Chiều 17/5, thảo luận tại tổ 1 (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội), Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, thể chế pháp luật là động lực, nền tảng cho sự phát triển của đất nước, vì thế mọi người đều phải sống theo Hiến pháp và pháp luật; đó là lý do vì sao các kỳ họp của Quốc hội thời gian gần đây dành nhiều thời gian để sửa đổi các quy định pháp luật.

Chiều 17/5/2025, thảo luận tại tổ 1 (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội), Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, thể chế pháp luật là động lực, nền tảng cho sự phát triển của đất nước, vì thế mọi người đều phải sống theo Hiến pháp và pháp luật; đó là lý do vì sao các kỳ họp của Quốc hội thời gian gần đây dành nhiều thời gian để sửa đổi các quy định pháp luật.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu thảo luận tại Tổ Hà Nội chiều 17/5

Thi hành pháp luật nghiêm minh, công bằng, thực chất

Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, theo chương trình kỳ họp thứ chín, hôm nay, các đại biểu thảo luận tại tổ nhiều dự thảo luật cần sửa đổi. Nhấn mạnh tầm quan trọng phải sửa đổi các luật để quản lý xã hội, Tổng Bí thư cho rằng, trước tiên phải sửa Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện đúng quy trình. Trong đó, Nghị quyết số 66-NQ/TƯ của Bộ Chính trị ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới là hướng đến mục tiêu quan trọng đó.

Cùng với đó là bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành pháp luật; đồng thời, tăng cường kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ; phòng ngừa, ngăn chặn mọi biểu hiện trục lợi, hướng lái chính sách.

“Giờ sửa hết thì không có đủ thời gian trong bối cảnh “vừa chạy vừa xếp hàng”. Hàng ngũ chưa được thẳng nhưng vẫn phải chạy, vì để thẳng mới chạy thì người ta xa mình nhiều rồi”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Từ đó, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật; chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ, bị động sang chủ động. Việc xây dựng pháp luật phải đi trước một bước, bảo đảm tính dự báo cao nhằm phục vụ sự phát triển của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh việc thi hành pháp luật nghiêm minh, công bằng, thực chất, gắn liền với công khai, minh bạch, thuận tiện tối đa cho người dân, doanh nghiệp và cho toàn xã hội. Đặc biệt là phải phân cấp, phân quyền rõ ràng gắn với trách nhiệm; xóa bỏ cơ chế xin cho, triệt tiêu các lợi ích cục bộ.

Quang cảnh buổi thảo luận tại Tổ chiều 17/5

Sửa đổi các luật để đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Thảo luận về từng dự thảo luật, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam phải cho người dân thấy được niềm vinh dự khi mang quốc tịch Việt Nam, dân tộc Việt Nam để đoàn kết thực hiện mục tiêu chung của đất nước, dân tộc.

Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, các quy định làm sao huy động được sức mạnh, tôn vinh được người đóng góp cho đất nước Việt Nam, trong đó có cả người nước ngoài. Người tâm huyết, tài năng, trách nhiệm với đất nước Việt Nam thì cần tôn vinh, thừa nhận. Nhiều nước, như Hoa Kỳ, rất thành công khi chọn lọc nhân tài trên các lĩnh vực, thậm chí cả người giàu có đóng góp cho nước họ.

“Có như vậy, các quốc gia này mới huy động được sức mạnh, nguồn lực phục vụ sự phát triển của đất nước. Chúng ta làm gì để khuyến khích những người tài? Vì vậy trong dự thảo luật cần sửa đổi để phù hợp với thực tiễn”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng thảo luận, làm rõ những bất cập hiện nay liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu thực trạng những bất cập trong công tác đấu thầu thời gian qua liên quan đến Luật Đấu thầu. “Những bất cập này đã sinh ra việc bệnh viện thiếu thuốc, rồi sinh ra hàng xách tay, ngoài luồng cùng nhiều tiêu cực khác liên quan đến công tác đấu thầu”, Tổng Bí thư nói.

Tổng Bí thư cho rằng, việc thực hiện các quy định hiện hành còn quá khó khăn, cần tháo gỡ. Nhu cầu nguồn lực cho phát triển đất nước rất lớn, phải đi vay mà nhiều năm có tiền không tiêu được hết. Như mục tiêu của đấu thầu là để hiệu quả nhất, tốc độ nhanh nhất, chất lượng tốt nhưng xét ra lại nhiều “tội”, vì gây chậm tiến độ, chất lượng kém, không tiết kiệm, thậm chí mất cán bộ.

