Để tháo gỡ khó khăn trong thực hiện các nhiệm vụ chi ngân sách đầu tư cho các công trình trọng điểm của Thủ đô, đề nghị Ngân sách Trung ương xem xét, hỗ trợ cho Thành phố đầu tư một số công trình, dự án quan trọng về môi trường, giao thông, thủy lợi, có quy mô lớn do Thành phố quản lý vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương (theo nguyên tắc đã quy định tại Điều 21 Luật Thủ đô)...

Luật Thủ đô là văn bản pháp lý đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với Hà Nội, trong đó quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo động lực cho sự nghiệp xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô.

UBND thành phố Hà Nội vừa có văn bản báo cáo kết quả thực hiện Luật Thủ đô, đánh giá cho thấy, Luật Thủ đô và các Nghị quyết của HĐND, Quyết định của UBND Thành phố được ban hành theo đúng tiến độ đã tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của chính quyền và nhân dân Thủ đô. Công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô và các văn bản quy định chi tiết tiếp tục được UBND Thành phố quan tâm, chỉ đạo, đã tiến hành triển khai sâu, rộng, có trọng tâm, trọng điểm, bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với đối tượng. Luật Thủ đô đã được các tầng lớp nhân dân Thủ đô biết và hưởng ứng, góp phần đưa Thủ đô văn minh, hiện đại, phát triển.

Các cơ chế chính sách được ban hành triển khai toàn diện, đã và đang từng bước đi vào cuộc sống, có tác động tích cực trong việc xây dựng, quản lý và phát triển Thủ đô. Một số cơ chế chính sách đặc thù của Thành phố như: Xây dựng cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao, chính sách trọng dụng nhân tài, phát triển hệ thông vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, quy định liên quan đến biện pháp bảo đảm quy hoạch, quản lý đất đai, không gian, kiến trúc, cảnh quan và xây dựng đô thị... đã được triển khai và có tác động tích cực. Các ngành, các cấp chính quyền đã quan tâm, tập trung nguồn lực để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa quy định trong Danh mục phố cổ, làng cổ, làng nghề truyền thống tiêu biểu, biệt thự cũ, công trình kiến trúc khác xây dựng trước năm 1954 và di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn Thủ đô, qua đó đã tác động tích cực đến nhận thức, trách nhiệm của nhân dân Thủ đô. Các cơ chế đặc thù quy định trong Luật bước đầu đã giúp cho thành phố Hà Nội chủ động hơn trong ưu tiên đầu tư thu hút các nguồn lực để phát huy tiềm năng, thế mạnh Thủ đô, vùng Thủ đô…

Tuy nhiên, quá trình triển khai đã xuất hiện những tồn tại, khó khăn, vướng mắc. Tiêu biểu là về tỷ lệ 25% diện tích đất ở, nhà ở để phát triển nhà ở xã hội trong các dự án phát triển nhà ở thương mại trên 10ha theo quy định tại Nghị quyết số 06/2013/NQ-HĐND của HĐND Thành phố, trong quá trình thực hiện đã gặp vướng mắc. Đó là đối với một số dự án xây dựng các khu đô thị, dự án nhà ở cao cấp thì việc bố trí 25% diện tích đất ở hoặc 25% quỹ sàn nhà ở để phát triển nhà ở xã hội trong cùng dự án rất khó. Bởi vì quy hoạch dự án nhà ở, khu đô thị cao cấp và nhà ở xã hội là không tương thích với nhau trong khi chung hạ tầng kỹ thuật. Hơn nữa do chung hạ tầng kỹ thuật cho nên giá căn hộ, giá dịch vụ trong khu đô thị hoặc dự án nhà ở cao cấp là rất cao so với mặt bằng chung thu nhập của người dân là đối tượng được mua nhà xã hội. Để giải quyết vấn đề này đề nghị HĐND Thành phố cho phép đối với các Dự án khu đô thị, nhà ở cao cấp có diện tích trên 10ha thì Chủ đầu tư được lựa chọn chuyển giao diện tích nhà ở, đất ở theo tỷ lệ quy định tại Nghị quyết 06/2013/NQ-HĐND của HĐND Thành phố hoặc được nộp tiền tương đương với giá diện tích phải dành phát triển nhà ở xã hội của Thành phố.

