Việc lấy phiếu tín nhiệm đã được quy định trong Hiến pháp năm 1992, trong Luật Tổ chức Quốc hội năm 2001, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2003 và Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 và cụ thể hóa tại Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội về việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn và trong bối cảnh hiện nay, điều này thật thấm thía là “đại sự của quốc gia”.

         Việc lấy phiếu tín nhiệm đã được quy định trong Hiến pháp năm 1992 (được Quốc hội sửa đổi, bổ sung năm 2001), trong Luật Tổ chức Quốc hội năm 2001, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2003 và Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003. Như vậy để khẳng định rằng việc này đã được đề cập cách đây 10 năm. Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội về việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn được xem như một bước đi nữa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết TƯ 4 khóa XI về "Một số vấn đề cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay”. Và trong bối cảnh tình hình kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng hiện nay, việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn mới thật thấm thía đó là một việc “đại sự của quốc gia”.

Cử tri nô nức tham gia bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp

        Vì sao chế định lấy phiếu tín nhiệm lại chậm được thực hiện hay nói cách khác là 10 năm qua chưa được quan tâm thực hiện? Mổ sẻ trách nhiệm này thật khó. Ở bài viết này xin chỉ bàn khi đã có Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội về việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn rồi thì giải pháp nào để thực hiện có chất lượng, hiệu quả, bảo đảm việc thực hiện đúng mục đích tại điều 3 của Nghị quyết là: “Việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân; giúp người được lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm thấy được mức độ tín nhiệm của mình để phấn đấu, rèn luyện, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động; làm cơ sở để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ.” và  nguyên tắc tắc tại điều 4 của Nghị quyết là: “Công khai, công bằng, dân chủ, khách quan; bảo đảm đánh giá đúng thực chất kết quả thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người được lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm.Đề cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân; bảo đảm tiêu chuẩn của người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn; bảo đảm sự ổn định và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, sự lãnh đạo của Đảng trong công tác cán bộ”. Ngay sau khi có nghị quyết số 35/2012/QH13, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo Ủy ban pháp luật của quốc hội chuẩn bị dự thảo nghị quyết hướng dẫn thực hiện. Bảo đảm theo lộ trình kỳ họp thứ 5 của quốc hội và kỳ họp thường kỳ đầu năm của HĐND các cấp sẽ triển khai thực hiện ngay được việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn.  

   

         Mười năm qua chưa làm được, bây giờ làm, làm thế nào để cuộc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm tới đây tại Quốc hội và HĐND đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn bảo đảm “Công khai, công bằng, dân chủ, khách quan; bảo đảm đánh giá đúng thực chất kết quả thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người được lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm”  không mang tính hình thức, không bị lợi dụng để “hạ bệ nhau, bới lông tìm vết nhau” làm mất uy tín người được lấy phiếu tín nhiệm; bảo vệ được người có tài, có đức, vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Tỷ lệ phiếu phản ánh đúng thực chất. Trong nhiều giải pháp, có lẽ giải pháp quan trọng nhất vẫn là Đảng phải sâu sát, quyết liệt trong công tác lãnh đạo, nâng cao trách nhiệm, nhận thức của các tổ chức đảng và đảng viên khi thực thi nhiệm vụ “đại sự của quốc gia” này. Vì sao như vậy, tại điều 4 Hiến pháp quy định rõ: “Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”. Từ khi có đảng, trong quá trình đấu tranh, xây dựng, bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN, vai trò, vị trí, công lao to lớn của Đảng đã và đang được khẳng định gắn liền với vận mệnh quốc gia, dân tộc. Việc quản lý nhà nước, các quy định của Hiến pháp, pháp luật đều trên cơ sở cụ thể hóa chủ trương, đường lối của đảng, nghị quyết của Đảng.

 

