Theo Chương trình kỳ họp thứ 5, chiều 4/6 và sang 5/6 Bộ trưởng Bộ TNMT Trần Hồng Hà đăng đàn trả lời chất vấn trước Quốc hội. Đoàn ĐBQH TP Hà Nội có 3 đại biểu chất vấn: Đại biểu Nguyễn Anh Trí, Dương Minh Ánh và Hoàng Văn Cường chất vấn.

Theo Chương trình kỳ họp thứ 5, chiều 4/6 và sang 5/6 Bộ trưởng Bộ TNMT Trần Hồng Hà đăng đàn trả lời chất vấn trước Quốc hội. Đoàn ĐBQH TP Hà Nội có 3 đại biểu chất vấn: Đại biểu Nguyễn Anh Trí, Dương Minh Ánh và Hoàng Văn Cường.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí chất vấn Bộ Trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường

Đại biểu Nguyễn Anh Trí cho rằng Ô nhiễm bụi cũng rất nghiêm trọng, nhất là tại các thành phố lớn, theo bản tin hàng ngày, cứ 10 ngày thì người dân Hà Nội có đến 9 ngày hít thở không khí có bụi quá mức cho phép. Bộ trưởng có biện pháp gì để ngăn chặn một cách hiệu quả tình trạng trên không?

Câu hỏi thứ hai, quản lý đất đai luôn là vấn đề phức tạp, khó và nhạy cảm đòi hỏi phải trách nhiệm sáng suốt và có tầm nhìn. Được biết thị trường đất đai ở các địa phương như Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc, nếu được thông qua thì sắp tới thành đặc khu thì đang hết sức sôi động và diễn biến phức tạp, gây bức xúc lớn cho xã hội. Bộ trưởng có biết chuyện đó không? Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường và địa phương đã giải quyết như thế nào, có thực sự yên tâm không?

Đại biểu Hoàng Văn Cường chất vấn Bộ Trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường

Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng một nghịch lý trong quản lý đất đai của chúng ta hiện nay là có dự án đầu tư và phát triển, dù chúng ta có đền bù giá cao hơn so với trước khi có dự án thì người dân vẫn phát sinh khiếu kiện. Một tỷ lệ không nhỏ những tỷ phú, những đại gia ở Việt Nam ra đời từ những dự án sử dụng đất để phát triển các công trình bất động sản. Ở những vùng càng phát  triển thì giá đất càng tăng, Chính phủ càng phải bỏ ra nhiều tiền để đền bù, người dân càng phát sinh khiếu kiện. Vậy, xin hỏi Bộ trưởng chính sách đất đai của chúng ta, đặt biệt là những công cụ kinh tế có liên quan gì đến tình trạng trên và chúng ta có nên sử dụng chính sách về ưu đãi nhà đầu tư bằng việc giao đất với giá thấp và miễn tiền sử dụng đất cho các nhà đầu tư hay không. Tôi đồng tình với Bộ trưởng, khi nói rằng tình trạng đất đai ở những vùng phát triển nó là một quy luật, vậy chính quyền không thể ra những quy định cấm giao dịch, vì cái đó động vào Luật Đất đai, chúng ta có giải pháp gì nếu như Quốc hội có nghị quyết thì lại vi phạm vào Hiến pháp thì có giải pháp gì để chúng ta tuân thủ quy luật và giải quyết tận gốc vấn đề này.

Đại biểu Dương Minh Ánh chất vấn Bộ Trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường

Đại biểu Dương Minh Ánh nêu cử tri Hà nội có ý kiến: sau khi thu hồi đất của người dân để thực hiện các dự án nhưng nhiều dự án trong nhiều năm không thấy triển khai hoặc triển khai kém hiệu quả gây bức xúc cho người dân bởi dân thì bị lấy đất, còn đất thì để hoang hóa gây lãng phí, thất thoát cho ngân sách nhà nước hàng tỷ đồng. Một số đất dự án còn bị lấn chiếm, tái lấn chiếm gây khó khăn cho địa phương trong việc quản lý đất đai cũng như giải quyết khiếu kiện kéo dài. Vậy, xin Bộ trưởng cho biết vấn đề này Bộ trưởng đã chỉ đạo thế nào, trách nhiệm của Bộ trưởng đến đâu và Bộ trưởng đã có giải pháp gì, cần bao nhiêu thời gian để giải quyết vấn đề này.

