Ngày 27-8, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội đã tổ chức hội nghị trao đổi chuyên đề với lãnh đạo các Ban HĐND TP; Thường trực HĐND các quận, huyện, thị xã về nội dung phát huy vai trò của HĐND trong quản lý ngân sách địa phương. Các đồng chí Ngô Thị Doãn Thanh, UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố; Lê Văn Hoạt, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố chủ trì trao đổi.

Ngày 27-8, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội đã tổ chức hội nghị trao đổi chuyên đề với lãnh đạo các Ban HĐND TP; Thường trực HĐND các quận, huyện, thị xã về nội dung phát huy vai trò của HĐND trong quản lý ngân sách địa phương.

Các đồng chí Ngô Thị Doãn Thanh, UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố; Lê Văn Hoạt, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố chủ trì thảo luận.

Thường trực HĐND TP và các quận, huyện, thị xã thảo luận chuyên đề

HĐND quyết định, giám sát quản lý ngân sách địa phương

Báo cáo đề dẫn do lãnh đạo Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND Thành phố trình bày nêu rõ, HĐND có vai trò quan trọng trong quản lý ngân sách địa phương, thể hiện rõ nhất chức năng quyết định và chức năng giám sát của HĐND. Các nhân tố ảnh hưởng đến vai trò quản lý ngân sách địa phương của HĐND gồm: Chất lượng, tiến độ xây dựng dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước của UBND; công tác thẩm tra, quyết toán ngân sách của các Ban, Thường trực HĐND; quyết định dự toán và phê chuẩn quyết toán ngân sách của HĐND; công tác giám sát thực hiện dự toán ngân sách; và việc phối hợp giữa Thường trực HĐND và UBND trong quản lý, điều hành ngân sách.

Tuy nhiên, việc thực hiện vai trò quản lý ngân sách của HĐND các cấp còn một số hạn chế, thiếu sót. Trong đó, tại nhiều địa phương, công tác giám sát quyết toán còn chưa được quan tâm đúng mức, thẩm tra quyết toán còn xem nhẹ, vai trò phản biện ít. 

Đồng chí Vũ Cao Minh, Phó Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Thanh Xuân nêu thực tế là sự vào cuộc của các đại biểu HĐND tại Kỳ họp để thảo luận các nội dung về ngân sách còn ít. Dù chủ tọa đã có gợi ý, tài liệu được gửi từ sớm, tuy nhiên do đây là vấn đề khó, đòi hỏi tính bao quát, toàn diện, chuyên môn sâu và có tính nhạy cảm cao nên nhiều khi các đại biểu HĐND ít chú trọng.

Theo Phó Chủ tịch HĐND thị xã Sơn Tây Nguyễn Minh Hoa thì quy trình phê duyệt ngân sách hiện nay chờ phê chuẩn, phân bổ của TP, HĐND huyện mới họp được, huyện phê chuẩn, phân bổ xong HĐND xã mới họp được. Trong khi thời gian theo quy định, HĐND TP họp trước ngày 10/12, HĐND cấp huyện họp trước 20/12 và HĐND cấp xã họp trước 30/12 đòi hỏi thời gian rất gấp rút, do đó chất lượng quản lý ngân sách đôi lúc còn chưa theo kịp.

Đề giải quyết khó khăn này, kinh nghiệm từ HĐND huyện Phú Xuyên, Thanh Trì đã được Thường trực HĐND các địa phương trao đổi, đó là HĐND, UBND huyện chuẩn bị sẵn sàng trên cơ sở các dự thảo, nguyên tắc dự kiến, các phương án, một số nội dung nguyên tắc được thẩm tra, xem xét kỹ trước, và chỉ chờ có quyết định của cấp trên thì lắp ráp, ra văn bản chính thức…

Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Ba Đình Hoàng Trọng Quyết nhấn mạnh hơn sự chủ động hơn trong phối hợp giữa HĐND và UBND trong chuẩn bị, xây dựng dự toán trên cơ sở phân bổ, giao chỉ tiêu của TP để triển khai thực hiện. Thường trực, các Ban HĐND phải có ý kiến trực tiếp, tham gia ngay từ quá trình chuẩn bị của UBND trong xây dựng dự toán, phân bổ, thực hiện; đồng thời trong xử lý những điều chỉnh giữa các Kỳ họp, điều chỉnh khi có biến động…

