Theo chương trình làm việc của kỳ họp thứ 4, trong 3 ngày bắt đầu từ buổi sáng 16.11.2017 Quốc hội tiến hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Mở đầu phiên chất vấn là Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính về công tác quản lý thuế hải quan, tăng cường quản lý nợ công an toàn, hiệu quả. Đoàn ĐBQH TP Hà Nội có 7 đại biểu được chất vấn đó là: ĐB Nguyễn Quang Tuấn; ĐB Nguyễn Chiến; ĐB Nguyễn Thị Lan; ĐB Nguyễn Anh Trí; ĐB Hoàng Văn Cường; ĐB Đỗ Đức Hồng Hà; ĐB Trần Thị Quốc Khánh.

Theo chương trình làm việc của kỳ họp thứ 4, trong 3 ngày bắt đầu từ buổi sáng 16.11.2017 Quốc hội tiến hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Mở đầu phiên chất vấn là Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính về công tác quản lý thuế hải quan, tăng cường quản lý nợ công an toàn, hiệu quả.

 Đoàn ĐBQH TP Hà Nội có 7 đại biểu được chất vấn đó là: ĐB Nguyễn Quang Tuấn; ĐB Nguyễn Chiến; ĐB Nguyễn Thị Lan; ĐB Nguyễn Anh Trí; ĐB Hoàng Văn Cường; ĐB Đỗ Đức Hồng Hà; ĐB Trần Thị Quốc Khánh.

Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn chất vấn và tranh luận liên quan đến nợ công. Bộ trưởng nói đến sự kìm hãm phát triển hay tăng tốc của nợ công và chúng ta thành công trong thời gian vừa rồi. Tuy nhiên quan trọng là quan tâm đến hiệu quả của đầu tư công. Vừa qua có 12 doanh nghiệp, tập đoàn đầu tư không hiệu quả, đội vốn đầu tư, thất thoát rất nhiều tiền. Bên cạnh đó, chúng ta bù lỗ trong quá trình hoạt động gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nền kinh tế nước ta, đồng thời ảnh hưởng xấu đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Đề nghị Bộ trưởng song song với báo cáo kìm hãm phát triển nợ công thì ta phải nói thêm đầu tư công hiệu quả ra sao, bởi vì chúng ta không đầu tư được thì không phát triển được, nhưng đầu tư không hiệu quả thì làm cho kinh tế càng xấu hơn.

Thứ hai, về thủ tục hải quan quá rườm rà. Bộ trưởng chưa đi sâu vào các giải pháp cụ thể để chúng ta đưa ra một chiến lược dài hạn, ngắn hạn cho cải cách thủ tục hải quan. Ví dụ, vừa rồi có 2 vụ việc xảy ra là thuốc ung thư ở Thành phố Hồ Chí Minh, thủ tục quá lâu làm cho thời hạn dùng thuốc không còn, để hàng trăm bệnh nhân không có thuốc dùng. Đây là những bệnh nhân nghèo cận kề cái chết.

Thứ hai, liên quan đến lũ lụt, thiên tai có hàng cứu trợ nước ngoài nhưng thủ tục quá lâu, khi đến với đồng bào thì quá muộn, mất tính cấp thiết, ảnh hưởng uy tín của Chính phủ trong hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt, thiên tai.

Đại biểu Nguyễn Văn Chiến chất vấn

Đại biểu Nguyễn Văn Chiến chất vấn liên quan đến công tác hải quan và quản lý thuế. Thời gian qua, tình trạng buôn lậu diễn ra nhức nhối. Ngân sách nhà nước một phần đội nón ra đi, một phần chảy vào túi cán bộ, trong đó gây thất thu ngân sách nhà nước hàng ngàn tỷ đồng. Trách nhiệm chính liên quan đến công chức hải quan, nhưng Bộ trưởng xác định rằng thời gian liên quan hải quan chỉ có 28%, còn 72% là các bộ, ngành. Thực tế cho thấy các vụ án xảy ra tại cảng Sài Gòn, 213 container biến mất, hơn 30 cán bộ hải quan phải ra hầu tòa nhưng không có cán bộ ngành nào khác. Xin Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ trưởng và lãnh đạo ngành hải quan đến đâu khi xảy ra các vấn đề, vấn nạn này. Nguyên nhân do buông lỏng quản lý hay suy thoái đạo đức của một số cán bộ ngành hải quan.

