Các nghị quyết chuyên đề của HĐND thành phố Hà Nội đều đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cử tri. Nhiều nghị quyết có tính chất đột phá góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH của địa phương.

 

Tham luận của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội do Ủy viên Thường trực Nguyễn Văn Nam trình bày tại Hội nghị Thường trực HĐND các tỉnh, TP đồng bằng sông Hồng và duyên hải Bắc bộ lần thứ 4:

Tình hình ban hành nghị quyết chuyên đề của HĐND thành phố Hà Nội.

Nghị quyết chuyên đề của HĐND thành phố được ban hành theo yêu cầu thực tiễn ở địa phương, các nội dung chuyên đề sẽ trình HĐND xem xét, thông qua khi tập thể UBND mời đại diện các ban HĐND liên quan cho ý kiến tham gia trước khi UBND thống nhất trình HĐND. Đối với những nội dung có tính chuyên môn sâu, Thường trực HĐND chủ trì hoặc giao một ban chủ trì tổ chức lấy ý kiến chuyên gia về dự thảo nghị quyết chuyên đề trước khi các ban tổ chức thẩm tra và trình ra HĐND. Đối với các nghị quyết chuyên đề, Thường trực yêu cầu các ban HĐND khi trình báo cáo thẩm tra ra HĐND cần khẳng định rõ những nội dung thống nhất với cơ quan trình, những nội dung chưa thống nhất, đặc biệt lưu ý vấn đề về thẩm quyền quyết định đối với các nội dung của nghị quyết và định hướng, các nội dung đề nghị HĐND tập trung thảo luận. Đối với những nghị quyết chuyên đề có các chính sách, kế hoạch cần sử dụng vốn ngân sách thì yêu cầu UBND phải tính toán, ước lượng khoản chi ngân sách cho nội dung đó và có lộ trình, thời gian thực hiện; đối với nghị quyết có nội dung về mức hỗ trợ, khuyến khích thì phải có mức cụ thể; đối với nghị quyết về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách thì phải bảo đảm phù hợp với phân cấp quản lý KT-XH, ANQP và có tỷ lệ điều tiết cụ thể. Một số nội dung nghị quyết chuyên đề quan trọng cần được tổ chức lấy ý kiến của MTTQ, quận, huyện...

Ví dụ, HĐND thành phố ban hành nghị quyết chuyên đề về phân cấp quản lý một số lĩnh vực KT-XH, phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách ở địa phương. Trước khi ban hành nghị quyết, Thường trực, các ban HĐND đã có quá trình phối hợp với UBND và các cơ quan chuyên môn nghiên cứu quy định của pháp luật, tình hình thực tiễn, khảo sát tại nhiều địa phương, tham khảo ý kiến các ngành trong khoảng thời gian trên 1 năm. Sau khi nghị quyết chuyên đề được ban hành, Thường trực HĐND Thành phố đã tổ chức giám sát chuyên đề về phân cấp tại tất cả các quận, huyện trên địa bàn trong thời gian hơn một quý với sự tham dự của các sở, ngành liên quan và UBND Thành phố để đôn đốc triển khai thực hiện nghị quyết; rà soát, nắm bắt thông tin về kết quả thực hiện ban đầu và những khó khăn, vướng mắc để kịp thời có chỉ đạo tháo gỡ. Tại các buổi giám sát, Thường trực HĐND đã chỉ đạo, đôn đốc các ngành khẩn trương tham mưu để UBND ban hành các quyết định hành chính về phân cấp để các cấp triển khai thực hiện, tổ chức bàn giao công việc, hướng dẫn các cấp tiếp nhận và thực hiện công tác quản lý theo phân cấp mới...

Do có sự chuẩn bị chu đáo, đầy đủ thông tin, phối hợp chặt chẽ trước khi trình ra HĐND nên chủ tọa kỳ họp sẽ định hướng để HĐND thảo luận, quyết định và nhìn chung các nghị quyết chuyên đề được HĐND thành phố thông qua đều bảo đảm tính thống nhất, phù hợp với quy định và với hệ thống chính sách chung, đúng thẩm quyền, cụ thể để thuận lợi trong tổ chức triển khai thực hiện và có tính khả thi. Tuy nhiên, cũng có một số nội dung chuyên đề khi UBND trình HĐND xem xét không được thông qua ngay tại kỳ họp đó. Nguyên nhân do sự chuẩn bị chưa chu đáo của các cơ quan chuyên môn và sự chỉ đạo, vào cuộc thiếu tích cực của UBND, nhưng do yêu cầu bức thiết nên trình ra HĐND dự thảo nghị quyết chưa bảo đảm chất lượng. Trách nhiệm này chủ yếu thuộc về UBND và các cơ quan chuyên môn của UBND nhưng cũng có sự thiếu quyết liệt của Thường trực, các ban HĐND khi xem xét để thẩm tra và đưa nội dung vào chương trình kỳ họp.

