Thận trọng với các quy định chuyển tiếp 4 dự án luật có hiệu lực sớm

Sáng 20-6, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ bảy, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15.

Sáng 20-6, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ bảy, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận. Ảnh: Tiến Thành

Dự án Luật đề xuất điều chỉnh thời điểm có hiệu lực thi hành sớm hơn (từ ngày 1-8-2024) đối với Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở; sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 209 Luật Các tổ chức tín dụng.

Thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao sự quyết tâm, nỗ lực của Chính phủ về việc đề nghị điều chỉnh thời hạn có hiệu lực từ ngày 1-8-2024 của các luật với mong muốn góp phần đẩy nhanh việc giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong các chính sách pháp luật có liên quan, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc (Đoàn Hà Nội) cho rằng, trong bối cảnh còn tồn tại một bộ phận cán bộ có tâm lý sợ sai, không dám chịu trách nhiệm thì việc Chính phủ quyết tâm đẩy nhanh hoàn thiện các văn bản để đưa các Luật, đặc biệt là Luật Đất đai vào cuộc sống thể hiện tinh thần dũng cảm, không sợ sai, không sợ trách nhiệm.

“Để 5 tháng nữa các Luật có hiệu lực thi hành thì chắc chắn hơn cho mình nhưng lại làm chậm sự phát triển của đất nước”, đại biểu Vũ Tiến Lộc nói và cho rằng đây là tinh thần đẩy mạnh cải cách thể chế trong việc xây dựng hệ thống pháp luật.


Đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận. Ảnh: Tiến Thành.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng bày tỏ lo ngại về việc ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn, cũng như các quy định chuyển tiếp khi Luật có hiệu lực sớm. Đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn Hà Nội) cho rằng 4 dự án Luật sẽ có hiệu quả cao, gỡ bỏ những “nút thắt” cho nền kinh tế nếu triển khai sớm, nhưng trong quá trình đẩy nhanh hiệu lực thi hành nếu không thận trọng sẽ có những vấn đề xảy ra. Đại biểu đánh giá cao dự thảo các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đã được nghiên cứu, xây dựng nghiêm túc, không chạy đua theo tiến độ.

Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, không nên đặt mục tiêu phải hoàn thành các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật trước 1-8, phải đặt chất lượng và tính đồng bộ lên cao nhất nhưng cũng phải bảo đảm hoàn thành trong năm 2024 theo quy định của các luật được Quốc hội thông qua.

Về quy định chuyển tiếp các luật, đại biểu Hoàng Văn Cường đề nghị từ thời điểm 1-8 đến 31-12-2024 các quy định trong Luật mới khi thực hiện có ảnh hưởng không có lợi bằng Luật cũ thì đối tượng thực hiện có quyền lựa chọn áp dụng theo Luật cũ.

Cho rằng dự án Luật cần được thông qua để các Luật có hiệu lực sớm, tuy nhiên đại biểu Phạm Đức Ấn (Đoàn Hà Nội) cho rằng băn khoăn của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội là có cơ sở khi việc các Luật có hiệu lực sớm sẽ tạo áp lực rất lớn trong việc bảo đảm tiến độ, chất lượng của các văn bản cần được ban hành khi Luật Đất đai năm 2024 mới chỉ có 1/16 văn bản quy định chi tiết được ban hành.

Về đề xuất quy định chuyển tiếp các Luật được đại biểu Hoàng Văn Cường nêu, đại biểu Phạm Đức Ấn cho rằng việc áp dụng sẽ có lợi nhiều hơn có hại, tuy nhiên cũng sẽ tạo ra việc áp dụng không đồng bộ, tạo khoảng trống về pháp luật.


Đại biểu Nguyễn Thành Trung (Đoàn Yên Bái) thảo luận tại tổ. Ảnh: media.quochoi.vn

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thành Trung (Đoàn Yên Bái) bày tỏ băn khoăn và đề nghị cân nhắc thận trọng việc trình Quốc hội thông qua dự án Luật. Đại biểu cho rằng, tờ trình của Chính phủ chưa làm rõ sự cần thiết ban hành luật, nhất là hiệu quả về mặt kinh tế - xã hội của việc quy định sớm thời hạn hiệu lực của các Luật; thiếu nội dung đánh giá tác động trong tờ trình của Chính phủ khi ban hành chính sách, nhất là liên quan đến sự đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật; đánh giá nguồn lực thực hiện và khả năng tác động đến cân đối ngân sách nhà nước năm 2024 đã được Quốc hội quyết định khi triển khai một số chính sách mới của luật như thu hồi, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, chính sách bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số, hỗ trợ đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất ở, đất sản xuất...

Đại biểu Đoàn Yên Bái cũng cho rằng, thời hạn hiệu lực thi hành của các luật được đẩy sớm hơn 5 tháng là không nhiều trong khi có rất nhiều văn bản cần quy định chi tiết thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, đặc biệt là văn bản hướng dẫn của các địa phương, trong thực tế vẫn phải chờ các văn bản hướng dẫn của Trung ương để có căn cứ thực hiện; nhiều nội dung phức tạp, liên quan đến nhiều luật khác nhau.

Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống các văn bản hướng dẫn chi tiết thực thi các luật cần có thời gian để nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng; cần thời gian để tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức thực thi chính sách và bảo đảm công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đến người dân, doanh nghiệp.

Lượt xem: 745

Bình luận bài viết

Chưa có bình luận nào.