Trả lời chất vấn của Đại biểu Nguyễn Anh Trí, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng chúng ta thừa nhận ô nhiễm môi trường không khí ở các đô thị lớn, các đô thị tập trung, đặc biệt liên quan đến giao thông, xây dựng và nguồn từ hoạt động giao thông là có.

Hiện nay Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan quản lý đã tham mưu Thủ tướng ban hành quyết định về kế hoạch kiểm soát ô nhiễm không khí trong nguồn nước, trong đó xác định các địa phương đầu tư hệ thống giám sát môi trường không khí. Theo đó chúng ta sẽ biết nguồn ô nhiễm chính ở đâu, khi nào và phải công bố toàn bộ số liệu đó để nhân dân biết chính xác chứ không phải hiện nay chúng ta từ một đài quan sát mà phát đi trên thế giới như vậy.

Chúng ta nói rằng không ô nhiễm nhưng chưa nghiêm trọng như đại biểu phản ánh, chưa đáng quan ngại như vậy. Đương nhiên, phía Bộ Y tế sẽ có đánh giá xem ô nhiễm không khí ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe, các bệnh về hô hấp, phổi v.v...Làm sao kiểm soát hết các nguồn thải. nhà nước đã thực hiện nhiều chủ trương như áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật Euro 5 chẳng hạn, chính là chúng ta đang giảm nguồn thải từ giao thông.

Ý kiến của đại biểu Trí về ô nhiễm không khí Tôi đồng tình ô nhiễm bụi PM10 chủ yếu là hoạt động xây dựng và trong hoạt động giao thông vận tải. Ô nhiễm này mang tính cục bộ, không phản ánh chung vào hiện trạng Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi đồng tình những chỉ báo đó chúng ta phải có biện pháp để đánh giá chính xác hiện trạng môi trường không khí của chúng ta.

Thực tế vấn đề sốt đất là vấn đề đương nhiên, nhưng vấn đề chủ yếu, vấn đề nghiêm trọng, đó là chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, đất nông nghiệp trái phép. Hoạt động này giao dịch ngầm và không đúng pháp luật, việc quản lý, cơ quan quản lý, năng lực quản lý và tính nhạy cảm của chúng ta trong vấn đề này để kiểm soát và kiểm tra xử lý thì chúng ta chưa kịp thời, đặc biệt chúng ta phải thông báo cho các bên, nếu các quy định giao dịch trái pháp luật thì trong trường hợp đó, khi chúng ta quy hoạch, đầu tư, đền bù thì chúng ta sẽ áp dụng các biện pháp như thế nào đó để đảm bảo sự công bằng, để cho những nhà đầu cơ không có đất để vào đây. Khâu này là khâu phải tiến hành thanh tra, kiểm tra, đặc biệt thời điểm này các địa phương phải tập trung xem lại các hồ sơ đất đai để quản lý được hiện trạng đất đai. Từ quản lý hiện trạng đất đai, khi chúng ta tính toán đền bù cho người dân thì chúng ta hoàn toàn có thể đảm bảo được công bằng và người xứng đáng được đền bù, người đã cống hiến, đóng góp khai hoang miền đất đấy xứng đáng được hưởng. Người đầu cơ là chúng ta sẽ kiên quyết có biện pháp để người ta không có cơ hội trong các phi vụ về đất đai này.