 Tiếp theo liên quan đến vấn đề thuế. Nhiều cử tri cho rằng thay vì chủ trương tăng mức thuế giá trị gia tăng sẽ làm ảnh hưởng đến giá cả tiêu dùng trong đời sống người dân. Bước đầu thì chúng ta cần tập trung để tìm các giải pháp không để xảy ra các vụ mua bán hóa đơn giá trị gia tăng. Những giải pháp để chống việc chiếm đoạt hàng trăm nghìn tỷ đồng tiền thuế của nhà nước, không phải là giải pháp tăng thuế giá trị gia tăng. Xin Bộ trưởng cho biết có đồng ý với quan điểm này không và biện pháp mạnh mẽ nào đủ mạnh hoặc quả đấm thép nào để chống lại việc thu thuế nói trên.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan cho rằng theo báo cáo của Chính phủ, hiện nay tỷ lệ huy động từ thuế, phí có xu hướng giảm so với giai đoạn trước, với nguyên nhân chủ yếu khách quan từ việc giảm huy động thu từ dầu thô, xuất nhập khẩu và tăng trưởng kinh tế không đạt kế hoạch. Để đảm bảo không mất cân đối nguồn thu ngân sách giai đoạn tới, đề nghị Bộ trưởng cho biết định hướng nội dung chủ yếu điều chỉnh chính sách thu nội địa để bù đắp số giảm thu. Đề nghị Chính phủ và Bộ Tài chính một vấn đề về cơ chế tài chính cho các trường đại học tự chủ. Vừa qua, một số trường đại học đã thực hiện thí điểm tự chủ. Đến nay, về cơ bản đã kết thúc thời gian thực hiện thí điểm tự chủ, đã có hội nghị tổng kết đánh giá về việc thực hiện thí điểm tự chủ này. Trong hội nghị đó, tất cả các nhà khoa học, các nhà quản lý và các trường đại học đều thống nhất đề nghị tự chủ không có nghĩa là cắt kinh phí đầu tư từ ngân sách nhà nước mà chỉ thay đổi cách đầu tư cho hiệu quả theo chỉ số đầu ra của các trường và theo nhiệm vụ đặt hàng của Chính phủ, các bộ, ngành. Hiện nay đã tháng 11 nhưng các trường vẫn chưa có quy định hướng dẫn chủ trương về cơ chế tài chính chính thức để triển khai trong thời gian tới, bắt đầu từ năm 2018. Đề nghị Chính phủ và Bộ Tài chính quan tâm đôn đốc để sớm có cơ chế tài chính phù hợp để các trường đại học tự chủ, để các trường không bị gián đoạn trong quá trình hoạt động.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan chất vấn

Đại biểu Nguyễn Anh Trí đề cập vấn đề sử dụng xe công với 2 câu hỏi.

Để tiết kiệm và chống lãng phí, một số bộ, đặc biệt là Bộ Tài chính đã để các Thứ trưởng không sử dụng xe công đi làm việc. Điều đó nhận được hoan nghênh của dư luận. Đặc biệt với tình hình đất nước thu ít hơn chi, mức bội chi ngân sách nhà nước của năm 2018 dự kiến còn 3,7%, thế thì việc tiết kiệm đó là vô cùng quý. Tuy nhiên, đã làm được một thời gian rồi thì bây giờ tình hình thế nào, tốt hay không, có nên nhân rộng trong cả nước hay không?

Câu hỏi thứ hai liên quan đến vấn đề này, phương tiện thông tin đại chúng cho thấy 1 năm nếu chi xe công cho thứ trưởng đi như vậy là trên 350 triệu đồng. Như vậy có cử tri nói rằng thực ra một thứ trưởng có thể làm ra gấp 10, gấp trăm, thậm chí có Thứ trưởng làm ra gấp nghìn lần như vậy bằng tư duy, bằng cách làm của mình, vậy thử hỏi như thế có lợi hay không?

Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tác động rất mạnh đến sự phát triển của thương mại điện tử và ra đời các hoạt động kinh doanh mới như bán hàng qua mạng, kinh doanh Uber, Grab hoặc thanh toán điện tử lưu động của Alibaba. Bộ trưởng có cho rằng, việc kiểm soát thuế mang tính chất truyền thống như việc kiểm soát bằng hóa đơn hoặc xác định mức khoán thuế như hiện nay là không còn phù hợp và dẫn đến nảy sinh những tồn tại mà từ sáng tới giờ các đại biểu đã trao đổi rất nhiều. Bộ trưởng có dự tính sẽ làm gì để thay đổi phương thức kiểm soát thuế trong tương lai cho phù hợp với phương thức phát triển tiên tiến, khách quan của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Thứ hai vấn đề trách nhiệm trong việc quản lý nợ công và những thất thoát, lãng phí trong đầu tư công. nếu xảy ra tình trạng những khoản vay về, cho vay lại hoặc bảo lãnh không trả được nợ hoặc những khoản vay về đầu tư công không hiệu quả thì khi đó, trách nhiệm của Bộ Tài chính sẽ như thế nào?

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính 2 câu hỏi:

Thứ nhất là trách nhiệm của Bộ trưởng đã tham mưu cho Chính phủ để tổ chức triển khai Điều 62 Luật Công nghệ thông tin như thế nào hay mới chỉ tập trung một số ngành như tài chính, thuế, hải quan và một phần cho công an để xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, còn các bộ, ngành khác và các địa phương khác vẫn chưa được quan tâm bố trí. Vì sao cho đến hôm nay, Quốc hội xem xét thông qua dự toán ngân sách năm 2018 vẫn chưa có mục lục ngân sách chi cho riêng về công nghệ thông tin.

Câu thứ hai, trong thời gian tới Bộ trưởng cần tăng cường trách nhiệm của mình như thế nào để chấp hành đúng Luật Công nghệ thông tin, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính của các bộ, ngành, địa phương và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp sớm có thói quen thực hiện dịch vụ công trực tuyến và không dùng tiền mặt.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng tham nhũng nhìn chung vẫn diễn ra nghiêm trọng phức tạp tinh vi nhất là trong lĩnh vực tài chính đầu tư công. Xin Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của mình, mối quan hệ giữa hạn chế thiếu sót trong công tác quản lý thuế với tình hình tham nhũng và giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tham nhũng từ công tác quản lý thuế.

Hai là, theo Báo cáo số 1325 Kiểm toán nhà nước năm 2017 về kết quả thực hiện Nghị quyết 63 Quốc hội về tăng cường biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm thì qua kiểm toán 13 tập đoàn, tổng công ty nhà nước, Kiểm toán nhà nước đã phát hiện nhiều tồn tại sai sót trong công tác quản lý tài chính, tài sản như chưa nộp tiền, cấp quyền khai thác khoáng sản, lợi nhuận sau thuế vào ngân sách nhà nước theo quy định, để phát sinh nợ phải thu khó đòi. Hiệu quả hoạt động đầu tư tài chính, đầu tư ra nước ngoài thấp. Xác định giá trị quyền sử dụng đất, giá trị thương hiệu thực tế tài sản cố định, giá trị các khoản đầu tư tài chính không đầy đủ hoặc bàn giao tài sản không đúng thực tế dẫn đến xác định thiếu giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa. Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của mình và giải pháp khắc phục.

Trả lời các câu hỏi của Đại biểu về vấn đề nợ công, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho rằng: Trong bối cảnh nợ công của chúng ta đang tăng rất cao trong thời gian vừa qua và đúng như đại biểu nói áp lực trả nợ lớn, chúng ta cần phải có lộ trình giảm dần bội chi là cần thiết, đảm bảo an toàn nợ công.

