Ngày 31.10, QH thảo luận tại Hội trường về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2018 và kế hoạch tài chính-ngân sách nhà nước 3 năm quốc gia 2018-2020.

Phát biểu tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu nhất trí với đánh giá của Chính phủ về việc bảo đảm mục tiêu tổng quát theo Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội năm 2017. Về cơ bản, các giải pháp điều hành chính sách kinh tế vĩ mô đã được kiên trì thực thi đúng hướng và phù hợp diễn biến thị trường, nền kinh tế duy trì được ổn định, môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện, dần thiết lập nền tảng cho tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu cũng thẳng thắn chỉ rõ một số tồn tại, nhược điểm. Điều dễ nhận ra trong những năm đầu của nhiệm kỳ Chính phủ lần này là tình trạng “trên bảo dưới không làm”. Trong khi Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, thì bộ máy bên dưới thờ ơ, vô cảm trong thực hiện công vụ.

Đại biểu Ngọ Duy Hiểu (Đoàn Hà Nội) còn băn khoăn hai vấn đề:

Một là Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã chuyển khá mạnh, nhưng một số bộ ngành và nhiều địa phương, nhất là ở cấp cơ sở thì vẫn chưa thực sự động.

Hai là con đường chúng ta đi vẫn còn nhiều vật cản. Đó là tình trạng bàn lùi, buông xuôi, vô cảm, sợ trách nhiệm, lợi ích nhóm, không trung thực, đối phó, cục bộ, bệnh thành tích, nói nhiều làm ít, xu nịnh, tham mưu theo kiểu hại nước, lợi mình, thiếu công khai minh bạch và can thiệp trái pháp luật còn phổ biến. Đó là những thách thức rất lớn, đòi hỏi nỗ lực rất cao của Đảng, Quốc hội, Chính phủ để nước ta không bị lạc hậu và không bị tụt hậu.

Về các vấn đề cụ thể, đại biểu quan tâm đến 2 vấn đề về mặt xã hội khi các đại biểu đã có rất nhiều phát biểu về các vấn đề kinh tế.

Một là công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em. Truyền thống đạo lý Việt Nam trong ứng xử với trẻ em đã dành nhiều "lời vàng" và sự quan tâm đặc biệt. Nhưng thực tế hiện nay, trẻ em nước ta đang đứng trước rất nhiều thách thức. Đó là trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em bị bạo hành, bị xâm hại, tự kỷ, tự tử, đuối nước, tai nạn giao thông; hay trẻ em hư, chống đối, vi phạm pháp luật, phạm tội và cả việc trẻ em bị phá hoạt nhân cách do sự vô tình của người lớn. Thực trạng này đã thực sự gây ra nhức nhối lớn cho toàn xã hội, tác động xấu đến chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai, đến nền tảng đạo đức xã hội và sự phát triển bền vững đất nước.

Có nhiều nguyên nhân của thực trạng trên, trong đó phải kể đến chuyện chưa coi trọng giáo dục từ sớm, tức là trước 6 tuổi. Môi trường gia đình không thuận lợi, môi trường xã hội bất an, sự thiếu gương mẫu của 1 bộ phận người lớn, công tác quản lý nhà nước về gia đình, trẻ em, giáo dục đào tạo và sự chung tay của toàn xã hội trong giáo dục trẻ còn hạn chế. Tại diễn đàn này, tôi đề nghị Quốc hội và Chính phủ: Quốc hội tiếp tục quan tâm, giám sát việc thực hiện Luật Trẻ em. Chính phủ chỉ đạo các cơ quan làm tốt hơn nữa công tác quản lý nhà nước về trẻ em, gia đình và giáo dục đào tạo. Tăng cường đôn đốc kiểm tra và nghiên cứu đề xuất các mô hình, giải pháp mới để chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ an toàn. Kiến nghị với Bộ Giáo dục - Đào tạo cần có đột phá trong công tác giáo dục mầm non

Thứ hai, về vấn đề lao động và việc làm: kiến nghị Quốc hội và Chính phủ, bên cạnh quan tâm các chính sách pháp luật hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, cần quan tâm hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo việc làm bền vững và bảo vệ người lao động, nhất là sớm sửa quy định đảm bảo quyền khởi kiện của tổ chức công đoàn đối với bảo hiểm xã hội. Đánh giá tác động và có giải pháp phù hợp giải quyết kiến nghị của người lao động về việc những lao động về hưu từ ngày 1 tháng 1 năm 2018, nhất là lao động nữ sẽ phải chịu thiệt thòi trên dưới 10% so với những người về hưu vào năm 2017. Các địa phương cũng cần quan tâm hơn nữa đến việc phối hợp với tổ chức công đoàn, chăm lo cuộc sống người lao động, như tạo quỹ đất, dành kinh phí để đảm bảo cho người lao động có điều kiện tốt hơn