 

Theo Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Lê Văn Hoạt thì vấn đề này không khó khắc phục, quan trọng là sự vào cuộc sớm, ngay từ các khâu chuẩn bị của các Ban HĐND với các cơ quan chuyên môn của UBND. Bên cạnh đó, kinh nghiệm rất hay mà HĐND thành phố Hà Nội áp dụng nhiều năm có hiệu quả đó là trước khi chuẩn bị dự toán, Thường trực HĐND và lãnh đạo UBND Thành phố họp để thống nhất chỉ đạo chung, các nguyên tắc, phương án xây dựng để chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thực hiện; sau khi có dự toán tiếp tục họp trao đổi, thống nhất trước khi trình ra kỳ họp HĐND.  Qua đó, giảm thiểu tối đa các vướng mắc, nâng cao được chất lượng quyết định ngân sách.

Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch HĐND huyện Hoài Đức Khuất Văn Thành phát biểu

Phát huy vai trò, nâng cao trình độ, vai trò, trách nhiệm của đại biểu HĐND

Vừa là Bí thư, Chủ tịch HĐND huyện Hoài Đức, đồng thời là thành viên Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND TP, đồng chí Khuất Văn Thành nhấn mạnh giải pháp có tính quan trọng trong phát huy vai trò của HĐND trong quản lý ngân sách địa phương chính là cần nâng cao chất lượng, trình độ, vai trò, trách nhiệm của đại biểu, thành viên Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND TP và Ban Kinh tế - Xã hội HĐND cấp huyện. Bởi lẽ, đây là các Ban được giao chủ trì thẩm tra, giám sát trên lĩnh vực ngân sách.

Dẫn chứng vai trò của thành viên Ban Kinh tế - Xã hội HĐND cấp huyện, Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Hoàng Mai Trần Thị Thanh Nhàn cho biết, Trưởng ban Kinh tế - Xã hội của HĐND quận vốn là Trưởng phòng Tài chính – Kế hoạch nhiều năm, dó đó đã phát huy tốt vai trò, kinh nghiệm trong tham mưu, thẩm tra, quản lý ngân sách của HĐND quận đảm bảo chất lượng, hiệu quả.

Yêu cầu nâng cao chất lượng, đảm bảo có lãnh đạo chuyên trách các Ban HĐND cấp huyện tiếp tục nhận được nhiều ý kiến trao đổi của các đại biểu. Nhiều địa phương sau khi có Đề án 04 của Ban Thường vụ Thành ủy về “Đổi mới, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội giai đoạn 2011- 2016” đã kiện toàn, đảm bảo có 01 lãnh đạo Ban HĐND là đại biểu chuyên trách, tuy nhiên tìm được cán bộ có trình độ, tâm huyết, trách nhiệm cũng còn nhiều khó khăn. Một số nội dung có tính chuyên môn cao nếu không mạnh dạn hỏi ý kiến tư vấn của các chuyên gia sẽ rất dễ dẫn đến trường hợp bỏ qua, hay tâm lý “việc đã rồi”.

Chủ tịch HĐND Thành phố phát biểu kết luận hội nghị

Đồng tình với các giải pháp này, Chủ tịch HĐND Thành phố Ngô Thị Doãn Thanh thông tin, trong tháng 9, 10 tới Thường trực HĐND Thành phố sẽ tổ chức các đợt tập huấn, bồi dưỡng tới các đại biểu HĐND các cấp về lĩnh vực kinh tế, xã hội nhằm tiếp tục nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác của đại biểu.