Các giải pháp trong thời gian tới, giải pháp đầu tư nguồn vốn vay công chỉ tập trung cho các dự án quan trọng. Như Quốc hội đã biết ngày 1/7/2017 chúng ta tốt nghiệp IDA. Trong thời gian tới chúng ta vay Ngân hàng thế giới chủ yếu vay IDA, kết hợp với vay ưu đãi. Cho nên, lúc này hơn lúc nào hết phải tập trung vào việc sử dụng vốn vay cho các dự án quan trọng và có tác động lan tỏa, từng bước phải kiểm soát tốc độ tăng nợ công.

Thứ hai, xác định rõ mức bội chi ngân sách nhà nước và lộ trình cắt giảm bội chi. Như trong báo cáo với Quốc hội, trong kế hoạch tài chính 3 năm chúng tôi đã báo cáo, năm nay chúng ta bội chi 3,5% năm 2017; năm 2018 là 3,7%; năm 2019 sẽ xuống 3,6% và năm 2020 xuống 3,4%. Kiểm soát được bội chi cực kỳ quan trọng để gia tăng kiểm soát được tốc độ gia tăng nợ công, cũng như kiểm soát trần nợ công, trong đó có giải pháp tiếp tục siết chặt bảo lãnh Chính phủ.

Quốc hội đã có nghị quyết về kế hoạch tài chính 5 năm cho nên trong điều hành chúng ta phải kiên quyết bám sát nghị quyết 5 năm này để điều hành. Đặc biệt các chỉ tiêu về bội chi liên quan đến nợ công.

Việc giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi, hiện nay chúng ta cũng kiên quyết trong giới hạn Quốc hội đã thông qua 300.000 tỷ cho cả giai đoạn, đúng là có vấn đề phát sinh. Trước hết, đến năm nay là năm thứ hai và Chính phủ cũng đã báo cáo với Quốc hội đến năm thứ ba là năm 2018 theo dự toán chúng ta vẫn đang nằm trong kế hoạch trong giới hạn Quốc hội đã thông qua là 300.000 tỷ. Chúng ta phải đảm bảo cân đối bố trí trả nợ đầy đủ và đúng hạn. Việc này rất quan trọng và trong kế hoạch chúng ta cũng đã có. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và minh bạch tài chính công, đặc biệt là kiểm soát chặt chẽ đầu tư công. Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đầu tư, đấu thầu, thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán. Thời gian vừa qua, các giải pháp này, các ngành thanh tra, kiểm toán, kể cả tài chính các cấp cũng đã vào cuộc và chúng ta đã xử lý được. Tất nhiên còn nhiều tồn tại nhưng một bước chúng ta đã đưa ra được thực trạng và cũng đã xử lý được một bước.

Ý kiến của đại biểu Tuấn về lô thuốc. Ngày 23/7/2014, lô hàng này được xếp lên phương tiện máy bay để vận chuyển về Việt Nam. Như vậy, qua kiểm tra thì lô hàng này hạn sử dụng không đủ 12 tháng, lô hàng sản xuất vào tháng 6/2013. Theo quy định như vậy thì phải có xác nhận của cơ quan chuyên ngành, đó là Viện truyền máu huyết học. Sau khi có ý kiến của Cục kiểm tra chất lượng dược của Bộ Y tế thì đến ngày 6/8 công ty đến làm việc với hải quan và hải quan đã thông qua luôn ngày 7/8, tức là thông qua trong ngày. Liên quan đến thủ tục chuyên ngành thì báo cáo đại biểu Tuấn như thế. Chúng tôi chỉ đạo đối với hạn cứu trợ, viện trợ thì phải thông qua ngay trong ngày. Thực tế lô hàng này, sau khi có ý kiến của Cục kiểm tra chất lượng dược thì cũng đã được thông qua trong ngày.

Về ý kiến đại biểu Nguyễn Thị Lan đoàn Hà Nội, về tỷ lệ huy động và có xu hướng giảm do thu xuất, nhập khẩu, giá dầu giảm, thu điện đề nghị điều chỉnh chính sách thu thế nào.