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) cũng đã tranh luận với đại biểu Ngọ Duy Hiểu và đại biểu Bùi Sỹ Lợi về câu chuyện lương của cô giáo Lan – tỉnh Hà Tĩnh. Đại biểu Hiểu đưa ra dẫn chứng rất đúng, đại biểu Lợi cũng đã trao đổi lại rất đúng. Vấn đề là cần xem lại lương của nghề giáo dục, nhất là giáo dục mầm non đã thỏa đáng chưa? Quốc hội cần xem xét vấn đề đó. Đóng bảo hiểm và lương hưu mà bảo hiểm xã hội trả khi về hưu cho một giáo viên như vậy đã thỏa đáng chưa? Nếu chưa thỏa đáng thì chúng ta tìm cách giải quyết để giúp đỡ cho họ.

Tranh luận vấn đề buôn lậu thuốc lá, theo đại biểu Trí, đại biểu Trần Sỹ Cương đã đưa ra những dẫn chứng hết sức sinh động. Hình ảnh cầm túi thuốc lá đưa lên, trưa nay báo chí đưa khắp nơi, là bằng chứng thật và rất khách quan. Tranh luận giải trình của các đại biểu ở hai tỉnh kia là hay, nhưng chúng tôi cần một câu tiếp thu và xin xem xét lại, tổ chức lại việc này cho tốt. Vì chúng tôi và cử tri tin đại biểu Cương không nói thêm. Theo ý tôi, chống buôn lậu thuốc lá không phải trọng tâm ở chốt chặn, đuổi bắt mà nên tập trung ở khâu phạt ở người bán thì sẽ hiệu quả và đỡ vất vả hơn.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường (Đoàn Hà Nội) cho rằng việc giải cứu thịt heo vừa qua cho thấy chúng ta đang lấm lưng như thế nào trên chợ khu vực, nhiều điểm yếu được bộc lộ, thiếu thông tin, phương thức sản xuất, kinh doanh manh mún v.v... Nhìn sang nước bạn thấy rõ một quả táo dù bán ở ngóc ngách nào trên trái đất này thì người dùng chỉ với một chiếc Smartphone có thể tìm chủ. Thời điểm thu hoạch, số lần phun thuốc v.v... Còn chúng ta thì ngơ ngác trong một sân chơi toàn cầu với sự chi phối mạnh từ cuộc cách mạng công nghệ đến người chơi và cả luật chơi.

Trên diễn đàn quốc tế, chúng ta cũng ghi nhận vị Tổng thống 72 tuổi của Hoa Kỳ trung bình mỗi tuần có đến 40 bài viết của ông đăng trên trang cá nhân Twitter. Trong số đó nhiều bài mang thông điểm toàn cầu và có sức lan tỏa khủng khiếp hơn bất cứ tờ báo chính thống nào của nước Mỹ. Công nghệ đang làm thay đổi xã hội nhanh chóng, các chuẩn mực, các giá trị và các trật tự đều có thể được công nghệ biến đổi khôn lường. Vậy, Việt Nam đang đứng đâu trong cuộc cách mạng 4.0 và những cơ hội thách thức lớn của ta là gì? Cốt lõi của cách mạng 4.0 là ở sự tiến hóa của máy móc, tức là công nghệ đã cho phép chuyển từ những cỗ máy con người điều khiển sang cỗ máy tự hoạt động theo trí tuệ riêng của nó, giờ máy gần như người nhưng khác biệt là khi đủ mức trưởng thành nó vừa có trí tuệ thông minh như con người mà vẫn là một cỗ máy xử lý công việc hầu như không sai sót mà năng suất hiệu quả rất cao.

