Một trong những yếu tố quan trọng tác động đến chất lượng quyết định của HĐND là chất lượng thẩm tra của các ban, trong đó có nội dung thẩm tra về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách và quyết toán ngân sách.

HĐND các cấp thực hiện 2 chức năng quan trọng đó là chức năng giám sát và quyết định. Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Luật và thực tiễn hoạt động ở HĐND thành phố Hà Nội, một trong những yếu tố quan trọng tác động đến chất lượng quyết định của HĐND là chất lượng thẩm tra của các ban, trong đó có nội dung thẩm tra về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách và quyết toán ngân sách.

Thường trực HĐND thành phố khảo sát trạm xử lý nước thải xã Tân Triều, huyện Thanh Trì

Nhận thức tốt về quyền hạn trong quản lý tài chính, ngân sách

Từ đầu năm 2022 đến nay, Ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố đã thực hiện thẩm tra nhiều nghị quyết phục vụ cho 4 kỳ họp HĐND thành phố. Trong đó nhiều nghị quyết quan trọng thúc đẩy sự phát triển Thủ đô cả trước mắt và lâu dài như: Bổ sung Kế hoạch đầu tư trung hạn 5 năm 2021 - 2025 và phân bổ kế hoạch vốn năm 2022 để thực hiện Kế hoạch đầu tư xây dựng, cải tạo trường học công lập đạt chuẩn quốc gia, nâng cấp hệ thống y tế và tu bổ, tôn tạo di tích trong giai đoạn 2022 - 2025 và các năm tiếp theo; phê duyệt chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư một số dự án sử dụng vốn đầu tư công của thành phố Hà Nội; về các giải pháp tập trung xử lý đối với các dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn Thành phố...

Trưởng ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố Hồ Vân Nga chia sẻ, để thẩm tra tốt thì mỗi đại biểu HĐND thành phố cần nắm chắc các quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định tại các điều 19, 26, 47 về quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn, trung hạn và hằng năm của địa phương; quy hoạch, kế hoạch phát triển các ngành, lĩnh vực trên địa bàn trong phạm vi được phân quyền; quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu, chi ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách cấp mình; điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết; phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương.

Bên cạnh đó, bản thân mỗi đại biểu cũng nghiên cứu chắc về Luật Đầu tư công quy định tại Điều 83 về xem xét, cho ý kiến về kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm của địa phương, bao gồm danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu. Quyết định kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm của địa phương, bao gồm toàn bộ danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương. Ngoài ra, đại biểu cũng cần nắm rõ quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 tại Điều 30 về căn cứ vào nhiệm vụ thu, chi ngân sách được cấp trên giao và tình hình thực tế tại địa phương, quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn…

Cũng trên cơ sở tìm hiểu kỹ các quy định, căn cứ vào báo cáo của UBND thành phố cũng như hoạt động giám sát của mình, Ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố đã thực hiện tốt vai trò thẩm tra, được Thường trực HĐND thành phố ghi nhận.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhận định, ngoài thẩm tra kỹ báo cáo, Ban Kinh tế-Ngân sách còn phối hợp tốt với các cơ quan, đơn vị thực hiện rà soát, đánh giá, khảo sát thực tiễn về một số nội dung trước kỳ họp. Qua đó, việc thẩm tra có chất lượng, khẳng định được các nội dung, nhiệm vụ trọng tâm và phát hiện được nhiều vấn đề còn hạn chế, nổi cộm qua báo cáo, tờ trình để UBND thành phố để tiếp thu, giải trình, bổ sung. Từ đó giúp đại biểu HĐND thành phố có đủ căn cứ để thảo luận, quyết nghị các nội dung tại kỳ họp.

Cần lan tỏa đến cơ sở

Theo nhiều đại biểu chuyên trách HĐND thành phố chia sẻ, vấn đề cần chú ý về nội dung và kỹ năng thẩm tra chính là căn cứ để thẩm tra. Điều này rất quan trọng từ các hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính; chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương, của Thành phố bao gồm các Chỉ thị của Chính phủ, các chương trình, kế hoạch của Thành ủy, UBND thành phố về định hướng, mục tiêu phát triển trung hạn 5 năm và hàng năm.

Phó Trưởng ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố Vũ Ngọc Anh cho rằng, yếu tố quan trọng nữa chính là cần thẩm tra tính đầy đủ, phù hợp của hồ sơ trình của UBND thành phố bao gồm báo cáo, tờ trình, biểu mẫu, thuyết minh, dự thảo Nghị quyết của HĐND (số lượng biểu mẫu, nội dung và thể thức biểu mẫu có phù hợp quy định của pháp luật; kèm theo dự thảo nghị quyết có phụ lục biểu mẫu).

Đối với các nội dung báo cáo, tờ trình, dự thảo nghị quyết, cần đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch kinh tế-xã hội, dự toán thu chi ngân sách kỳ vừa qua; so sánh kết quả thực hiện với các mục tiêu, chỉ tiêu, yêu cầu, biện pháp đã được HĐND quyết nghị. Đánh giá, nhấn mạnh những thành tựu nổi bật, những tồn tại, những việc chưa làm được của kỳ báo cáo, còn những nội dung gì chưa được nhận định đầy đủ trong báo cáo của UBND? Những nguyên nhân của thành tích và nguyên nhân của hạn chế đã được nhận định đầy đủ, chuẩn xác chưa? Cần bổ sung, nhấn mạnh những gì?

Về cách thẩm tra đối với các chỉ tiêu, giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế giai đoạn tới, đại biểu cần căn cứ vào các nhận định về dự báo bối cảnh, tình hình thời gian tới, các kết quả thực hiện của kỳ vừa qua, các chỉ đạo, định hướng của cấp trên để có các nhận xét về tính phấn đấu, tính khả thi của các chỉ tiêu, nhiệm vụ kỳ tới mà UBND đề xuất.

Trong đó phương thức thẩm tra chính là nhận xét về các giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm mà UBND xác định đã đảm bảo đầy đủ, bao quát, cụ thể chưa? Có đảm bảo khắc phục được các tồn tại, hạn chế đã được chi ra không? Cần nhấn mạnh, bổ sung những nhiệm vụ, giải pháp gì để hoàn thành các mục tiêu chỉ tiêu kế hoạch của kỳ ngân sách tiếp theo?

Đối với dự toán thu, đại biểu cần căn cứ số thu ngân sách cấp trên giao, kết quả thực hiện của kỳ trước kỳ kế hoạch, các nhân tố tác động tăng giảm số thu trong năm (phát triển kinh tế-xã hội, thay đổi chính sách thu...) để quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đảm bảo không thấp hơn số cấp trên giao. Trường hợp giao số thu ngân sách địa phương cao hơn thì cần làm rõ nguồn và tính khả thi.

Bằng những kinh nghiệm thực tế trên, Ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố đã  giúp đại biểu HĐND thành phố có đủ căn cứ để thảo luận, quyết nghị các nội dung liên quan đến lĩnh vực tài chính-ngân sách tại các kỳ họp.

“Thời gian tới, bên cạnh tích cực thẩm tra tốt theo nhiệm vụ, Ban sẽ tích cực theo dõi, tổng hợp đôn đốc các cơ quan, đơn vị thực hiện các chỉ tiêu, mục tiêu thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách; đồng thời, theo dõi việc thực hiện các kiến nghị chất vấn, giám sát, khảo sát của HĐND thành phố, làm cơ sở để tham mưu Thường trực HĐND các nội dung liên quan giai đoạn tiếp theo” - Trưởng ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố Hồ Vân Nga cho biết thêm./.

Lượt xem: 2476