Nhiệm kỳ 2004 - 2011 và qua 5 kỳ họp đầu nhiệm kỳ 2011 - 2016, HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành gần 70 nghị quyết chuyên đề trên các lĩnh vực như: các Nghị quyết về chiến lược và quy hoạch; về phân cấp thu, nhiệm vụ chi ngân sách giữa các cấp và định mứác phân bổí ngân sách năm; Nghị quyết về các biện pháp giảm ùn tắc và tai nạn giao thông; Nghị quyết về đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đào tạo, y tế; Nghị quyết về phát triển hệ thống giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục chuyên nghiệp Thủ đô đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030... Nhìn chung, các nghị quyết chuyên đề của HĐND thành phố đều đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cử tri. Nhiều nghị quyết có tính chất đột phá góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH của địa phương.

Tuy nhiên, việc theo dõi, giám sát tình hình triển khai thực hiện các nghị quyết chuyên đề cũng còn một số hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu do số lượng nghị quyết chuyên đề là khá lớn; phạm vi, đối tượng áp dụng của các nghị quyết chuyên đề rộng và phong phú; đội ngũ cán bộ chuyên trách còn hạn chế. Do đó việc theo dõi tình hình thực hiện nhiều lúc phải nghiên cứu qua các báo cáo của các tổ chức, cá nhân liên quan; không tổ chức giám sát sâu, giám sát thường xuyên được tình hình triển khai thực hiện tất cả các nghị quyết chuyên đề đã được ban hành.

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả ban hành và thực hiện các nghị quyết chuyên đề

Một là, việc xác định các lĩnh vực cần ban hành nghị quyết chuyên đề phải xuất phát từ yêu cầu thực tế ở địa phương thuộc thẩm quyền của HĐND và không trái quy định của pháp luật. Đồng thời cần đưa vào nghị quyết HĐND về chương trình xây dựng và ban hành nghị quyết hàng năm trình HĐND quyết định tại kỳ họp cuối năm trước để chủ động phân công chuẩn bị.

Hai là, trên cơ sở chương trình xây dựng nghị quyết đã được HĐND thông qua, Thường trực HĐND và UBND sớm xác định thời gian dự kiến trình HĐND đối với từng nghị quyết chuyên đề để phân công tập trung chuẩn bị. Thường trực HĐND sớm phân công, định hướng cho các ban chủ động tiến hành các hoạt động giám sát, khảo sát để thu thập lấy thông tin thực tiễn liên quan đến lĩnh vực sẽ ban hành nghị quyết chuyên đề. Các ban chủ động phối hợp với các cơ quan được phân công chuẩn bị ngay từ đầu và suốt trong quá trình chuẩn bị nghị quyết. Đối với những vấn đề lớn Thường trực HĐND tổ chức khảo sát, giám sát chuyên đề. Đối với những vấn đề liên quan, định hướng đến số đông nhân dân thì tổ chức TXCT, chuyên đề để xin ý kiến các nhà khoa học và các đối tượng chịu sự tác động.

Ba là, căn cứ vào tình hình chuẩn bị của các cơ quan được phân công chuẩn bị, Thường trực HĐND, UBND và UBMTTQ chỉ đưa vào chương trình kỳ họp những nội dung dự kiến trình đã được chuẩn bị chu đáo, chất lượng. Kiên quyết không đưa vào chương trình kỳ họp những nội dung chuẩn bị chưa tốt. Tại hội nghị liên tịch, HĐND, UBND thống nhất thời gian chậm nhất cơ quan trình phải gửi đơn, hồ sơ tài liệu trình đến Thường trực và các ban để tổ chức thẩm tra. Do các nội dung của nghị quyết chuyên đề không quá phụ thuộc vào thời điểm hoàn thành nên cần quy định gửi tài liệu sớm hơn (chứ không phải trước 15 ngày theo quy định thông thường) để các ban có đủ thời gian thẩm tra.

Bốn là, trong thẩm tra, các ban HĐND cần tranh thủ huy động sự tham gia đóng góp của các chuyên gia, các cơ quan quản lý của Trung ương và phối hợp tốt hơn sự tham gia của các ban. Báo cáo thẩm tra của các ban phải rõ quan điểm, nội dung đồng tình, nội dung chưa đồng tình, nội dung bổ sung và lý do...

Năm là, trong tổ chức thảo luận và quyết nghị tại kỳ họp, cần đặc biệt làm rõ mục đích sau ban hành nghị quyết chuyên đề, đối tượng chịu sự tác động, mức độ tác động tích cực và những ảnh hưởng tiêu cực khi thực hiện nghị quyết, nguồìn lực thực hiện và khả năng tổ chức thực hiện hay tính khả thi của nghị quyết.

Sáu là, đối với mỗi nghị quyết chuyên đề được ban hành, Thường trực HĐND cần phân công các ban theo dõi tình hình triển khai thực hiện, có kế hoạch giám sát tình hình thực hiện để kịp thời chỉ đạo, đôn đốc hoặc kiến nghị HĐND điều chỉnh nội dung nghị quyết để bảo đảm phát huy hiệu quả thiết thực.

 

Lượt xem: 392