Câu hỏi đặt ra là nền tảng công nghệ Việt Nam đang có là gì và chúng ta có đón bắt được luồng gió mới từ cuộc cách mạng 4.0 hay không? Có thể thấy thời gian qua ở đâu đó những thứ tiên tiến nhất như trí tuệ nhân tạo, công nghệ in 3D, công nghệ robot là vật liệu mới như nano đã xuất hiện tại Việt Nam. Tuy nhiên, chúng ta có mỗi thứ một ít và không thứ nào đạt đến mức nắm bắt thực sự công nghệ 4.0 và những khó khăn là rất rõ ràng.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường cũng đề nghị Chính phủ cần quan tâm triển khai 3 nội dung: Một là Chính phủ cần tiên phong công bố và phổ biến chiến lược về chính sách quốc gia về cách mạng 4.0, sử dụng công cụ chính sách để kích ứng sự thay đổi mạnh mẽ ở các doanh nghiệp. Khoa học công nghệ cần phải thực sự là quốc sách hàng đầu, Hãy học cách Uber làm vận tải thông minh bằng cách kết hợp công nghệ và kinh tế.

Hai là nền kinh tế Việt Nam cần điều chỉnh, như sửa lại cơ cấu, thể chế thị trường và hệ thống tài chính. Chiến lược chung là hướng vào dịch vụ, thậm chí phải chủ đạo hơn công nghiệp, đó là dịch vụ du lịch, logistics, tài chính, bảo hiểm, v.v. chú trọng mở ra toàn cầu và hoạt động trên lĩnh vực bán lẻ và hệ thống kinh tế chia sẻ.

Ba là làm sao để mọi lĩnh vực, ngành nghề trong nước đều xác định rõ trọng điểm đầu tư và mục tiêu phát triển nguồn nhân lực công nghệ, tức là có tri thức công nghệ, có khả năng làm chủ công nghệ, có thể thực hiện các hoạt động trong môi trường công nghệ cao. Ở một số lĩnh vực mà thế giới đã tiến rất xa như tài chính, ngân hàng, năng lượng, giao thông vận tải, v.v.. Chính phủ nên hỗ trợ đi tắt đón đầu, đầu tư tiếp cận thẳng công nghệ 4.0 thay vì để các cơ quan, doanh nghiệp tự mày mò nghiên cứu.

Giải trình, làm rõ thêm những vấn đề ĐBQH quan tâm, cụ thể là về chỉ số tăng trưởng GDP, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, việc tăng trưởng quý III đạt mức cao (7,46%) có thể dẫn đến khả năng hoàn thiện mục tiêu tăng trưởng của cả năm. Bởi với kết quả đạt được vừa qua, thì trong quý IV này chỉ cần đạt tốc độ tăng trưởng 7,3%, mà quy luật hàng năm cho thấy quý cuối năm thường đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Do đó, “chúng ta có thể hoàn toàn tin tưởng quý IV có thể đạt tốc độ 7,3%, giúp đạt tốc độ tăng trưởng cả năm đạt 6,7% như chỉ tiêu QH đề ra”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, kết quả tăng trưởng cao trong 3 quý vừa qua đạt được từ nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan, từ bối cảnh thế giới, hiệu quả chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, nỗ lực của cả hệ thống chính trị... Mặt khác, số liệu của tháng 10.2017 cho thấy, các chỉ số hiện vẫn có chuyển biến tích cực, trong đó sản xuất công nghiệp tăng 8%, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái (7,5%), trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 7,6%. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 28,4% so với cùng kỳ, cả năm sẽ đạt được 7,3 triệu. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký tăng 37,4% so với cùng kỳ, vốn ước thực hiện tăng 11,8% so với cùng kỳ (chỉ tăng 9%). Xuất khẩu cũng tăng mạnh, tăng 20,1% so với cùng kỳ. Số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tăng 14,6% về số lượng doanh nghiệp và tăng 4,38% về số vốn đăng ký.

Kết luận ngày thảo luận đầu tiên về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển cho biết, tại Phiên họp đã có 41 lượt ĐBQH phát biểu, 8 ĐBQH tranh luận và 2 Bộ trưởng giải trình, làm rõ những vấn đề ĐBQH quan tâm.

“Không khí phát biểu ngày đầu tiên rất sôi nổi, có chất lượng, tranh luận thẳng thắn và xây dựng, vẫn còn 69 ĐBQH đăng ký chưa phát biểu. Ngày mai QH tiếp tục thảo luận tại hội trường, Đoàn Chủ tịch mời 2 Bộ trưởng: Bộ trưởng Bộ Công thương, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phát biểu giải trình”, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển cho biết.

Ngọc Ánh

Lượt xem: 502