Xem nhiều nhất

Quốc hội thảo luận về Dự án Luật Tình trạng khẩn cấp

Hoạt động tại các kỳ họp 1 ngày trước

Chiều 23/6/2025, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ chín, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Tình trạng khẩn cấp; Dự án Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù; Dự án Luật Dẫn độ. Đồng chí Phạm Thị Thanh Mai, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố, Phó Trưởng đoàn ĐBQH Thành phố chủ trì buổi thảo luận tại tổ Hà Nội. Cùng dự có các vị đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn ĐBQH Thành phố. Quang cảnh buổi thảo luận tại tổ Hà Nội Thảo luận tại tổ, đại biểu nhất trí cao với việc cần thiết ban hành Luật Tình trạng khẩn cấp, vì đây là yêu cầu khách quan xuất phát từ thực tiễn và phù hợp với Hiến pháp 2013. Trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường và những thách thức an ninh ngày càng phức tạp, hệ thống pháp luật hiện hành chủ yếu dựa trên Pháp lệnh về tình trạng khẩn cấp năm 2000 đã không còn phù hợp. Đại biểu Nguyễn Thị Lan phát biểu thảo luận Quan tâm đến nguyên tắc hoạt động trong tình trạng khẩn cấp (Điều 3), đại biểu Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, dự thảo đã quy định rõ các nguyên tắc cốt lõi, bám sát Hiến pháp 2013 và pháp luật quốc tế; trong đó, có nguyên tắc hạn chế quyền con người trong tình trạng khẩn cấp theo hướng cần thiết và không phân biệt đối xử; quy định rõ việc miễn trừ trách nhiệm để khuyến khích quyết định kịp thời của người thực thi công vụ. Tuy nhiên, để hoàn thiện Dự thảo Luật, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung và làm rõ hơn về nguyên tắc hạn chế quyền con người, quyền công dân không chỉ “thật sự cần thiết” mà còn phải “tương xứng với tính chất và mức độ nguy hiểm của tình trạng khẩn cấp” để bảo đảm đúng tinh thần Hiến pháp 2013 và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, bổ sung nguyên tắc bảo đảm công khai, minh bạch thông tin và tăng cường vai trò giám sát của Quốc hội, MTTQ Việt Nam và các tổ chức nhân quyền trong quá trình áp dụng biện pháp khẩn cấp. Đặc biệt, cần quy định chặt chẽ hơn các điều kiện miễn trừ trách nhiệm để tránh lạm quyền, bảo đảm quyết định của người thực thi công vụ phải dựa trên căn cứ khách quan, không vì mục đích vụ lợi cá nhân. Nhấn mạnh sự cần thiết phải ban hành Luật Tình trạng khẩn cấp, đại biểu - Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng Pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng, cần định nghĩa cụ thể, chi tiết về các loại tình trạng khẩn cấp (an ninh, y tế, thiên tai, quốc phòng…) và tiêu chí rõ ràng cũng như xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đại biểu Thích Bảo Nghiêm kiến nghị, cơ quan soạn thảo cần rà soát tính thống nhất với các luật hiện hành, tránh chồng lấn, mâu thuẫn pháp luật. Trong đó, tăng cường bảo vệ quyền con người bằng cách quy định nguyên tắc, điều kiện và giới hạn rõ ràng của các biện pháp khẩn cấp. Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội quan tâm đến dự thảo Luật Dẫn độ. Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, đại biểu cho rằng cần sửa đổi bổ sung đối tượng là “tổ chức quốc tế” hoặc “chủ thể được công nhận có quyền yêu cầu dẫn độ theo điều ước quốc tế” nhằm tạo điều kiện thi hành luật linh hoạt hơn trong các mối quan hệ hợp tác đa phương. Theo đại biểu, trong Điều 1 của dự thảo Luật cần bổ sung nguyên tắc ưu tiên áp dụng điều ước quốc tế về dẫn độ mà Việt Nam là thành viên khi có mâu thuẫn với luật nội địa; đồng thời cần bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền con người trong dẫn độ và làm rõ cụm từ “tập quán quốc tế” để bảo đảm tính minh bạch. Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cũng kiến nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ khái niệm “tội phạm nghiêm trọng” và quy định rõ các trường hợp không dẫn độ, như: Tội phạm chính trị, có nguy cơ tử hình; làm rõ phạm vi áp dụng hình phạt tối thiểu từ 1 năm trở lên là theo pháp luật Việt Nam hay theo nước yêu cầu dẫn độ. Đặc biệt, cần bổ sung quy định cụ thể để lấy ý kiến Chủ tịch nước trong trường hợp nước ngoài yêu cầu không thi hành án tử hình. Đại biểu Lê Nhật Thành phát biểu Đại biểu Lê Nhật Thành, Ủy viên chuyên trách Hội đồng Dân tộc của Quốc hội quan tâm đến trình tự, thủ tục bắt người trong trường hợp khẩn cấp để dẫn độ (Điều 33). Theo đại biểu, nên bổ sung quy định về trình tự, thủ tục bắt người trong trường hợp khẩn cấp để dẫn độ khi chưa có yêu cầu dẫn độ chính thức từ phía nước ngoài nếu đáp ứng được 2 điều kiện: Cung cấp đủ thông tin và cam kết thực hiện đầy đủ các nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều 33 của dự thảo Luật. Đại biểu phân tích, các quốc gia đều có quy định sẽ bắt tạm giam người có thông báo đỏ của Interpol hoặc người bị yêu cầu bắt khẩn cấp để dẫn độ trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi bắt được đối tượng này, các quốc gia sẽ thông báo cho nhau và đề nghị nước được thông báo gửi yêu cầu dẫn độ. Nếu không được yêu cầu dẫn độ trong khoảng thời gian nêu trên, các quốc gia đó sẽ thả người./.