Quốc hội thảo luận về các dự án luật trong lĩnh vực giáo dục
Chiều 22/10/2025, tiếp tục kỳ họp thứ mười, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Chủ trì phiên thảo luận tổ tại Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội có đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; đồng chí Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; đồng chí Phạm Thị Thanh Mai, Phó Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội.
Tại phiên thảo luận, đã có 06 ý kiến phát biểu thảo luận của các vị đại biểu Quốc hội trong Đoàn đối với các dự án luật.
Theo đại biểu Trần Thị Nhị Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, việc duy trì ba cấp văn bằng quốc gia (đại học, thạc sĩ, tiến sĩ) là phù hợp. Tuy nhiên, trong một số lĩnh vực đặc thù như y tế, cần có sự linh hoạt để công nhận các văn bằng như bác sĩ chuyên khoa cấp I, cấp II - những hình thức đào tạo ứng dụng cao, đóng góp trực tiếp vào chất lượng nhân lực ngành y. Đại biểu cũng đề nghị cần làm rõ hơn một số vấn đề liên quan đến hệ thống văn bằng, mô hình quản trị và tổ chức bộ máy trong các cơ sở giáo dục đại học.

Đại biểu Trần Thị Nhị Hà phát biểu thảo luận
Theo đại biểu Nguyễn Thị Lan (Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam), các dự án luật trong lĩnh vực giáo dục đã tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng, cụ thể hóa nguyên tắc quản trị đại học hiện đại và phân định rõ trách nhiệm giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và cơ sở giáo dục tự chủ. Dự thảo cũng mở rộng quyền tự chủ học thuật, tài chính, tổ chức đi đôi với trách nhiệm giải trình.
Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh cần làm rõ cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu, tránh tình trạng tập trung quyền lực mà thiếu kiểm soát. Đồng thời, phải có hướng dẫn cụ thể về lộ trình chuyển đổi mô hình tổ chức nhân sự để không gây gián đoạn hoạt động của các trường.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan phát biểu thảo luận
Theo đại biểu Trần Thị Nhị Hà - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề nghị cân nhắc việc quy định mô hình đại học vùng trong Luật Giáo dục vì đây là mô hình đặc thù, chỉ áp dụng cho một số đơn vị nên được quy định trong văn bản dưới luật như nghị định hoặc thông tư để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh - đại biểu Quốc hội chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội cho rằng, các đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thể hiện tinh thần cầu thị, hướng tới hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân, tuy nhiên cần rà soát kỹ về tính khả thi của từng quy định, nhất là về lộ trình thực hiện và sự thống nhất giữa các luật liên quan. Đồng thời đại biểu cho rằng, thể chế hóa việc Nhà nước cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc là một trong những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi lần này. Dự thảo Luật đồng thời cũng quy định thực hiện các giải pháp xã hội hóa sách giáo khoa. Nhưng từ thực tế hiện nay, đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh đề xuất, để việc cung cấp sách giáo khoa miễn phí và sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất hiệu quả cần quy định việc in sách giáo khoa rồi phát cho các nhà trường. Điều này giúp bảo đảm sử dụng hiệu quả, hằng năm, nhà trường chủ động phát sách giáo khoa cho học sinh.

Đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh phát biểu thảo luận
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Anh Trí - Chủ tịch Hội đồng cố vấn Bệnh viện MEDLATEC bày tỏ sự đồng tình với định hướng của Bộ GD&ĐT khi quy định sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất. Đại biểu đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm xác định rõ sẽ sử dụng bộ sách nào, lộ trình triển khai ra sao, đồng thời bổ sung quy định cụ thể trong luật để có căn cứ thực hiện.
Góp ý vào Dự thảo Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đại biểu Dương Minh Ánh - Chủ tịch Hội đồng Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội đồng tình với nguyên tắc bảo đảm quyền tự chủ toàn diện cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, song nhấn mạnh cần có cơ chế giám sát và đánh giá minh bạch, không nên chỉ dựa vào mức độ tự chủ tài chính để xác định quyền tự chủ của trường. Đại biểu cũng đề xuất bổ sung nguyên tắc “bảo đảm tính liên thông trong hệ thống giáo dục”, nhằm tạo điều kiện cho người học được tiếp cận cơ hội học tập suốt đời. Về phạm vi đào tạo, đại biểu cho rằng việc cho phép các trường đại học đa ngành giảng dạy chương trình trung cấp, cao đẳng trong lĩnh vực đặc thù như nghệ thuật, thể thao là chưa hợp lý, dễ dẫn đến chồng chéo và làm suy yếu vai trò của các trường chuyên ngành.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu thảo luận
Phát biểu thảo luận, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, việc sửa đổi 3 luật lần này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn, giải quyết những điểm tồn tại mà còn khắc phục các hạn chế, quan trọng là kiến tạo và mở đường cho sự phát triển. Tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị là phải thúc đẩy sự phát triển với tốc độ nhanh, mạnh mẽ hơn của các cơ sở giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Về việc có một bộ sách giáo khoa thống nhất sử dụng chung trên cả nước ngay từ năm học 2026-2027, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng đề án, trong đó có phương án và sẽ trình Thủ tướng phê duyệt, cố gắng nhanh nhất trong tháng 11 có phương án về việc có một bộ sách giáo khoa thống nhất sử dụng chung trên cả nước.
Đề cập thực tế các trường đại học hiện nay đều thực hiện chức năng, nhiệm vụ độc lập, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, mô hình “đại học vùng” đã được nhấn mạnh trong các văn bản chỉ đạo chính trị quan trọng. Cụ thể, 6 nghị quyết về phát triển vùng kinh tế - xã hội được Bộ Chính trị ban hành thời gian qua cũng xác định một số đại học sẽ tiếp tục phát triển thành đại học vùng. Từ cơ sở đó, Bộ trưởng cho rằng, mô hình “đại học vùng” là mô hình ổn định, là trọng tâm trong giáo dục đại học cho các vùng miền./.
Lượt xem: 67