có 4 điểm bị chiếm dụng, tranh chấp…; Nhiều cơ sở nhà đất giao công ty nhà nước tiếp tục sử dụng vẫn chưa được ký hợp đồng thuê đất, chưa có quyết định cho thuê đất của cấp có thẩm quyền, đơn cử như Công ty TNHH MTV Dịch vụ TM Tràng Thi (thuộc Tổng công ty Thương mại Hà Nội) còn 28/34 địa điểm chưa có quyết định cho thuê đất… Vẫn còn một bộ phận cơ sở nhà đất để lãng phí, không sử dụng, kém hiệu quả tại Công ty Quản lý và Phát triển Nhà.

Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo phương án sắp xếp lại được phê duyệt đạt tỷ lệ rất thấp. Qua giám sát trực tiếp, Thành đoàn Hà Nội mới hoàn thành việc đo đạc; Sở Văn hóa Thể thao du lịch đang tổng hợp hồ sơ, chưa kê khai, chưa đo đạc… Tình trạng nợ đọng tiền thuê nhà, đất chậm có biện pháp xử lý, số liệu chưa tổng hợp đầy đủ, chính xác báo cáo đoàn giám sát.

Việc thực hiện kết luận, giám sát của Thường trực HĐND Thành phố về quản lý quỹ nhà chuyên dùng kinh doanh, dịch vụ của Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội tại báo cáo số 53/BC-HĐND ngày 20/9/2012: một số hạn chế chưa được khắc phục dù đoàn giám sát đã kiến nghị, cụ thể là mô hình hoạt động của Công ty như hiện nay là một trong những nguyên nhân của một số tồn tại chính như đã nêu trong báo cáo giám sát năm 2012, song vẫn chưa được UBND Thành phố chỉ đạo nghiên cứu có hướng giải quyết hiệu quả; một số nội dung tuy đã triển khai thực hiện song kết quả còn hạn chế, thực hiện chưa đồng bộ, thiếu quyết liệt. Đặc biệt, Công ty Quản lý và Phát triển Nhà đã tự ý bố trí cho 14 doanh nghiệp vào sử dụng khoảng 4.137 m² tại quỹ nhà kinh doanh dịch vụ khu chung cư tái định cư khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép, số tiền tạm thu từ các doanh nghiệp này chưa được Công ty báo cáo kịp thời, chưa xác định đúng và đủ theo quy định. Điều này cho thấy có dấu hiệu thất thoát, buông lỏng trong quản lý, quy trình quản lý cần phải được rà soát, có giải pháp khắc phục ngay.

Đoàn giám sát của Ban Kinh tế và Ngân sách đánh giá nguyên nhân quan trọng chính là có sự buông lỏng quản lý trong một thời gian dài của cả cơ quan quản lý nhà nước lẫn các cơ quan, đơn vị được giao quản lý, sử dụng trực tiếp dẫn đến nhiều cơ sở nhà, đất cho thuê bị lấn chiếm, chuyển nhượng trái phép; mất hồ sơ giấy tờ dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện, không thu hồi được hoặc không làm được thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Rào cản tâm lý về lợi ích có tác động đến đơn vị kê khai, lập phương án sắp xếp lại, nhất là đối với đơn vị có cơ sở bị điều chuyển, thu hồi, làm ảnh hưởng đến tiến độ kê khai, lập và thực hiện phương án sắp xếp lại cơ sở nhà đất. Nhận thức về thực hiện công tác sắp xếp, xử lý nhà đất theo Quyết định số 09 còn đơn giản, chưa gắn kết với việc thực hiện quy định của Luật  quản lý, sử dụng tài sản công. Các cơ quan, đơn vị chưa quan tâm đến chất lượng báo cáo việc quản lý, sử dụng tài sản là nhà, đất hàng năm. Vì vậy, các khó khăn, vướng mắc trong thực tế chậm được phát hiện, tổng hợp, xử lý.