Trả lời chất vấn của ĐB Hoàng Văn Cường về vấn đề nhà máy thép, phế liệu ô nhiễm, đây là một câu hỏi rất khó liên quan đến chính sách đất đai trong vấn đề định giá đất đai. Hiện nay có 5 phương pháp định giá đất đai, nhưng tôi cho rằng thế giới họ làm được nhưng Việt Nam rất khó làm như vậy được, bởi đất đai chúng ta rất biến động, chỉ cần chuyển từ đất trồng lúa sang quy hoạch đất phát triển bất động sản khác nhau lớn, trên thế giới quy hoạch của họ rất rõ ràng không qua chuyển đổi mục đích như vậy, nên của họ có 5 phương pháp đều được, nhưng Việt Nam có những vấn đề chưa hình thành thị trường, nên như phương pháp tính vào giá thặng dư từ vấn đề thu nhập chẳng hạn, là những nơi chưa có thị trường. Tôi rất mong muốn đại biểu sẽ hỗ trợ cho Bộ Tài nguyên và Môi trường trong vấn đề sửa luật. Vấn đề điều chỉnh chính sách đất đai dựa trên công cụ như thế để xác định giá đất đai và làm rõ cơ chế phân bổ nguồn lực đất đai trước và sau khi quy hoạch để chúng ta tính toán thu đầy đủ thuế giá trị gia tăng từ đầu tư, từ chuyển đổi quy hoạch mà nhà nước là người có quyền định đoạt chuyện đó, nhưng chúng ta sẽ làm sao cho người dân cảm thấy được chia sẻ, họ cũng có những công sức đóng góp trên mảnh đất đó. Đối với nhà đầu tư thì họ tính toán là vẫn còn lợi nhuận. Đấu giá đất đai là giải pháp tốt nhất, nhiều trường hợp, nhiều điều kiện chúng ta chưa đấu giá được. Đấu giá đất đai phải dựa trên giá, chúng ta xác định. Giá chúng ta xác định hiện nay chưa dựa trên giá thị trường. Làm thế nào để thiết chế được những thông tin thị trường chính xác nhất, không phải là giá ảo hiện nay.

Câu cuối, tôi không quan niệm rằng đã là tài sản thì không nên cho không ai. Tài sản phải giao đúng, phải hạch toán vào sản xuất thì lúc đó hiệu quả sản xuất mới đánh giá được nên tất cả doanh nghiệp, hiện nay đất nông nghiệp chúng ta đã miễn thuế nhiều năm, chúng ta đi quanh Hà Nội có nhiều mảnh đất hiện nay không sử dụng, hoang hóa. Điều này không nên bởi vì chính là chúng ta không đặt ra quan tâm kinh tế đối với mảnh đất này. Mảnh đất đó khai thác hiệu quả thì chúng ta thu thuế thu nhập, còn không khai thác, chúng ta phải truy thu thuế đất đai để người sử dụng đất bắt buộc phải tính toán hiệu quả.

Trả lời chất vấn của đại biểu Dương Minh Ánh, Bộ trưởng cho rằng trước luật 2013 thì vấn đề các dự án mà chúng ta gọi là dự án treo hoàn toàn có thật. Thực tế hiện nay nhiều đô thị lớn vẫn đang còn, nguyên nhân là do chúng ta chưa quy định về năng lực của nhà đầu tư, các chế tài cũng như các quỹ để khẳng định năng lực, và nếu trong trường hợp kiện thì sẽ có chế tài xử lý nào. Luật 2013 đã quy định rất rõ về điều kiện, năng lực và các cơ chế tài chính để ràng buộc trách nhiệm với doanh nghiệp. Vấn đề hiện nay chúng ta chưa xử lý được còn liên quan chồng chéo giữa Luật Đất đai, nếu các dự án không thực hiện tiến độ thì chúng ta quy định nếu quá 24 tháng thì thu hồi, nếu 24 tháng vì lý do và quá trình hiện nay đang thực hiện là đã triển khai một số việc thì lại cho kéo dài thêm 24 tháng.

Quan điểm Bộ Tài nguyên và Môi trường đồng ý với Luật Đầu tư nên điều chỉnh 2 luật, nếu quá thời hạn và phải làm rõ nội hàm quá thời hạn 12 tháng không có lý do chính đáng thì chúng ta sẽ thu hồi. Luật Đất đai 2003 thì nói thu hồi và không phải đền bù gì. Đây là một vấn đề bất cập bởi vì nhiều dự án, chủ dự án đã thế chấp mảnh đất này vào ngân hàng, khi chúng ta thu hồi thì sẽ vướng mắc giữa Luật Tổ chức tín dụng với Luật Đất đai. Đây là một vấn đề về pháp lý, chúng ta cần phải giải quyết để tạo điều kiện cho các ngân hàng, các ngân hàng gọi đây là tài sản và xem xét việc nếu họ tiếp tục khai thác, sử dụng đúng mục tiêu thì họ sẽ tranh thủ khai thác, còn nếu không thì họ có thể bán đấu giá để thu lại nguồn lực của Nhà nước. Ở đây còn có một chút vướng mắc 2 văn bản là Luật Đầu tư tín dụng và Luật Đất đai, trong thời gian sắp tới chúng tôi đã ghi nhận điều này và sẽ chỉnh sửa.

Lượt xem: 513