Thông báo nhanh chóng, công khai, rộng rãi các văn bản trả lời của các cơ quan có thẩm quyền đối với các ý kiến, kiến nghị của cử tri. Các hình thức thông báo như qua các Trang thông tin điện tử của cơ quan dân cử, của cơ quan có thẩm quyền, của các địa phương; qua hệ thống truyền thanh cơ sở; các báo, đài địa phương. Bên cạnh đó, gửi văn bản trả lời theo từng nhóm cử tri về tới địa phương để có các hình thức thông báo tới cử tri qua các hội nghị họp dân, hội nghị TXCT, công khai tại Trụ sở…

Đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp là người đại diện cho cử tri, đại biểu cho ‎ý chí, nguyện vọng của cử tri, nhân dân, phải thường xuyên liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, tiếp xúc với cử tri, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của cử tri… Do đó, tiếp xúc cử tri (TXCT) là một nhiệm vụ quan trọng, hoạt động đặc thù của đại biểu, của cơ quan dân cử. Thông qua việc TXCT, mối quan hệ giữa đại biểu dân cử với cử tri, với nhân dân ngày càng được thắt chặt; đồng thời, những bức xúc từ cuộc sống, những ý kiến, kiến nghị được cử tri gửi gắm cho đại biểu để chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Cử tri huyện Chương Mỹ trong buổi TXCT với ĐBQH thành phố Hà Nội ngày 21/9/2015

Trong thời gian qua, hoạt động TXCT ngày càng được đổi mới, đi vào nề nếp, có chiều sâu; mối quan hệ giữa đại biểu dân cử và cử tri ngày càng được củng cố, gắn bó chặt chẽ. Đại biểu dân cử ngày càng tăng cường vai trò, trách nhiệm, cử tri ngày càng có ý thức cao hơn trong việc tham gia đóng góp ý kiến, kiến nghị xây dựng chính quyền, xây dựng quê hương, đất nước.

Về cơ bản các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi nhận được ý kiến, kiến nghị của cử tri đã khẩn trương xem xét, nghiên cứu trả lời cử tri với thái độ nghiêm túc, có trách nhiệm. Nhiều ý kiến, kiến nghị đã được giải quyết một cách thấu đáo, tháo gỡ được những khó khăn, bức xúc, đáp ứng lòng mong đợi của cử tri. Kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri đã góp phần từng bước nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý của bộ máy nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội của địa phương, đất nước.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, hiệu quả của hoạt động TXCT trong thời gian qua vẫn còn bộc lộ những bất cập: Một số đại biểu dân cử chưa thật sự quan tâm; hình thức tổ chức TXCT chưa phong phú, đa dạng như: TXCT nơi làm việc, nơi cư trú, TXCT theo chuyên đề, gặp gỡ, tiếp xúc với cá nhân, với nhóm cử tri; số cuộc TXCT, thời gian gặp gỡ cử tri hàng năm chưa nhiều, thường chỉ là TXCT theo định kỳ trước và sau mỗi kỳ họp Quốc hội, HĐND... Công tác tập hợp, tổng hợp, phân loại ý kiến, kiến nghị của cử tri đôi lúc còn chậm, lúng túng, thiếu chính xác, chưa phân loại rõ ý kiến nào thuộc thẩm quyền của trung ương, tỉnh, huyện, xã để chuyển đến đúng địa chỉ giải quyết; những ý kiến nào đã được giải quyết, trả lời trước đó mà chưa có diễn biến mới. Việc chuyển, theo dõi, đôn đốc cơ quan chức năng giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri chưa được quan tâm thường xuyên, chưa quyết liệt. Các cơ quan quản lý Nhà nước các cấp chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm phối hợp trong việc tham gia TXCT cùng đại biểu dân cử để kịp thời tiếp thu, giải trình, trả lời những ý kiến, kiến nghị của cử tri thuộc thẩm quyền. Ý thức của một bộ phận cử tri chưa cao, phát biểu ý kiến nặng về khiếu nại, tố cáo mang tính cá biệt, hoặc ý kiến chưa sát thẩm quyền của đại biểu tiếp xúc; ý kiến mang tính suy diễn, phiến diện, một chiều và chậm cập nhật thông tin, tình hình mới…

Việc thông báo trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri được thực hiện qua việc đại biểu TXCT trình bày trực tiếp nội dung văn bản trả lời của cơ quan có thẩm quyền đối với ý kiến, kiến nghị của cử tri tại các kỳ tiếp xúc trước đó; gửi văn bản tới cử tri trước buổi tiếp xúc; giải trình, trả lời trực tiếp của đại diện cơ quan có thẩm quyền trong buổi tiếp xúc; ngoài ra còn có thể thông tin, cập nhật văn bản, nội dung trả lời qua các phương tiện thông tin đại chúng.