Tổng Bí thư Tô Lâm thông tin, bên cạnh các nghị quyết rất quan trọng vừa qua, như về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; về phát triển kinh tế tư nhân; thể chế pháp luật; hội nhập quốc tế thì sắp tới sẽ có thêm 2 nghị quyết rất quan trọng về giáo dục - đào tạo và bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Liên quan quy định về các tổ chức tín dụng, Tổng Bí thư lưu ý phải làm sao thực sự phục vụ sản xuất, kinh doanh, huy động được nguồn lực xã hội. Bởi nguồn lực xã hội lớn lắm, làm sao để người dân đóng góp vào kiến thiết đất nước mà vẫn hưởng được quyền lợi xứng đáng. Quy định phải huy động được toàn bộ sức của dân, không để tiền nhàn rỗi.

Một vấn đề nữa là việc tiếp cận tín dụng còn khó, “tín dụng đỏ” không phát triển thì “tín dụng đen” lại có cơ hội. Dân cần vốn mà tiếp cận ngân hàng lại khó khăn, thủ tục này kia thì nhiều người vay “tín dụng đen” cho nhanh, rồi sinh câu chuyện lãi cao, bóc lột. Do đó, hệ thống tín dụng phải thực sự huy động vốn của dân, phục vụ doanh nghiệp đưa vào sản xuất kinh doanh.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng lưu ý, hệ thống tín dụng phải bảo đảm quyền lợi của dân. Bởi tiền dân gửi là hợp pháp, còn tổ chức tín dụng được Nhà nước cấp phép, xét duyệt điều lệ, kiểm soát.

"Hà Nội cần được giữ toàn bộ tiền thu từ sử dụng, cho thuê đất"

Đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật Ngân sách (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường, nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, ở lần sửa đổi này, Chính phủ đề xuất hai phương án phân chia và tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách trung ương và địa phương.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phát biểu tại buổi thảo luận Tổ

Phương án 1, quy định cụ thể tỷ lệ phần trăm phân chia giữa ngân sách trung ương và địa phương của một số khoản thu.

Phương án 2, dự thảo luật chỉ quy định về nguyên tắc các nguồn thu phân chia. Chính phủ xây dựng phương án về tỷ lệ phân chia, trình Quốc hội xem xét quyết định.

Với cả hai phương án, các địa phương (gồm Hà Nội, TP HCM...) có thể không được giữ lại 100% số thu từ tiền sử dụng, cho thuê đất (trừ khoản thu từ sử dụng đất gắn với tài sản do các cơ quan, đơn vị thuộc trung ương quản lý) như hiện nay. Thay vào đó, địa phương chỉ được giữ 70-80% số thu này, còn lại 20-30% nộp về ngân sách trung ương.

Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng với quy định này tại dự thảo luật, Hà Nội có thể không được giữ lại khoản thu từ tiền sử dụng đất, cho thuê đất trên địa bàn. Trong khi đó, Luật Thủ đô lại cho phép thành phố được giữ 100% khoản này cho ngân sách địa phương. Tức là, đang có sự chưa thống nhất giữa luật chuyên ngành và Luật Thủ đô.

"Hà Nội cần được giữ lại toàn bộ khoản thu từ tiền sử dụng đất, cho thuê đất để có nguồn lực ưu tiên hỗ trợ di dời các cơ quan, đơn vị, cơ sở thuộc danh mục phải di dời và thực hiện các dự án trọng điểm", ông Cường đề nghị.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phân tích, Hà Nội có nhiều tiềm năng phát triển, với mức tăng trưởng bình quân giai đoạn vừa qua 8,5-9,5% một năm. Thành phố đặt mục tiêu tăng GRDP trên 10% năm nay và những năm tới.

Muốn đạt mục tiêu này, Thủ đô phải giải quyết các vấn đề bức xúc về môi trường, hạ tầng giao thông, như hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị, và cần nguồn lực rất lớn cho đầu tư, phát triển. Theo tính toán, tổng nhu cầu đầu tư của Hà Nội những năm tới khoảng 9,5 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách cần chi 3 triệu tỷ đồng.

"Nhu cầu đầu tư lớn như vậy, thành phố không thể trông chờ điều tiết ngân sách từ Trung ương, mà phải tự tạo ngân sách. Luật Thủ đô đưa ra cơ chế, cho phép thành phố giữ lại toàn bộ phần thu từ đất đai. Việc giữ lại khoản thu này không phải để cho riêng Hà Nội, mà để đầu tư vào các công trình hạ tầng, dự án trọng điểm", ông nói thêm.

Chẳng hạn, khi phát triển khu đô thị khoa học công nghệ Hoà Lạc, các trường đại học, trung tâm nghiên cứu chuyển về đây nhưng họ không có tiền giải phóng mặt bằng. Thành phố phải bỏ tiền giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng chung.

Lượt xem: 76