Đúng là tình hình hiện nay đang như thế, giá dầu giảm, thuế xuất, nhập khẩu giảm dẫn đến thu tỷ lệ huy động cũng giảm theo. Trước tình hình như vậy, như chúng tôi đã báo cáo là chúng tôi đã báo cáo với các cấp có thẩm quyền và Bộ Chính trị đã ra Nghị quyết 07 về tái cơ cấu ngân sách, đảm bảo an toàn nợ công và Quốc hội ra Nghị quyết 25 về kế hoạch tài chính 5 năm, trong đó có giải pháp về tái cơ cấu lại chính sách thu ngân sách.

Thứ hai là đại biểu Nguyễn Thị Lan đoàn Hà Nội có nói về cơ chế tài chính tự chủ các trường đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được chủ trì trình Chính phủ Nghị định về cơ chế tự chủ đối với trường đại học, trong đó có nội dung tự chủ về tài chính và hiện nay thì Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 trình Chính phủ ban hành trong Quý IV năm 2017. Như vậy, từ năm 2018 thì cơ chế tự chủ của các trường đại học sẽ thực hiện theo nghị định này.

Việc xử phạt chuyển cơ quan điều tra thì cơ quan thuế và hải quan trong thời gian qua đã thực hiện rất quyết liệt, đúng pháp luật và cơ quan thuế, hải quan đã lấy ý kiến Viện kiểm sát và các bộ, ngành liên quan trước khi chuyển cơ quan công an hoặc khởi tố vụ án. Cụ thể, đối với cơ quan thuế đã chủ động phối hợp với cơ quan công an trong việc chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để đề nghị điều tra, xác minh hoặc khởi tố với các hồ sơ có tính chất hình sự nhằm mục đích chiếm đoạt tiền hoàn thuế giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế cũng tiếp nhận thông tin từ phía công an về các trường hợp có dấu hiệu vi phạm về thuế giá trị gia tăng để kịp thời xử lý và thu hồi. Kết quả xử lý thì năm 2016 cơ quan thuế chuyển sang cơ quan công an là 3.261 trường hợp tin báo về tội phạm bao gồm kiến nghị khởi tố và tin báo, trong đó có 62 tin báo về hành vi trốn thuế, vi phạm pháp luật về thuế, 85 tin báo về dấu hiệu trốn thuế, 199 tin báo đề nghị phối hợp đôn đốc nợ thuế đọng, 2793 tin báo các vi phạm khác như bỏ địa chỉ kinh doanh, sử dụng hàng hóa không có nguồn gốc xuất xứ v.v...

Về kiểm soát đối với Uber, Grab làm gì để thay đổi, đặc biệt đối với công nghệ cao hiện nay thì báo cáo với đại biểu là Luật Quản lý thuế hiện đang được hoàn thiện và chúng tôi trình cấp có thẩm quyền. Uber và Grab vừa qua cũng đã làm, đã tự giác kê khai, rồi thanh tra, kiểm tra cũng đã thu thêm. Bây giờ còn kinh doanh thương mại điện tử trên Google thì hiện nay cũng đã kê khai và chúng tôi cũng đã tổ chức phối hợp với các cơ quan Bộ Thông tin, Truyền thông, các nhà mạng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã tìm ra mỗi một địa phương rất nhiều địa chỉ kinh doanh trên mạng và một số người cũng đã đăng ký mã số thuế và chúng tôi tiếp tục làm mạnh việc này hơn nhưng về lâu dài thì phải phối hợp được với Bộ Thông tin, Truyền thông, Ngân hàng nhà nước về thanh toán không dùng tiền mặt, rồi các nhà mạng, thậm chí yêu cầu các tổ chức, kể cả facebook cũng phải có hiện diện thương mại tại Việt Nam. Để kê khai nộp thuế thay thì rất khó quản lý, cho nên những việc này phải phối hợp với các cơ quan liên quan để quản lý tốt hơn. Đúng là người ta đi theo công nghệ, hiện nay mình cũng bắt đầu phải đi theo.

Lượt xem: 643