Tuy Ban chỉ đạo 09 Thành phố được thành lập khá sớm, song ở giai đoạn đầu tiến độ thực hiện Quyết định 09 của Thành phố rất chậm, hoạt động của Ban chỉ đạo chưa thật tích cực. Từ năm 2007 đến nay UBND Thành phố mới ban hành 01 kế hoạch tổ chức thực hiện (năm 2013). Sự phối hợp giữa các đơn vị thành viên Ban chỉ đạo 09 Thành phố với các đơn vị thực hiện phương án sắp xếp lại cơ sở nhà đất còn chưa tốt. Ví dụ: Từ năm 2010 đến nay Sở Quy hoạch Kiến trúc nhiều lần giới thiệu địa điểm cho Công ty Đầu tư công nghiệp thanh niên để di dời khỏi khuôn viên trụ sở cơ quan Thành đoàn tại 14A Phan Chu Trinh nhưng Công ty không đồng thuận nên đến nay vẫn chưa di dời được, song Thành đoàn và Sở Quy hoạch Kiến trúc cũng chưa phối hợp báo cáo UBND Thành phố có biện pháp xử lý kiên quyết. Nhiều trường hợp khó nên nảy sinh tâm lý ngại xử lý, chưa quyết tâm tập trung tháo gỡ vướng mắc để giải quyết triệt để. Các thành viên Ban chỉ đạo 09 Thành phố chưa thực sự quyết liệt trong công tác tham mưu, đề xuất biện pháp xử lý đối với những đơn vị, tổ chức, cá nhân chưa thực hiện đúng yêu cầu, kế hoạch của Thành phố. Công tác kiểm tra thực tế chưa được liên ngành quan tâm đúng mức.

Một số cơ quan, đơn vị Đoàn giám sát trực tiếp chưa tập trung, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm như chấm dứt hợp đồng thuê, liên doanh, liên kết trái phép, kiên quyết thu hồi các cơ sở nhà, đất sử dụng sai mục đích, không hiệu quả. Không chủ động báo cáo các khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện để được hướng dẫn xử lý.

Sở Xây dựng chưa chủ động kiểm tra, kịp thời phát hiện các vi phạm của Công ty Quản lý và Phát triển Nhà trong quá trình quản lý quỹ nhà kinh doanh dịch vụ ở khu chung cư tái định cư để kịp thời chấn chỉnh, xử lý theo quy định. Mặc dù Công ty đã có một số văn bản báo cáo Sở Xây dựng, UBND Thành phố từ năm 2010 song chậm được giải quyết. UBND Thành phố đã chỉ đạo song chưa có kết quả giải quyết dứt điểm tồn tại.   

Kết thúc giám sát, Ban Kinh tế và Ngân sách đề nghị UBND Thành phố tiếp tục chỉ đạo giải quyết các kiến nghị của Đoàn giám sát HĐND Thành phố về quản lý quỹ nhà chuyên dùng tại Công ty Quản lý và Phát triển Nhà Hà Nội, nhất là mô hình hoạt động của Công ty, theo kết luận giám sát tại báo cáo số 53/BC-HĐND ngày 20/9/2012. Đồng thời có kế hoạch rà soát tổng thể việc quản lý, sử dụng quỹ nhà kinh doanh dịch vụ khu chung cư tái định cư trên địa bàn Thành phố; xử lý nghiêm, dứt điểm các trường hợp vi phạm. Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ kiểm tra, thẩm định phương án sắp xếp lại, xử lý các cơ sở nhà, đất đảm bảo chất lượng, khả thi. Hoàn thành việc phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý các cơ sở nhà đất thuộc sở hữu nhà nước của Thành phố trước ngày 30/6/2015 theo Chỉ thị số 27/CT-TTg ngày 25/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với Sở Tài chính (cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 09) cần chủ động báo cáo những yêu cầu đặc thù, những khó khăn trong quá trình sắp xếp để tham mưu phân loại xử lý cơ sở nhà đất của các đơn vị phù hợp với thực tiễn theo hướng: Đối với các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập: cần sử dụng đúng mục đích, phù hợp chức năng nhiệm vụ được giao, đảm bảo thực hiện nhiệm vụ trên cơ sở tiêu chuẩn, định mức quy định; tham mưu sắp xếp trụ sở các cơ quan hành chính gắn với quy hoạch, tiêu chuẩn, định mức và xu hướng hiện đại hóa. Đối với khối công ty nhà nước: cần gắn với sử dụng hiệu quả, tiết kiệm, giao vốn doanh nghiệp phù hợp với phương án sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp. Đối với Công ty Quản lý và Phát triển Nhà Hà Nội: điều chuyển quỹ nhà đang cho các cơ quan hành chính sự nghiệp thuê cho các đơn vị đang thuê sử dụng quản lý; bán đấu giá đối với quỹ nhà kinh doanh dịch vụ mà nhà nước không cần thiết phải nắm giữ; đặt hàng quản lý, cho thuê quỹ nhà kinh doanh dịch vụ còn lại theo hướng rõ trách nhiệm, quản lý chặt chẽ tránh thất thoát; quỹ nhà làm trụ sở của Công ty, đơn vị thuộc Công ty thì thực hiện giao vốn nhà nước. Đối với 6 đơn vị chưa hoàn thành phương án sắp xếp lại cơ sở nhà đất: Công ty Quản lý và Phát triển Nhà Hà Nội (262 cơ sở), Công ty TNHH MTV Đầu tư thủy lợi sông Nhuệ (183 cơ sở), Công ty TNHH MTV Nước sạch HN (61 cơ sở), Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị (17 cơ sở), Công ty TNHH MTV Cây xanh HN (9 cơ sở), Xí nghiệp môi trường đô thị Đông Anh (1 cơ sở) cần có lộ trình cụ thể để sớm kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc và phân loại xử lý. Ngoài ra, Sở Tài chính khẩn trương chủ trì, cùng Sở Xây dựng, Cục Thuế, Công ty Quản lý và Phát triển Nhà thống nhất xác định số nợ đọng tiền thuê nhà, thuê đất của Công ty Quản lý và Phát triển Nhà để tham mưu UBND Thành phố chỉ đạo giải quyết dứt điểm.