Về ban hành văn bản cụ thể hóa Luật Thủ đô, UBND Thành phố đang hoàn thiện Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chuẩn về quy hoạch, kiến trúc đối với khu vực 4 quận Ba Đình, Đống Đa, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng. Tuy nhiên, đây là văn bản có nội dung nghiên cứu phức tạp được thực hiện theo Luật Thủ đô, bị chi phối bởi Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và hệ thống các Quy chuẩn Quốc gia, Tiêu chuẩn Việt Nam do Bộ Xây dựng và các Bộ khác ban hành. Mặt khác, đây cũng là hệ thống các chỉ tiêu kỹ thuật để điều tiết việc quy hoạch xây dựng tại khu vực rất đặc thù và nhạy cảm là khu vực nội đô lịch sử. Do đó, mặc dù Dự thảo đã thực hiện đầy đủ các quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, lấy ý kiến bằng nhiều hình thức của các sở, ngành, các cơ quan, đơn vị và đăng tải trên trang điện tử, nhiều lần tiếp thu và hoàn chỉnh theo ý kiến góp ý của các Bộ nhưng đến nay vẫn còn nhiều ý kiến, Bộ Xây dựng chưa thống nhất, nên thời gian xây dựng văn bản chưa đảm bảo theo đúng kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ.

Về Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chưa được ban hành. Nguyên nhân, mặc dù ngày 10/11/2014 Chính phủ ban hành Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên, do mức xử phạt tại Nghị định đã tăng gấp 2 lần so với quy định trước đây nên UBND Thành phố chỉ đạo các sở, ngành tiêp tục nghiên cứu để xây dựng dự thảo Nghị quyết và trình HĐND Thành phố ban hành vào năm 2016.

Thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế Thủ đô, nhu cầu đầu tư cho các dự án trọng điểm của Hà Nội luôn là rất lớn; riêng năm 2014 khoảng 28.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách Thành phố là 20.800 tỷ đồng (theo kế hoạch đầu tư trung hạn 3 năm 2013-2015 đã được HĐND Thành phố thông qua Nghị quyết) với nhiều dự án quy mô lớn, đặc biệt là sau khi mở rộng địa giới thành phố Hà Nội, cơ sở hạ tầng khu vực nông thôn còn khó khăn, nguồn vốn đầu tư hạn chế so với yêu cầu. Do đó, việc thực hiện các nhiệm vụ chi ngân sách của Thành phố gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, việc thực hiện cải tạo, xây dựng lại khu chung cư cũ, nhà cũ xuống cấp còn gặp nhiều hạn chế, do phải tuân thủ về độ cao, mật độ dân cư, mật độ xây dựng theo quy hoạch, trong khi đó yêu cầu về diện tích tái định cư tại chỗ của các hộ dân, nên không thu hút được nguồn đầu tư. Cơ chế về sắp xếp, xử lý nhà đất thuộc sở hữu nhà nước và xác định nghĩa vụ tài chính các dự án: Hiện nay, trên địa bàn Thành phố có nhiều trụ sở của các bộ, ngành Trung ương, đóng trên địa bàn đang thực hiện sắp xếp, di dời theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ các diện tích đất sau khi di dời vừa qua phần lớn được đầu tư các công trình nhà ở, trung tâm thương mại, do đó ảnh hưởng rất lớn đến quy hoạch chung Thủ đô. Nguồn thu tiền sử dụng đất các dự án này được dùng để đầu tư trở lại cho các bộ, ngành là chưa phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Điều 15 Luật Thủ đô.