       Trong bộ máy các cơ quan nhà nước hiện nay, các chức vụ cao đều do đảng viên đảm trách. Với cơ quan Quốc hội và HĐND thì đa số đại biểu là đảng viên. Thực tế hiện nay cơ cấu đại biểu Quốc hội khóa XIII có tới trên 95%  là Đảng viên và cơ cấu đại biểu HĐND các cấp ở cả nước nhiệm kỳ 2011-2016 có trên 90 % là đảng viên. Trước khi hiệp thương để đưa ra bầu, họ cũng được các tổ chức Đảng xem xét phân công ra ứng cử. Như vậy càng khẳng định rằng vai trò lãnh đạo toàn diện của đảng với cơ cấu tổ chức và hoạt động của Quốc hội, với HĐND. Những người được đưa ra lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đều là đảng viên, đang thay mặt quốc dân đồng bào cả nước, địa phương để đảm trách những nhiệm vụ rất quan trọng của quốc gia, của Đảng và Nhà nước. Vai trò, vị trí của họ, những việc làm tốt, xấu của họ chẳng những ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của đất nước, của từng địa phương cả nước mà ở những vị trí nào đó còn ảnh hưởng đến sự tồn tại của quốc gia, lợi ích sống còn của dân tộc…Những người mà tới đây sẽ đưa ra để Quốc hội và HĐND sẽ lấy phiếu tín nhiệm và bỏ phiếu tín nhiệm đều là đảng viên, có những người do các tổ chức đảng cấp trung ương quản lý, có những người do các tổ chức đảng ở địa phương quản lý. Họ được đảng cử, dân bầu. Trong hoạt động thực hiện quyền và nhiệm vụ, cùng với việc tuân thủ các quy định của Hiến pháp, pháp luật thì Đại biểu là đảng viên sẽ phải tuân thủ Điều lệ đảng và sự chỉ đạo của tổ chức Đảng. Đại biểu là đảng viên họ hứa trước cử tri, nhưng trước khi là đại biểu họ đã phải tuyên thệ dưới cờ Đảng khi kết nạp. Trong bộ máy cơ quan nhà nước, đại biểu là đảng viên, là cán bộ, công chức còn có rất nhiều mối quan hệ về lãnh đạo điều hành, ràng buộc lẫn nhau khi thực thi công vụ… Bên cạnh đó còn có các quan hệ, ứng xử khác, đôi khi có ảnh hưởng hệ trọng, thật khó diễn tả…Với tỷ lệ đa số ở các cơ quan dân cử như vậy, nếu mỗi đảng viên không nâng cao trách nhiệm, tính chiến đấu, buông xuôi thì không biết việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm sẽ đi đến kết cục thế nào?!

 

         Thiết nghĩ bên cạnh việc hướng dẫn cách làm cụ thể, chặt chẽ, rõ trách nhiệm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì từ kinh nghiệm của việc tổ chức kiểm điểm đánh giá tổ chức, đảng viên theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4, Bộ chính trị, Ban Bí thư, các cấp ủy đảng địa phương và từng đảng viên phải vào cuộc trách nhiệm cao hơn, sâu sát và quyết liệt hơn.

 

          Các tổ chức đảng phải quán triệt phổ biến sâu nội dung nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội cho đảng viên, để thống nhất nhận thức rằng việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm là việc làm cần thiết, thường xuyên không chỉ trong các cơ quan nhà nước mà cả trong Đảng; là một việc làm trong quy trình giám sát, kiểm tra nhằm nâng cao hiệu quả công tác, nâng cao hiệu lực hiệu quả hoạt động quản lý điều hành của cá nhân người đứng đầu nói riêng và của bộ máy các cơ quan nhà nước. Nếu quy trình lấy phiếu tín nhiệm được lãnh đạo, tổ chức thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, công tâm, tin chắc người bỏ phiếu tín nhiệm, người được lấy phiếu tín nhiệm và nhân dân sẽ hào hứng đón nhận sự kiện này như một sinh hoạt chính trị thường xuyên. Đây cũng chính là mục đích mà Nghị quyết TƯ 4 đề ra, làm cơ sở cho công tác quy hoạch, đào tạo và sử dụng cán bộ phục vụ cho nhu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Làm tốt nhiệm vụ công tác này cũng là sự đảm bảo uy tín và nâng cao sức chiến đấu của đảng.

 

      Việc công bố các ưu, khuyết điểm qua kiểm điểm theo Nghị quyết Trung ương 4 và kiểm điểm, bình xét đảng viên hàng năm của người giữ chức vụ trong số phải đưa ra quốc hội, HĐND lấy phiếu, bỏ phiếu tín nhiệm phải được hướng dẫn, kiểm tra của đảng. Gắn trách nhiệm và nếu cần phải xem xét kỷ luật đảng khi phát hiện có sự thiếu trung thực, vận động, bè phái, gây áp lực, thậm trí có hành vi trù dập, vi phạm pháp luật trong quá trình triển khai thực hiện nghị quyết 35/2012/QH13 của Quốc hội.

 

      Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2013. Đây là việc “đại sự của quốc gia”. Như vậy ngay từ kỳ họp thứ 5 của Quốc hội khóa XIII và kỳ họp thường kỳ đầu năm 2013 của HĐND các địa phương sẽ phải thực hiện. Công việc từ nay tới thời điểm đó thật gấp. Trong tâm trí của các tầng lớp nhân dân, dân tộc Việt Nam thì Đảng cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo, tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Với truyền thống đó, niềm tin đó, để xây dựng một nhà nước Việt Nam XHCN xứng đảng là nhà nước của dân, do dân và vì dân, bảo đảm lợi ích của quốc gia và dân tộc là mục đích trên hết. Hy vọng Bộ chính trị, Ban Bí thư, các cấp ủy đảng địa phương và mỗi đảng viên sẽ hiểu phải làm gì để thực thi nguyên lý lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối của mình, nhằm thực hiện thành công việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn.

 

 

                                Nguyễn Xuân Diên

                                                                                                                                     Đại biểu HĐND TP Hà Nội 

Lượt xem: 139