Trong những ngày qua, Quốc hội đã dành nhiều thời gian để thảo luận tình hình kinh tế - xã hội (KTXH); Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế và tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2013, dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách nhà nước trong năm 2014….

Trong những ngày qua, Quốc hội đã dành nhiều thời gian để thảo luận tình hình kinh tế - xã hội (KTXH); Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế và tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2013, dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách nhà nước trong năm 2014….

Trong quá trình thảo luận, đa số các đại biểu Quốc hội còn băn khoăn, lo lắng là: Bội chi ngân sách lớn, thu ngân sách lại không đạt yêu cầu, nợ xấu không rõ, tái cơ cấu nền kinh tế chậm, đề xuất chi nhiều lĩnh vực chưa phù hợp; cải cách thủ tục hành chính vẫn chậm;tình trạng tham nhũng, lãng phí và suy thoái đạo đức xã hội không giảm...

Đại biểu Đoàn ĐBQH Hà Nội thảo luận tổ tại Kỳ họp thứ 6

Khi nghiên cứu và thảo luận ở Tổ, các ĐBQH bày tỏ sự đồng tình với báo cáo của Chính phủ khi cho rằng chỉ số lạm phát từ 2 con số 18,13% xuống còn 6,81% là một cố gắng nỗ lực của Chính phủ và các bộ ngành, là kết quả đáng được ghi nhận. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao và chúng ta đang lấy lại niềm tin của các nhà đầu tư. Việt Nam đã tăng 5 bậc trong báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu (2012- thứ 45 qua 2013 lên 5 bậc đứng ở vị trí 40; Cán cân thanh toán cân đối. Tỷ giá ổn định, dự trữ ngoại hối tăng. Thị trường tài chính ổn định hơn mặc dù chưa bền vững, chưa chắc chắn. Dự trữ ngoại tệ tăng lên rất nhanh, hiện đã hơn 20 tỷ USD. Cái được của ngân hàng là kéo lãi suất xuống. Mặc dù tốc độ tăng GDP chỉ 5,6% so với chỉ tiêu 5-7%. Song tăng trưởng của chúng ta cao hơn các nước ASEAN. Quốc phòng, an ninh được bảo đảm, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổn định. Tuy nền kinh tế cả nước và từng địa phương còn nhiều khó khăn, nhưng đời sống của đại bộ phận dân cư vẫn ổn định…

Tuy nhiên, nhiều đại biểu Quốc hội cũng thẳng thắn phân tích và đánh giá nền kinh tế nói chung và một số lĩnh vực còn chưa đạt chỉ tiêu; số liệu trong báo cáo có sự mâu thuẫn, thiếu chính xác; bội chi ngân sách lớn, thu ngân sách lại không đạt yêu cầu, nợ xấu không rõ, tái cơ cấu nền kinh tế chậm, đề xuất chi nhiều lĩnh vực chưa phù hợp…

Tại Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội, các đại biểu Nguyễn Bắc Son, Bùi Thị An, Nguyễn Phi Thường, Nguyễn Ngọc Bảo, Trịnh Thế Khiết phát biểu đồng quan điểm rằng: GDP không đạt thì thu ngân sách hụt. Bội chi ngân sách vì thế tăng lên khá lớn; tổng vốn đầu tư xã hội, tạo việc làm không đạt được. Người nghèo gặp rất nhiều khó khăn, vừa qua bão lụt ở miền Trung để lại hậu quả rất nặng nề, các hộ cận nghèo lại trở về nghèo. Số doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc khó khăn sản xuất cầm chừng nhiều, tăng trưởng kinh tế thấp nếu kéo dài gây nhiều hệ lụy về công ăn việc làm và cân đối ngân sách. Về thuế, nếu chỉ tính ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã thất thu hàng chục ngàn tỷ đồng.. 

Lo lắng nhất của nhiều ĐBQH chính là câu chuyện của nợ công. Ngân sách thu không đủ chi, nếu không cho bội chi, phát hành thêm trái phiếu thì có nguy cơ vỡ nợ. Năm 2011-2012 chưa trả xong lại đến nợ năm 2013, lần này Chính phủ đề nghị bội chi để trả nợ. Đi vay để trả nợ (đảo nợ), nhưng lãi mẹ đẻ lãi con càng ngày sẽ càng khó khăn hơn.  Theo tinh thần NQ TƯ, chúng ta đã đề ra 3 lĩnh vực phải kiểm tra, xem xét, có giải pháp xử lý để mang lại hiệu quả, tránh tham nhũng, lãng phí như: Đầu tư công, tín dụng ngân hàng, DNNN.  Tuy thời gian qua  đã tiến hành một số biện pháp, song chưa có hiệu quả..