Đối với công tác quản lý dân cư, theo quy định của Luật Thủ đô và Nghị quyết số 11/2013/NQ-HDND ngày 17/7/2013 của HĐND Thành phố quy định diện tích ở bình quân đối với nhà thuê ở nội thành để công dân được đăng ký thường trú ở nội thành thành phố Hà Nội đến hết năm 2015 tối thiểu là 15m2/đầu người. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có mẫu văn bản xác định diện tích ở bình quân.

Việc triển khai các quy định của Luật Thủ đô và văn bản cụ thể hóa Luật Thủ đô của Thành phố trong lĩnh vực giáo dục mặc dù đã có chuyển biến nhưng còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các huyện ngoại thành. Tiến độ công nhận trường chât lượng cao còn chậm do đây là mô hình mới, đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên còn thiếu kinh nghiệm, việc đầu tư xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất đòi hỏi về thời gian...

Ngoài ra, một số hành vi gây bức xúc dư luận trên địa bàn Thủ đô như treo, đặt, dán, vẽ các sản phẩm quảng cáo trên cột điện, trụ điện, cột tín hiệu giao thông và cây xanh nơi công cộng; quảng cáo làm ảnh hưởng đến mỹ quan, trật tự an toàn giao thông, an toàn xã hội... lại “không thuộc lĩnh vực văn hóa”, không được quy định trong Nghị quyết nâng mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa. Một số hành vi như: Quảng cáo, viết vẽ bên ngoài nhà ở trái quy định; phóng uế bừa bãi, xả rác thải, nước thải, khí thải chất độc bừa bãi gây ô nhiễm mỗi trường... là những hành vi vi phạm có tính chất bức xúc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan, trật tự đô thị, thường xảy ra trên địa bàn Thành phố, rất cần được xử phạt nặng hơn nhưng “không thuộc nhóm hoạt động xây dựng” để có thể nâng mức phạt tiền theo Khoản 2 Điều 20 Luật Thủ đô. Do vậy, cần nghiên cứu việc bổ sung Khoản 2 Điều 20 Luật Thủ đô về lĩnh vực quảng cáo, xây dựng...nhằm giải quyết những bức xúc. 

Để đảm bảo tính đồng bộ trong việc triển khai thi hành Luật Thủ đô, UBND Thành phố kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành tiếp tục phối hợp với thành phố Hà Nội hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn về quy hoạch, kiến trúc đối với khu vực cải tạo, tái thiết đô thị tại các quận: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa và Hai Bà Trưng trình Chính phủ hoặc ban hành theo thẩm quyền để kịp thời triển khai trên thực tế.

Để tháo gỡ khó khăn trong thực hiện các nhiệm vụ chi ngân sách đầu tư cho các công trình trọng điểm của Thủ đô, đề nghị Ngân sách Trung ương xem xét, hỗ trợ cho Thành phố đầu tư một số công trình, dự án quan trọng về môi trường, giao thông, thủy lợi, có quy mô lớn do Thành phố quản lý vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương (theo nguyên tắc đã quy định tại Điều 21 Luật Thủ đô). Đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo Chính phủ sửa đổi quy định tại Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg và Quyết định số 140/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cho phù hợp với quy định của Luật Thủ đô: Đó là giao các cơ sở nhà đất sau khi thực hiện sắp xếp cho Thành phố để thực hiện đầu tư các công trình hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch.

Về thực hiện hỗ trợ di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường không phù hợp với quy hoạch: Đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét sửa đổi Quyết định số 86/2010/QĐ-TTg ngày 22/12/2010 theo nguyên tắc chỉ hỗ trợ tối đa 50% tiền sử đụng đất thu được tại vị trí cũ để đầu tư các dự án tại cơ sở mới. Phần còn lại ngân sách các địa phương được hưởng để đầu tư các cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của khu vực dự án…

Toàn văn báo cáo triển khai thực hiện Luật Thủ đô xem tại đây

 MINH ĐỨC

Lượt xem: 552