Thực tế tại nhiều buổi TXCT hiện nay, việc thông báo, trình bày các văn bản như thông báo về kết quả kỳ họp hoặc chương trình nội dung, thời gian của kỳ họp sắp tới; báo cáo về kết quả tình hình kinh tế - xã hội của địa phương và thông báo kết quả trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri tại các buổi tiếp xúc trước chủ yếu là đọc văn bản, với thời lượng không nhỏ của phần mở đầu buổi tiếp xúc. Phần đọc này có khả năng thu hút cử tri không cao. Riêng nội dung thông báo trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri lại phụ thuộc rất lớn vào khả năng tổng hợp, lựa chọn, trình bày của đại biểu. Bởi vì số lượng câu trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri đều khá lớn; phạm vi, quy mô, lĩnh vực rộng; phần trả lời riêng đối với từng địa phương nhiều khi không rõ, không tập trung đối với cử tri nơi tiếp xúc trực tiếp…

Thực tế cho thấy, việc thông báo trả lời ý kiến cử tri chỉ là một phần trong cả quá trình TXCT, tuy nhiên nếu làm được tốt thì hiệu quả tác động khá lớn và thực chất. Trên cơ sở thực tiễn hoạt động của Đoàn ĐBQH, HĐND thành phố Hà Nội có thể nêu ra một số giải pháp hữu ích:

- Thông báo nhanh chóng, công khai, rộng rãi các văn bản trả lời của các cơ quan có thẩm quyền đối với các ý kiến, kiến nghị của cử tri. Các hình thức thông báo như qua các Trang thông tin điện tử của cơ quan dân cử, của cơ quan có thẩm quyền, của các địa phương; qua hệ thống truyền thanh cơ sở; các báo, đài địa phương. Bên cạnh đó, gửi văn bản trả lời theo từng nhóm cử tri về tới địa phương để có các hình thức thông báo tới cử tri qua các hội nghị họp dân, hội nghị TXCT, công khai tại Trụ sở… Qua đó, các ý kiến, kiến nghị được trả lời rõ, được công khai rộng rãi, thu hút được đông đảo cử tri, nhân dân theo dõi, giám sát. Nhiều ý kiến, kiến nghị đã được trả lời rồi thì cử tri có thể theo dõi, tổng hợp để không hỏi lại nữa hoặc có hình thức trình bày, nêu kiến nghị về quá trình giải quyết. Đồng thời cũng khắc phục được tình trạng, cử tri của địa phương này có ý kiến, kiến nghị nhưng lại chỉ được thông báo trả lời trước cử tri tại địa phương khác (do địa điểm TXCT trước và sau mỗi kỳ họp khác nhau). Thực tế hiện nay, Đoàn ĐBQH, HĐND Thành phố đều đã công khai, cập nhật nhanh chóng các nội dung, văn bản trả lời của các cơ quan, đơn vị chức năng lên Trang thông tin điện tử và đề nghị các cơ quan thông tấn báo chí của Thủ đô cùng đăng tải; một số nội dung có tính phổ cập, được dư luận quan tâm được đăng tải riêng trong các chuyên mục trả lời ý kiến cử tri. Ngoài ra, một số địa phương như quận Hà Đông cũng đã tuyên truyền hàng ngày qua hệ thống truyền thanh cơ sở được đông đảo cư tri, nhân dân tiếp thu.

- Trước hội nghị TXCT có thể và tuy từng điều kiện của địa phương, quy mô của buổi tiếp xúc để có thể phô tô, phát các tài liệu về trả lời ý kiến, kiến nghị trực tiếp tới cử tri tham dự. Việc này đang được Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội thực hiện tại các buổi TXCT đảm bảo hiệu quả khá, qua đó việc trình bày nội dung trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri tại hội nghị có thể được tóm lược lại; cử tri có thể theo dõi, lưu giữ, phản hồi trực tiếp đối với các ý kiến trả lời; đồng thời cũng tránh nêu ra các ý kiến trùng, đã được trả lời cụ thể.  

- Nâng cao chất lượng việc đại biểu dân cử trình bày thông báo trả lời ý kiến cử tri của các cơ quan có thẩm quyền. Theo đó, lựa chọn phần thông báo trả lời có tính đại diện, phù hợp với cử tri nơi tiếp xúc, có tính thời sự cao, được đông đảo cử tri, nhân dân quan tâm. Trình bày theo dạng tổng hợp các vấn đề, có thể tóm lược, đi thẳng vào các nội dung chính, diễn biến mới nhất và các cam kết, giải pháp đưa ra của các cơ quan chức năng; tránh tình trạng đọc nguyên văn bản… Muốn làm tốt điều này thì bản thân đại biểu dân cử phải hiểu, nắm chắc các vấn đề của đơn vị nơi mình ứng cử; có khả năng tổng hợp, trình bày vấn đề tốt; nghiên cứu, nắm chắc các vấn đề tổng hợp ý kiến cử tri và phần trả lời của các cơ quan có thẩm quyền. Kinh nghiệm của một số Tổ đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp trên địa bàn Thủ đô trong thời gian là việc điều hòa, phân công đại biểu trong Tổ nghiên cứu, nắm vững chắc và chuyên về nội dung ý kiến, kiến nghị cử tri để tổng hợp, trình bày hiệu quả.

- Khuyến khích và sử dụng tốt hình thức mời đại diện các cơ quan chức năng giải trình trực tiếp các vấn đề cử tri có ý kiến tại buổi TXCT. Qua đó tạo sự giao lưu, đối thoại, trả lời trực tiếp nhằm giải quyết thiết thực, thỏa đáng các vấn đề cử tri nêu.

- Ngoài ra, tiếp tục duy trì và phổ biến các hình thức tiếp nhận ý kiến, kiến nghị cử tri, nhân dân và chuyển tới các cơ quan chức năng để trả lời, thông báo công khai qua các phương tiện thông tin đại chúng và trực tiếp tới cử tri có ý kiến ngoài các buổi TXCT tập trung….

QUỐC THỊNH

Lượt xem: 639