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH Nguyễn Đình Quyền, có quan điểm rằng:  “Việc tái cơ cấu nền kinh tế rất chậm. Chúng ta nói mãi là không dàn trải, tập trung, có hiệu quả. Do đó, giải pháp quan trọng nhất trong năm 2014 là thắt chặt kể cả hành chính lẫn đầu tư. Dự toán của Chính phủ trình Quốc hội đầu tư vẫn tăng 2,9% thì chưa thực hiện chủ trương thắt chặt… Có những doanh nghiệp ma, thông qua hoạt động xuất nhập khẩu một ngày quay vòng "thoát” thuế 25 tỷ đồng. Quản lý về thuế, ngân sách đang có vấn đề rất cấp bách. 

Nhận định này được nhiều đại biểu Quốc hội đồng tinh là chúng ta chậm đổi mới về thể chế, chính sách; mà đột phá đầu tiên là thể chế kinh tế, nhưng lại bị vướng không làm rõ vai trò nhà nước, kinh tế nhà nước; coi đầu tư công là gốc, vậy phương thức phân bố đầu tư thế nào cho phù hợp, giao khoán mà thiếu sự sâu sát trong quản lý và kiểm tra là thất thoát, là lãng phí…! 

Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của Quốc hội, ĐB Đinh Xuân Thảo (Hà Nội) thì cho rằng, muốn tái cơ cấu nền kinh tế trước hết phải có nguồn nhân lực. Ông Thảo dẫn chứng: "Kinh nghiệm của Hàn Quốc cho thấy, khi Hàn Quốc tái cơ cấu đã phải chuẩn bị con người trước, khi nước này phải chuẩn bị về nhân lực từ 5-10 năm. Trong khi đó, Luật Việc làm của chúng ta vừa trình ra Quốc hội lần này đã thấy mâu thuẫn khi cho thấy chỉ 20% lực lượng đã qua đào tạo, còn 80 % chưa qua đào tạo”. 

Vấn đề giao thông đang có những hạn chế. Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son, ĐBQH Hà Nội:  Chúng ta cần phải nhìn thẳng vào sự thật khi tai nạn giao thông chưa giảm. Trên thế giới cứ 10 người chết trở lên có thể coi là một sự kiện thế giới, như vụ rơi máy bay ở Lào vừa rồi. Nếu như vậy ở Việt Nam thì ngày nào cũng có sự kiện thế giới về giao thông, vì vậy cần giải pháp thực tế hơn nữa. Ví dụ trong năm 2011, trong 1 ngày xảy ra 122 vụ giao thông, 33 người chết, 166 người cả chết và bị thương. Đây là việc lớn, khiến dân bức xúc. Sang năm 2012 tai nạn giao thông tuy có giảm nhưng 1 ngày vẫn có 27 người chết, 104 người bị thương. Sáng ra đi chiều vào bệnh viện, sáng ra đi tối không về nhà. Đây là việc cần nhìn thẳng vào sự thật, khi quản lý xã hội còn nhiều mặt yếu kém. 

Trung tướng Đỗ Kim Tuyến, Tổng cục phó Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, Bộ Công an cho biết tác động của suy thoái kinh tế đối với vấn đề an ninh hiện đang phức tạp. Biểu hiện của tình trạng này là tỷ lệ người phạm tội không có việc làm hoặc có cuộc sống không ổn định đang gia tăng, tội phạm trẻ hóa nhanh chóng (trước khoảng 16 tuổi nhưng nay thậm chí có đối tượng 13 tuổi đã phạm tội nặng). Trung tướng Đỗ Kim Tuyến băn khoăn, hiện chưa có giải pháp chống suy thoái đạo đức xã hội.

Lấy vụ việc chủ thẩm mỹ viện Cát Tường khai ném xác khách hàng xuống sông Hồng làm ví dụ, ĐB Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) cho rằng sự việc cho thấy vấn đề suy thoái, tha hóa đạo đức xã hội đã đến tột cùng, bởi một con người được đào tạo, làm việc trong những môi trường như vậy, một môi trường của lòng nhân ái mà lại có thể có một hành động không thể chấp nhận được. 

Tuấn Cương

Lượt xem: 382