Riêng đối với các đơn vị Đoàn giám sát trực tiếp, Ban Kinh tế và Ngân sách kiến nghị cụ thể: Thành Đoàn Hà Nội hoàn thành kê khai, làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất các cơ sở nhà đất được giao tiếp tục sử dụng trong tháng 10/2014; tổng hợp báo cáo UBND Thành phố những khó khăn, vướng mắc trong đầu tư Cung Thanh niên Hà Nội có giải pháp huy động vốn đầu tư xây dựng để sớm sử dụng hiệu quả và phối hợp sở Quy hoạch kiến trúc báo cáo UBND Thành phố di dời Công ty Đầu tư công nghiệp thanh niên.

Đối với Sở VHTTDL cần chủ động phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện đo đạc các cơ sở nhà đất, hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các cơ sở đã hoàn thành việc sắp xếp. Lập phương án di dời các hộ dân trong khuôn viên trụ sở cơ quan, đơn vị. Chỉ đạo các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính rà soát, lập phương án liên doanh, liên kết cơ sở nhà đất theo quy định.

Đối với Tổng công ty Thương mại Hà Nội: Đẩy nhanh tiến độ lập hồ sơ, ký hợp đồng thuê đất, đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất theo quy định; sử dụng có hiệu quả nguồn lực trích lại từ chuyển nhượng các cơ sở nhà đất trong tái đầu tư phù hợp chiến lược phát triển và quy hoạch ngành đã được duyệt; chủ động có lộ trình cụ thể xử lý dứt điểm các cơ sở bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích; sớm bàn giao các cơ sở nhà đất còn lại cho Thành phố trong năm 2014.

Đối với Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội: Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các kiến nghị của Đoàn giám sát Thường trực HĐND Thành phố tại báo cáo số 53/BC-HĐND ngày 20/9/2012; chấm dứt ngay việc tự ý cho các tổ chức, cá nhân thuê quỹ nhà kinh doanh dịch vụ khu chung cư tái định cư và truy thu nộp toàn bộ các khoản thu này vào ngân sách nhà nước, làm rõ trách nhiệm cá nhân để xử lý vi phạm. Khẩn trương tổ chức đấu giá các cơ sở nhà đất đã nhận bàn giao của TCT Thương mại. Xây dựng kế hoạch tổ chức đấu giá quyền thuê nhà đối với các điểm nhà đất sau khi kết thúc hợp đồng cũ, nhất là những điểm có lợi thế sinh lợi cao. Tích cực thu hồi nợ tiền thuê nhà đất bị các tổ chức, cá nhân chiếm dụng. Kiên quyết thu hồi các cơ sở nhà đất cho thuê bị sử dụng sai mục đích, lấn chiếm, chây ỳ nợ tiền thuê. Chủ động nghiên cứu đề xuất UBND Thành phố về mô hình hoạt động của Công ty và cơ chế tài chính đối với việc sử dụng tiền thuê nhà mà Công ty được Thành phố giao quản lý, cho thuê phù hợp với cơ chế hoạt động của doanh nghiệp.

Trong quá trình giám sát, Đoàn nhận được một số ý kiến đề xuất, kiến nghị của các đơn vị. Đoàn giám sát tổng hợp và chuyển đến UBND Thành phố để chỉ đạo nghiên cứu giải quyết theo thẩm quyền...

Báo cáo kết luận giám sát xem tại đây:

VŨ THẢO

Lượt xem: 677