Quyết định đúng nhưng phải giám sát chặt

Về vai trò giám sát của HĐND trên lĩnh vực ngân sách, đồng chí Phạm Hùng Vĩ, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch HĐND huyện Phú Xuyên nêu kinh nghiệm, các đoàn giám sát của HĐND đều do Chủ tịch HĐND trực tiếp làm Trưởng đoàn, qua đó đảm bảo được vị thế, chất lượng, hiệu quả đối với một lĩnh vực khó, nhạy cảm. Thông qua giám sát trên lĩnh vực ngân sách, HĐND huyện Phú Xuyên đã phát hiện 01 trường hợp tại xã đã bỏ ngoài sổ sách, quyết toán sai nhiều khoản; qua kết luận giám sát, HĐND đã yêu cầu UBND kiểm tra, làm rõ và đã quyết định cách chức Chủ tịch UBND xã đó. Ngoài ra, một số trường hợp các xã ký hợp đồng với đội ngũ cán bộ bán chuyên trách tùy tiện, vượt số lượng quy định, mức thù lao cao và ảnh hưởng đến nhiệm vụ chi ngân sách của địa phương đã được Thường trực HĐND chỉ ra, chấn chỉnh.

Theo Phó Chủ tịch HĐND huyện Chương Mỹ Đặng Ngọc Cầu thì HĐND huyện hàng năm đều cơ bản giám sát qua toàn bộ các xã, thị trấn và các phòng chuyên môn. Tuy nhiên khó khăn nhất hiện nay là do suy thoái kinh tế, các nguồn thu khó đảm bảo nên nhiều khoản chi không được, dẫn tới việc quản lý ngân sách có thiếu sót. Trách nhiệm chính là do Phòng Tài chính - Kế hoạch, Ban Kinh tế - Xã hội và trực tiếp là lãnh đạo UBND, Thường trực HĐND huyện.

Một nội dung thường xuyên trong quản lý ngân sách đó là việc xử lý các nội dung, phương án, mức ngân sách giữa 2 kỳ họp HĐND của Thường trực HĐND cũng được một số đại biểu đề cập. Chủ tịch HĐND quận Hoàng Mai cho biết, đối với từng nội dung cần ý kiến của Thường trực HĐND đều yêu cầu có báo cáo giải trình rõ ràng của UBND, sau đó Thường trực HĐND và lãnh đạo UBND họp trao đổi cụ thể để thống nhất, phương án quyết định được báo cáo cụ thể tới HĐND tại kỳ họp tiếp theo.

Trao đổi kỹ hơn về nội dung này, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Lê Văn Hoạt khẳng định, HĐND các cấp cần thấy rõ trách nhiệm, thẩm quyền của HĐND trên lĩnh vực ngân sách, điều này được quy định cụ thể trong Luật Tổ chức HĐND và UBND, Luật Ngân sách, Quy chế hoạt động của HĐND… Đặc biệt, HĐND cần quan tâm, thực hiện đúng cả hai chức năng quyết định và giám sát, quyết định đúng là tốt rồi nhưng phải giám sát chặt để không được “bóp méo miếng bánh ngân sách”. Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Lê Văn Hoạt cũng tán đồng ý kiến cần có sự kết nối, phối hợp giám sát giữa HĐND TP với cấp huyện, cấp xã trên lĩnh vực ngân sách; thông tin trao đổi giữa cơ quan kiểm toán, cơ quan Thuế, Tài chính, Kế hoạch…

HĐN

Kết luận hội nghị chuyên đề, đồng chí Ngô Thị Doãn Thanh, UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố nhấn mạnh thực hiện quyền về quản lý ngân sách địa phương thể hiện yếu tố thực quyền, vai trò, vị thế của HĐND các cấp. Do đó, không thể không làm, dù khó, phức tạp và cần từng bước hoàn thiện quyết định, giám giám trên lĩnh vực ngân sách tiến tới chất lượng, hiệu quả cao nhất. Chủ tịch HĐND Thành phố yêu cầu Thường trực, các Ban HĐND cần chủ động hơn trong quá trình phối hợp, xây dựng kế hoạch, thẩm tra, quyết định và giám sát ngân sách. Xác định rõ, trách nhiệm của HĐND trong giám sát cần là việc làm thường xuyên, hàng năm; chú trọng xử lý những vấn đề sau giám sát để khắc phục những vướng mắc, thiếu sót, đảm bảo công tác quản lý ngân sách đi vào nề nếp, hiệu quả, bền vững.

Chủ tịch Ngô Thị Doãn Thanh đề nghị những kết quả trao đổi, kinh nghiệm hay, giải pháp thiết thực sau hội nghị này cần được nghiên cứu, ứng dụng ngay vào kỳ họp HĐND các cấp cuối năm 2013 tới./.

Quốc Thịnh

Lượt xem: 555